ior in fallēdo. gͦ ſi in ſtatu pͥmo nō erat miſeria. ergo ⁊cͣ.¶ Item augu. ibidem. vſqꝫ adeo ratōnalis natura refugit falſitatē ⁊ quātuꝫ poteſt deuitat errorem vt falli nolint̓ etiā quicūqꝫ amat fallere. Si ergo ratōnalis natura refugit errore ⁊ deceptōeꝫ. ⁊ hoc atteſtat̉ eius bonitati. videtur ꝙ natura ratōnalis in ſtatu innocētie quādovigebat ſine vicio corruptionis. ſcꝫ maxime falli nolebat ⁊ deuitabat errorem. ergo ſi nihil ꝯtigiſſet illi in ſtatu illo quo deuitabat ⁊ nolebat. relinquit̉ ⁊cͣ. ¶ Iteꝫ inſtatu illo omnes vires inferiores ⁊ etiaꝫ ſuperiores ſubiecte erant voluntati. alioquin non poſſet quicqd̓ velletcuiꝰ contrariū habetur ab augu. xiiij. de ciui. dei. dicente. in ꝑadiſo etiā ſi nō omnia poterat ante peccatū: quicquid tamē non poterat nō volebat. ⁊ ideo poterat om̄iaque volebat. ergo ſi homo nolebat decipi vl̓ aſſentire falſo in ſtatu illo. videtur ⁊cͣ. ¶ Item maioris indignitatis eſt falli in animo ꝙͣ pati in corꝑe. Unde decuit xp̄maſſumere paſſionem in corꝑe non deceptōeꝫ in anima: ſꝫſi adam ſtetiſſꝫ nulla fuiſſet in eo corporalis paſſio. ergomulto fortius nulla fuiſſet in eo anime deceptio. ¶ Reſponſio ad predictā queſtionē reſpondēt quidē ꝑ diſtinctionem talem. deceptio quedā eſt circa ſcibilia. quedacirca opinabilia. ſcibilia aūt dicunt̉ illa que recta ratōne ꝯprehendi pn̄t. ſicut ſunt illa de quibꝰ ſunt ſcientie liberales. opinabilia v̓o dicunt̉ illa que nō habēt cognoſci niſi ꝑ quādam ꝯiecturā. hmōi ſunt ſecreta mētis aliene. ⁊ futura cōtingentia que ſunt a caſu ⁊ fortuna. ⁊ libera voluntate. In primis aūt adam falli non poterat.quia omniū ꝑfectam habebat cognitōnem. In ſcd̓is autem dupliciter ꝯtingit aliqueꝫ falli. aut quia adheret firma credulitate. aut quia adheret qualicūqꝫ eſtimatōnePrima aūt deceptio vocat̉ ꝓprie error. ⁊ hec in pͥmo homō ſtante nō fuiſſe. ſcd̓a v̓o poteſt dici opinio in qua eſtacceptio ſine pleno conſenſu credulitatis. ⁊ hec pōt dicieſtimatio falſa. ⁊ hoc potuit eſſe in adam in ſtatu primoabſqꝫ culpa ⁊ pena. maxime cuꝫ ex hmōi eſtimatōe. necincideret in peccatū nec incurreret damnū. Et ẜm hancdiſtinctōnem vident̉ poſſe diſſolui ratōnes ad vtrāqꝫ ꝑtem inducte. Nam ratōnes oſtendētes ꝙ potuit decipi.ꝯcedi pn̄t de deceptōne que dicit̉ qualiſcūqꝫ eſtimatio.Ratōnes ad oppoſitum cōcedi pn̄t ẜm ꝙ deceptio dicitfirmam credulitatē. vt nō ſolum quis decipiat̉ putandofalſum eſſe verū. ſed etiam approbando falſuꝫ eſſe veruꝫvel ecōuerſo. ⁊ talis eſt deceptio que eſt error. Sed quiaiſta rn̄ſio non plene ſatiſfacit ratōni nec ꝯcordat ſententie augu. Aliter vt dicunt quidaꝫ videt̉ rn̄deri. dicit em̄augu. in enche. cum nihil aliud ſit