Queſtio.xcviij.

īmediata ſit dei dilectio in via. nō tamē oꝫ. ꝙ viſio ſiuegnitio ſit īmediata. ¶ Ad aliud quod obijcit̉. ꝙ deſierabat videre deū ⁊cͣ. Dicendū. ꝙ deſiderabat videredeū. eo mō quo ratio recta dictabat. nō enī dictabat. ratio recta eū in ſtatu illodebere deſiderare illā viſionemque eſt ꝑ ſpeciē. que ē ꝑfecta merces bonorū. ſed illa queītellectualis dicit̉. qua reficiebat̉ ⁊ delectabatur. ẜm ꝙſtatui illi cōpetebat. hac ergo viſione deſiderabat videre deū in ſtatu illo. qꝛ q̄ eſt ꝑ ſpeciē deſiderabat videre īſtatu glorie ſiue vltime beatitudīs. ¶ Et ꝑ hͦ patet reſpōſio ad aliud quod ſequit̉. ꝙ in ꝑadiſo non aberat quicꝙͣquod bona volūtas adipiſcet̉ ⁊cͣ. quia bona volūtas dicit̉ illa q̄ ē ordinata ẜm dictamē ratiōis recte. ¶ Ad hocquod obijcit̉. ꝙ in ſtatu illo nihil erat ꝓpinquius mentihumana ⁊cͣ. dicendū. ꝙ reuera nihil erat ꝓpinquiꝰ iuxia quod exigit ꝓpinquitas ſtatꝰ nature. quia nihil ẜmeſſe naturale erat ꝓpinquius. nō tamen erat in illa pronquitate quā requirit ſtatus glorie. vnde erat in ꝓpīſitate quadam ꝓmouēda nihilominꝰ ad ꝓpinquitatēvlteriore. erat enī in ſimilitudine gratie. ſed perducēdaerat ad deiformitatē glorie. in qua nō ſoluꝫ aſpiceret diuinū affectū. ſed etiā ipſum vultū deſideratū. illa autempropinquitate in qua erat adā in illo ſtatu nō potuit apectus mētis illiꝰ īmediate figi in lucē eternam. ¶ Aduo vltimo obiecta ꝓ alia ꝑte. quia illis medijs concluditur deū in nullo ſtatu videri per ſpeciē ſiue ẜm eſſentiam. reſpondendū ē. ⁊ primo ad illud quod obijcit̉. ꝙ cognoſcens habet potentiā ſuper cognoſcibile ⁊cͣ. Dicendum. ꝙ anima in vidēdo deū nō agit in deū. vn̄ non ē neceſſe ꝙ ſit potēs ſuper cognoſcibile. Un̄ ſicut viſio materialis potius ē in ſuſcipiēdo ꝙͣ in agēdo. ⁊ maxime cū vidit lumē vel luminoſum. quia tūc videt̉ ꝑ ſe in tranſmittendo. ita ē in ꝓpoſito. ¶ Ad illud quod ſubiungit̉. ꝙ intellectꝰ creatus nō pōt in lucē increatā que eſt infinita.Dicendū. ꝙ licet lux illa fit īfinita. tamē qꝛ ē in rationefinis ad quā vt ad ſuū optimū ordinatꝰ ē intellectus humanus. pōt in illā ſicut ꝑfectibile ſiue poſſibile in ſuumfinē. nō tamē inꝙͣtum eſt infinitū. ſed inqͣtum eſt finis.Ad illud quod obijcit̉. ꝙ cognoſcētis ad cognoſcibiledebet eſſe ꝓportio ⁊cͣ. Dicendū. ꝙ in viſione dei nō reꝗritur ꝓportio quātitatiua ſcilicet ꝙͣtum ad infinitatē. ſꝫſufficit cōformitas ſimilitudīs expreſſe. ẜm eius maiorē⁊ minorē ꝑticipationē erit ordo in gradibus premioruꝫin gloria. ꝓportio autē requirit̉ vbi excellētia rei viſibil̓oſtēdit vel obtūdit. Un̄ aliqui poſuerūt videri deū ꝑ mediū deducens ſiue contemꝑans. ne pro excellētia lucisobtunderetur acies intellectus. ⁊ potius deijceretur ꝙͣſenſificaretur. ſed hoc ponere nō eſt ſanum. nec habet rationem. quia lumen illud potius eſt ſaluatiuum ꝙͣ coruptiuum. vnde excellentia in nullo obeſt. ſed potius cōrt. ⁊ pax ⁊ gaudiū. ⁊ lux illa ſuperat omnem ſenſum.ideo homo totus vndiqꝫ completur vt nihil aliud querat. ſed potius abſorbeatur ipſa noſtra intelligentia abeminētia lucis. ſicut ⁊ ipſa noſtra affectio a torrente voluptatis. Utrum adam cognouit deum per ſpeculumcres¶ Articulus ſecundusAd ſecundū quo queritur. vtrum Adam cognouit deum per ſpeculum creature. Ꝙ ſicvidetur. quia alius eſt ſtatus vie. alius ſtatꝰpatrie. ⁊ ſimiliter modus videndi alius ⁊ alius. ſed mobus videndi qui eſt patrie eſt ſine medio. ⁊ modus vidēdi qui eſt vie eſt per medium. medium autem illud noneſt aliud ꝙͣ ſpeculum creature. ergo ⁊cͣ. ¶ Item Dama.ij. lib. hunc poſuit in ꝑadiſo ⁊ intellectuali ⁊ ſenſibili. īſenſibili enim ſuper terram dictabat̉ corporaliter. animaliter cum angelis cōuerſabatur ⁊ diuinis intelligen-

