Queſtio.xcviij.
ergo nō ꝓfeciſſet nec ꝑ doctrinā neqꝫ ꝑ inuētionē. ¶Iteꝫquicꝗd hō addiſcit.diſcit mediāte via ſenſus mēorie⁊ experiētie. ⁊ ita ab inferiori ⁊ ab exteriori. ſi gͦ hō ī ſtatu īnocētie didiciſſet. ꝑ inferiora ⁊ exteriora ad ꝑfectōeꝫveniſſet. ſꝫ tāgruit nature inſtitute ⁊ bn̄ orſe. cū om̄i creatureſſet. videt̉ gͦ ꝙ nidinhil ſeiliū ī ſtatu illo ꝓfeciſſet. ¶ Rn̄ſio ad p̄dictorūintitiā ē notāduꝫ. ꝙ ꝑfectꝰ ſciētie triplici via pōt ciſiderari. vel a ꝑte ſcibilium. vel a ꝑte modoꝝ ſciēdi ſiuenoſcēdi. vel a ꝑte maioris habilitatis ī cognoſcendẜm pͥmū modū loquēdo intelligēduꝫ ē. ꝙ quedā ſūt reque fiūt curſu naturali. quedā q̄ fiūt curſu mirabili ſiuſuꝑnaturali: quedā q̄ fiūt curſu volūtario. ẜm ꝙ declarat Anſel. In eaꝝ gͦ rerū cognitōe q̄ fiūt curſu naturaet adam ꝙͣtuꝫ ad nouili. no gcquiſitoneraccepit.ut ht̉ ab aug. ⁊ aa ſui exdio oīm generū rerū plenaꝫ nōīcere tīfuiſſeꝙͣtum ad aliū modūbitum ſciendi. ꝙͣtuꝫ adrat. qꝛ qd̓ nouerat ſimpliperiētia. qd̓ nouerat int̓nſuicere etiā poterafreqꝫtem heha.bebaꝓpterſatuo mīme ſiſtetiſſet.curſu volūtariociter ꝓficere potuiſſꝫ addi. ſꝫ etiaꝫ inqurernitōeꝫ. nec mirioc vt cognoſceretiſteriana illuſtratōe. ad hocv̓o ꝙ cōꝯſceret ſecretaigebat ip̄ius detectne. Nec talis ꝓfectus ſt.nocētie derogabat. cū etiam beati angeli in cognitiuinoꝝ miſterioꝝ ⁊ humanorum ſecretficiantpter qd̓ dicit̉ Ephe. iij. vt innoteſcaoteſtatibꝰ ꝑ eccleſiā multiformisſapiētie dei. ⁊ ſicrn̄ſiopoſitā queſtionē. qꝛ ſi homo ſteꝑ tempoꝝ interualla in cognitōne ꝓfeciſſet.¶ Ad prd̓ obijcit̉ ꝯtra hoc. ꝙ nihil deficiebat primo homini qd̓ valebat ⁊cͣ. Dicēduꝫ ꝙ hoc verū eſt ꝙͣtuꝫad tūc tꝑis in quo volebat. ſemꝑ em̄ habebat ꝙ volebahabere tꝑe illo quo volebat: ſꝫ hoc nō impedit quin vellet halid tꝑe ꝯſequēti quod defuit illi tꝑe p̄cedenti. ¶ Ad illud quodcit̉. ꝙ ſpes que differt̉ affligit aīaꝫ ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ſecus eſt de dilatōne ſpei naturlapſe ⁊ in ſtatu nature ꝯdite. licet em̄ dilatō ſpei affligatin ſtatu nature lapſe. nō ſic fuit in ſtatu nature condite.cuiꝰ ratō eſt. ꝙ nihil tūc deſiderabat ꝙͣtuꝫ ad rem deſideratam. nec ꝙͣtuꝫ ad tempꝰ aſſecutōis deſiderati. niſi ẜmdictamē ratōnis recte. ⁊ ꝓpter hoc ſi quid tūc ſperabat̉.quia aſſecutō ſperati nō appetebat̉ ante tempꝰ aſſecutōnis eiuſdeꝫ. iuxta quod dictabat ratō illud fore aſſequēdum. nulla fuiſſet afflictio ex ſpei dilatōne. ¶ Ad illudquodijcit̉. ꝙ neqꝫ ꝑ doctrina neqꝫ ꝑ inuentōnem ꝓfeciſſet. Dicēduꝫ ꝙ extenſo nomine doctrine eo modo queaddiſcimꝰ a magiſtro exteriora. ẜm ꝙ dicit aug. in li. demagiſt. ⁊ etiā a quocūqꝫ detegente nobis ſecreta mētisſue ꝓfeciſſet ꝑ doctrinā. ſimiliter forte ꝑ inuentōnem ꝓfeciſſeNec fuiſſet illiicitudo inueniendi penalis ſir indictus eidem in paradiſo. Dicit em̄ augu.Gen̄. viij. ad litt. credibile eſt hominē in paradiſo poſitum vt operaret̉ nō laborioſe ſed delitioſe. Simſiter pōt dici de ſolicitudine inueniēdi. quod magis fuiſſet illi ad voluptatē ⁊ ſolaciū ꝙͣ ad faſtidium ⁊ penam.⁊ ꝓpter facilitatem inueniendi ⁊ delectationem in inuenlendo. rationi em̄ conſonuꝫ eſt ꝙ ſine difficultate ꝑueniſſet ad noticiam quā tunc quereret: tum quia rerū na
ſceret ꝑfecte: tum ꝓpter ingenijturas ⁊ poteſtates cogexcellentiam qua ip̄meditum fuiſſe nō dubito. ¶ Adhoc quod obijcit̉. ꝙ coitꝰ fuit in ꝑfecē ꝯpleta corporali vltra quā natura non ꝓceſſiſſet ⁊cͣ. Dicendum ꝙnon eſt ſimile de ꝑfectōne cōoris ꝙͣtum ad ſtaturaꝫ. ⁊oriaꝫ. quia em̄ anima adde ꝑfectōne anime ꝙͣtum adſimilitudinē totius ſapientie facta. omniū in ſe ſimilitudinem gerit vt dicit augu. de anima ⁊ ſpiritu. nunꝙͣ peruenitur ad ſtatū cognoſcendi ꝙͣtū eſt de ſua natura. anteꝙͣ omnia videat in eo quē videndo omnia videt. ¶ Adhoc quod obijcit̉. ſi ꝓfeciſſet hoc fuiſſet per ꝓceſſum abinferiori ⁊ ab exteriori ⁊cͣ. poteſt dici. ꝙ hoc nullum ponit incōueniens. quia cum haberet intellectum fantaſticum. non fuit incōueniens hac via ꝓcedere ⁊ perueniread aliquoꝝ ignotoꝝ noticiā. Uel poteſt aliter dici. ꝙ illa ratio non cogit. quia ſicut vult auguſt. in. vj. muſice.obiectum exterius non agit in anima nec ip̄am perficitſed ip̄a anima ſeip̄am mouet occaſione ab exteriori acepta.emandoīam magis agit in obiectumſet in adam multo fortius ⁊ naUnde ratio illa nō cogit. ꝙ adēnonī eorum queoſcebatacquirerrticulus quartusD quartum quo queritur vtruꝫ potuiſſet innitione errare ſiue decipi. Ꝙ ſic videturen. iij. dixit mulier. ſerpēs decepit me: ſedconſtat ꝙ multer non conſenſit ſerpēti niſi quia eſtimauit verum eſſe quod dixit. ex quo ergo ante cōſenſuꝫ nōpeccauit. videtur ꝙ anteꝙͣ peccaret decepta fuit. ¶ Iteꝫaugu. ſuper Gen̄. ad litt. ⁊ habetur. ij. ſen. di. xxij. adanputauit vtrūqꝫ poſſe fieri. vt ⁊ vxori morem gereret. ⁊ ꝑpenitentiā veniam haberet: ſed conſtat ꝙ illud fuit falſum. quia ꝙ dicit ꝑ penitentiā veniaꝫ haberet. intellitur d̓ veniā. nō que eſt peccati mortalis ſed venialis. qꝛ̓patet ꝙ poſt dicitur inexꝑtꝰ diuine ſeueritatis in eo falli potuit. vt veniale crederet eſſe ꝯmiſſum. ⁊ conſtat ꝙ hͦcredidit anteꝙͣ peccaret. ergo ⁊cͣ. ¶ Item in. ij. li. ſentē.dicit magiſter. xxj. di. ꝙ mulier nō horruit ſerpenteꝫ. qꝛcum nouerit creatum eſſe. etiā officiū loquēdi adeo accepiſſe putauit. ſed conſtat ꝙ hoc fuit falſum. gͦ ⁊cͣ. ¶ Iteꝫſi adam ſtetiſſet dormiuiſſet vtiqꝫ ⁊ habuiſſet alias oꝑationes. ergo cum ſomnū ſit ex naturali motu fumoſitatum ⁊ fantaſmatū circa organū fantaſie. adam ſomniaſſet. ſed in ſomnio ſimilitudo rei accipit̉ ꝓ veritate. ⁊ vbicūqꝫ hoc eſt. ibi eſt deceptō. gͦ ⁊cͣ. ¶ Item naturale eſt. ꝙquicqd̓ videt̉ ſub angulo ⁊ quāto a remotiori videt̉ aliquid. tāto minoreꝫ generat ſpeciem. ⁊ videtur ſub angulo accutiori. Unde ita ꝑuus videret̉ ſol ip̄i ade ſic̄ ⁊ nobis. gͦ ſicut decipit̉ ſenſus nūc in videndo de quantitateſolis. ita videt̉ ꝙ deciperet̉ ſenſus ade. ¶ Iteꝫ ponat̉ q̄aliꝗs angelꝰ vel homo aſſeruiſſet ei falſum ⁊ de ſecretisinterioribꝰ. aut adam diceret ip̄m dicere falſuꝫ. aut nō.Si ſic. tūc ſciret occulta interiorū que noſſe eſt ꝓpriū ſolius dei. Si nō ſciret. gͦ crederet ip̄m eſſe verace. aut male iudicaret de ip̄o. etſi crederet ip̄m eſſe veracem. crederet ip̄m dicere verum. ergo deciꝑet̉. ¶ Contra aug. vera ꝓ falſis approbare nō eſt natura homīs inſtituti ſedpena dānati. ſꝫ qn̄ quis decipit̉ approbat verū ꝓ falſo etecōuerſo. ergo cū hec ſit pena homīs damnati. nūꝙͣ hocꝯtigiſſet primo homini ſi ꝑſtitiſſet. ¶ Itē aug. in enche.ip̄e ꝑ ſeip̄m error aut magnū in re magna aut paruumin re parua. tn̄ eſt ſemꝑ malū. ſed in primo homīe dumſtetiſſet nō potuit eſſe maluꝫ culpe nec pene. gͦ ſi vbicūq̄ꝫeſt deceptio. ibi eſt error aliquis. ibi magnꝰ vel ꝑuus. ijprimo ſtatu nō poterat decipi. ¶ Item aug. in eodē. hichominnes fallunt atqꝫ fallunt̉. miſeriores quidem ſuntcum mentiendo fallunt. ꝙͣ cum mentientibus credendofalluntur. ergo videtur ꝙ vtrobiqꝫ ſit meſeria. licet ma-