errare ꝙͣ verū putarequod falſum eſt. vel quod verum eſt ⁊ certum. habere ꝓincerto. incertū v̓o ꝓ certo. ſiue falſum ſiue verū ſit. idqꝫtam ſit in animo deforme atqꝫ indecens ꝙͣ pulchrū atqdecorum eſſe ſentimus. vel in loquendo vel in aſſentierdo eſt eſt. non nō. ꝓfecto ob hoc ip̄m eſt vitā miſera iſtaqua viuimus ꝙ ei nōnūꝙͣ vt non amittat̉ error eſt neceſſarius. Ex hoc verbo videt̉. ꝙ augu. vocat errorem generaliter omnē deceptōnem. ⁊ illam dicit indecorum⁊ indecentem ⁊ ad vitam miſeram ꝑtinere. ⁊ in li. de vtilitate credendi expreſſe dicit̉. ꝙ nullus error abſqꝫ vicio poteſt eſſe. ꝓpter hoc dicitur. ꝙ etſi in ſtatu innocentie alicuius neſcientie fuiſſet imꝑfectio: nulla tamē in eo fuiſſet deceptio. deceptio em̄ vltra neſcientiam addit iudicijobliquītatem. que in adam in ſtatu innocentie nō fuiſſetſicut nec paſſio corporalis. ⁊ hoc poteſt intelligi ſic. Sicut em̄ dupliciter ꝯtingit aliquid pati. aut paſſione intrinſeca aut paſſione illata ab extrinſeco: ſic ꝯtingit aliquem decipi dupliciter. aut ita ꝙ ip̄e ſeip̄m ꝑalogizet.aut ita ꝙ ꝑalogizat̉ ab aliquo. neutrum autē horum inadam fuiſſet. ſicut em̄ in eo nulla fuiſſet paſſio intrinſeca. quia virtus anime regitiua ꝑfecte ſuo corpori preſidebat. ⁊ ip̄m in ſtatu debito conſeruabat. vel ꝓpter aliquam alia cauſam. ſicut nulla fuiſſet deceptō veniēs ab

intrinſeco. quia iudiciū rationis omnibꝰ viribꝰ inferioribus preſidebat. nec ip̄e in cōtrariū ratōni aliquo modo mouebant̉. ſed potius ab ea ſufficienter dirigebant̉.Preterea quēadmodū pati non poterat paſſione illataab extrinſeco. ſiue ꝙ nullus in tꝑe illo eſſet qui inferretſiue quia ſi adheſiſſet. diuina virtus eum ꝓtegeret ſiueꝓpter aliam cauſam ſuperius tactam. Sicut etiam inſtatu illo nemo eſſet qui hominē circūueniret aut palogizaret. Nam vnuſquiſqꝫ loqueret̉ veritatem cū ꝓximoſuo. aut ſi eſſet diuine inſpiratōnis reuelatō ſiue ꝑ ſe ſiue per angelum ei manifeſtando veritatem ne fallereturſubueniret. ſicut virtus diuina ſuccurreret ne in corpore lederet̉. ⁊ ſic adam ſtante nulla in eo fuiſſet deceptionec ab intrinſeco nec ab extrinſeco. ¶ Ad ea que contrahoc obijciuntur. Reſpondēdum eſt. ⁊ primo ad illa queobijciunt̉ de deceptōne mulieris ⁊ falſa viri credulitatepoteſt dici ꝙ licet preceſſerint peccatum inobediētie. tamen illa preceſſit peccatum p̄ſumptōis ſiue ſuꝑbie. cuiꝰmerito extinctus eſt in eis oculus ratōnis. vt falſuꝫ eſſeverum eſtimarent. Unde augu. ſuꝑ Gen̄. ad litt. ⁊ magiſter idem recitat in ſcd̓o ſen. dicens. nō eſt putandumꝙ homo deijceret̉ niſi preceſſiſſet in eo quedaꝫ elatō cōprimenda. Et idem in eodem. quomō verbis temptatōnis crederet mulier deuꝫ ſe a re bona ⁊ vtili ꝓhibuiſſe.niſi ineſſet eius menti amor ꝓprie poteſtatis. ⁊ de ſe ſuꝑba p̄ſumptio. mulier em̄ audita ꝓlatōne ſerpentis de ſeip̄a preſumpſit. ⁊ ita primo peccauit peccato ſuꝑbie. ſic⁊ vir vt habet̉ ab augu. ſuꝑ Gen̄. cuiꝰ verba recitant̉ inglo. ſuꝑ illud. jͣ. thimo. ij. adam nō fuit ſeductus. ſimilit̓ij. li. ſen .xxij. di. ⁊ ita excecati peccato ſuperbie. muliereſtimauit ꝑ ꝯmeſtionem aſſequi poſſe diuinā excellentiam. ⁊ vir de tranſgreſſione mandati aſſequi veniā. ¶ Idillud quod obijcit̉ ꝑ auctoritatē magiſtri. ꝙ mulier putauit ſerpentē habere officiū loquendi. Dicendū ꝙ auttalis putatio fuit ī muliere poſt peccatū. quia alioquinnulla eſſet queſtio. cū ante peccatum non poterat eſſe inip̄a muliere paſſio timoris. aut ſi fuit ante. non putauitꝙ hoc haberet officiū determinate virtute aliqua ſibi naturaliter data. ſed ab aliqua iacente virtute diuina prouidentia ꝑmittente. que res omnes gubernabat ⁊ regebat ſicut creauerat. Unde mulier audiendo ſerpentē loqui non ꝓpter hoc falſuꝫ ꝓ vero approbauit. qꝛ aliquemibi virtutē latentē qua loquebat̉ eſtimauit. ¶ Ad illudquod obijcit̉ de ſomnio. Dicenduꝫ ꝙ in ſtatu innocentienon fuiſſet ſomniū ex ꝑpeſſione fantaſiarū ẜm ꝙ diciturEccͣi. xxxiiij. ſicut ꝑturiēs cor tuum fantaſias patit̉ ⁊cͣ.hmōi em̄ ſomniū venit ex hoc. ꝙ vires inferiores nō ſūtſubiecte ratōni. ⁊ corpus nō obedit ſpiritui. ⁊ ſi tūc fuiſſet ſomniū. hoc eſſet quia ab altiſſimo mitteret̉ aliqua viſitatio in qua homo nō deciperet̉ ſed potius illuſtraret̉Preterea licet ibi eſſet ſomniū nō ꝓpter hoc eſſet ibi deceptio. deceptō em̄ non eſt ſine vſu rationis. qui non eſt inſomnis. ⁊ ſic tunc eſſet: potius purgaret deceptōneꝫ fantaſie ꝙͣ ei ꝯſentiret. potius em̄ diceret in ſomnis hominiſomnienti tu ſomnias: ꝙͣ diceret quod vides eſt veritas¶ Ad illud quod obijcit̉ de viſu. Dicendū ꝙ nulla fuiſſet deceptio. quia bene noſſet adam ꝙ res a remotōri minor eſſe apparet ⁊ quāte quātitatis diſtantie. quanta reſpondet quātitas rei viſe. ⁊ ideo non iudicaret ẜm apparentiam oculi tm̄: ſed penſata diſtantia medij ⁊ rei viſequātitate. ⁊ ideo non falleret̉ ſed haberet rectū iudiciū.¶ Ad illud quod vltimo obijcit̉. Dicenduꝫ ꝙ vel adammanifeſto ſigno de ꝯͣhenderet mentientē ſibi peccaſſe. qd̓ſatis videtur ꝓbabile. cum valde magna tranſmutatiofacta fuerit in ratōnali natura per ꝯmiſſionem culpe. ⁊tunc non crederet ei in aliquo: niſi quatenus in alia ratione videret ſibi fore credendum. aut ſi non de p̄henderet eum peccaſſe. vbi ſua non ſufficeret cautela. ſubuentret diuine ꝓuidentie diligentia. que nec ꝑmitteret eumledi in corpore nec falli in mente. dūmodo eius ordina-