tijs ⁊ his nutriebatur nudus ſimplicitate. ⁊ artificialisvita ad ſolum conditorem per creaturas induebatur. ⁊eius contemplatione voluptabatur. ¶ Contra. viſio ꝑſpeculum eſt per medium. tunc autē nihil erat deo coniunctius vel īmediatius anima humana. maxime ꝙͣtuꝫad illam partem qua contemplabatur deum. maxime inſtatu illo in quo nō erat nubes vel velamē aliqd̓ in anima de merito peccati. ergo anima ſeipſa ſpeculabatudeum. non manuductiōe ſpeculi alicuius. ergo ⁊cͣ. Hocidem videtur per verbum magiſtri. iiij. ſenten. di. j. dicētis. homo ante peccatū ſine medio deum videbat. ¶ Itēquanto aliꝗd expreſſius repreſentat aliquid. tanto manifeſtius ducit in cognitionem illius. ⁊ quanto minꝰ minus. ſed anima humana ſiue homo expreſſiſſime deū repreſentat. ⁊ maxime ꝙͣtum ad mentem qua intuetur deum. que eſt expreſſiſſime imago eius. ergo manifeſtiſſime ducit in cognitionem eius. ergo ſeipſo luculentiꝰ videret deum ꝙͣ manuductione alicuius creature. maxīeſi eſſet omnino abſqꝫ velamine ⁊ obnubilationē quā cōtraxit ex corruptione carnis. qualis fuit anima ade ī illo ſtatu. ergo ſi quanto eſt ſtatus nobilior. tanto limpidius videtur deus. ⁊ tanto aſſurgit oculus mentis admodum videndi altiorē ⁊ perfectiorē. videtur ꝙ in illoſtatu tam nobili oculus mentis primi hominis aſſurgebat ad intuitum illū pro poſſe ſuo. qui fuit nobilior ⁊ ꝑfectior. ⁊ ita nō conuerte bat ſe ſiue delectabat ad videndum deū per creaturas inferiores. ergo ⁊cͣ. ¶ Item habetur ab Anſel. in monolo. qui dicit. certum eſt quia ꝑ illud magis ad cognitionē eius acceditur. quod illi magis per ſimilitudinem propinquat. quicꝗd enim īter creata conſtat illo eſſe liberius. id neceſſe eſt eſſe natura p̄ſtantius quapropter id quod per maiorem ſimilitudinem plus mouet ⁊ iuuat mentem indagantē ſumme mēti propinquare. ⁊ per excellentiorē creatam eſſentiā. plꝰdocet quid de creante mens ipſa debeat eſtimare. ꝓculdubio. itaqꝫ tanto altius creatrix eſſentia cognoſcit̉ quāto per propinquiorē ſibi creaturā indagatur. Ex hoc videtur. ꝙ ſi primus homo vel quicunqꝫ alius conuertiſſet ſe ad inferiora ſe. ad deum ſpeculandum elongaſſetſe ab eius cognitione. quod eſſet inconueniens ī ſtatu illo. ¶ Reſpondendum. ad euidentiam eorum q̄ hic queſita ſunt Nota. ꝙ multiplex eſt viſio. quedam eſt eniꝫ fidei. quedam intellectualis ſiue contemplatiua. quedaꝫper apparitionem in creatura. quedam per apertam viſionem. Prima eſt gratie cōmunis. ſcd̓a eſt gratie excellentis. tercia gratie ſpecialis. quarta eſt gratiā conſumātis ſiue perfecte. diſtinctio enim iſtorum modorū ſic habetur. omne quod cognoſcitur cognitione intellectiua.cognoſcitur per aliquid preſens intellectui. ⁊ voco hocpreſens ẜm ꝙ vocat Aug. quod preſens ē intellectui advidendum. preſens v̓o intellectui poteſt eſſe per manifeſtationem factam per verbum. per effectum. per ſignuꝫ.per ſpeciem. preſens autem fit deus intellectui per manifeſtationem factam. per verbum in viſione fidei. ꝑ verbum dico duplex ſcilicet expreſſionis vocalis ⁊ inſpirationis .i. exterius ⁊ interius. ꝙ autem deus ſit trinitas⁊ vnus. hoc ego credo dei filio qui hoc enarrauit ⁊ predicauit. ⁊ ſpirituiſancto qui hoc inſpirauit. ꝙ enim credimus debetur auctoritati ſicut dicit Aug. de vtilitatecredendi. Per manifeſtationem autem in effectu ſit preſens in viſione contemplatiua ſiue ſpeculatiua. per hocenim ꝙ deus eſt preſens. in effectu proprio videt animadeum. non in ſua eſſentia vel ſpecie. ſed ī aliquo effectugratie ſiue influentie quam in ſe per experientiam ſenſit⁊ hoc viſione contemplationis ſiue ſpeculatiōis. que tāto eſt euidētior. quāto effectū diuine gr̄e magis ſentit inſe hō. vl̓ quāto etiā meliꝰ ſcit ꝯſiderare deū ī exterioribꝰcreaturis. Per maīfeſtationē ī ſigͦ fit pn̄s ītellectui ī viſiōe apparitōis. hac viſiōe vidit abrahā deū qn̄ tres vidit