Queſtio.xcviij.

ipſum decēs erat ⁊ ydoneū. ſi enim deꝰ hominē p̄poſuerat ceteris beſtijs ⁊ animalibꝰ vt ad nutū eiꝰ cetera obedirent. ſicut nō decet ſapientē dominū curā rerū ſuarūſtulto gubernatori cōmittere ſed prudēti. qm̄ acceptꝰ eſtegi miniſter ītelligēs ſicut dicit̉ ī ꝓuer. xiiij. ſic non deſit deū face̓ hominē nō ītelligētē ſꝫ ītelligētē ꝯgnoſcētē.vt ſciret ꝗd vnicuiqꝫ expedired̓ ⁊ fecit. cuiꝰ ſignū ē. ꝙadā omnibꝰ nomīa īpoſuit. ⁊fuit eiꝰ nomē quod adam prīo nomīauit. quod certe recte facere nō potuiſſꝫ.niſi omniū naturas ⁊ ꝓprietates a prima cōditione cognouiſſet. Un̄ Uugo idcirco ipſe creator nō a ſe aut abangelo aliquo ſingulis quibuſqꝫ aīalibꝰ. ſed ab hominenomīa formari voluit. vt manifeſte oſtēderet. ꝙ ſingulorū naturā ⁊ vſum ⁊ officia. ex inſita ſibi hō ratiōe agnouit. que enī ꝓpter illū creata erāt ab illo regēda ⁊ diſponēda erāt. ⁊ idcirco horū omniū deus illi ⁊ ſciētiam tribuit ⁊ ꝓuidentiā reliꝗt. ſuꝑ oēs has ratiōes ē rō ex ꝑteſtatus. qꝛ cū hō ī ſtatu ſuo deberet eſſe rectꝰ ⁊ expediēsin actibꝰ affectꝰ vt nō claudicaret. expeditꝰ ⁊ rectꝰ eē debuit in cōſideratiōibꝰ ītellectꝰ. hoc autē ē ꝑ ſciētie cōplementū. ⁊ ſic vt rationibꝰ p̄dictis apparet. decebat ſapiētiam diuinā facere hominē ī ſciētie cōplemēto. ¶ Ad illud qd̓ primo obijcit̉ cōtra hoc ꝑ glo. q̄ dicit. ꝙ primushō neqꝫ fuit ſtultꝰ neqꝫ ſapiēs. dicendū ꝙ intellectꝰ glonō eſt illū caruiſſe ſciētia vel ſapiētia āte peccatū. ⁊ poſtpeccatū fuiſſe ſapientē. ſed ītellectꝰ eſt ip̄m ꝙͣtum ad conſiderationē actꝰ peccati. ⁊ ad cōmiſſionē eiuſdē. neqꝫ fuiſſe ſapientē neqꝫ ſtultū. ſapientē nō quia horū obſeruatione nō cauit ſibi. ſtultū nō. qꝛ nō ignorās peccauit. ⁊ hͦvidet̉ ex verbis glo. que ſunt. hic nota eū ante peccatumneqꝫ ſapientē neqꝫ ſtultū fuiſſe. neqꝫ ſapienter neqꝫ ſtultēpeccaſſe. ſapiēs enī ē. ꝗ obſeruatiōe peccati agēda vel vitāda nouit. ſtultꝰ v̓o ꝗ ſeruāda vel vitāda ignorat. ¶ Adhoc qd̓ obijcit̉. ꝙ natura angelica diſtīguit̉ ab aīa hūana ꝑ hoc. ꝙ illa creatura ē plena formis ⁊cͣ. Dicēdū.hec ītelligētia angelica ē plena formis. ⁊ de natura illiē. eo enī ꝙ nō ē nata vniri alicui corꝑi. nō ē nata in corē ꝑfici. neqꝫ ꝑ ꝓgreſſum a cognitiuā exteriori ad īteres. ⁊ ab īterioribꝰ ꝓximis ⁊ medijs ad primā ſimplicit̓ ⁊ ſupremā. ī cognitionē exteriorē ꝑuenire. ſꝫ ꝑficitur ꝙͣtū ad cognitionē actu plenitudīe ſcientiarū ī ſui cōditiōe imp̄ſſarū. Ꝙ autē aīa ade fuit cōdita ī plenitudine ſpecierū. hoc nō fuit illi naturale ſiue ex ſua natura.ſꝫ ex gratia ſuꝑaddita .ſ. gratis data. vn̄ hoc nō facit. qaīa ade ſit eiuſdem ſpeciei cū natura angelica ex ſui natura. ſꝫ aīa ade ex gratia ſuꝑaddita. Neqꝫ hoc iterū facit animā ade alteriꝰ nature ꝙͣ ſint alie aīe. ſicut .n. neq̄arbore.ie ſtatī ī ſuaductiōe fuerūt plene fructibusfuerūt alteriꝰ ſpeciei ꝙͣ ille que ꝓcedūt mō ẜm tēꝑis diuturnitatē ⁊ varietatem. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ angelica natura in omībꝰ ſuppoſitis fuit p̄dita ꝯſimili illuſtratione ſciētie ⁊cͣ. Dicēdū ꝙ nō ē ſimilis comꝑatio primihomīs ad alios. q̄ ē angelorū adinuicē. primus hō eratorigo ⁊ principiū ſemīariū omniū hominū. ꝓpter qd̓ cōueniebat ip̄m creari ꝑfectū ꝙͣtū ad ea que reꝗͥrit ꝑfectionature. ⁊ ꝙͣtum ad corpꝰ. ⁊ ꝙͣtū ad animā ſicut ſupra tactū ē. p̄terea vt ex dictis patet. plures ſūt rōnes. qͣre primus hō creari debuit ī cōplemēto ſciētie. quaruꝫ nullaeſt. ꝙ creati ab ipſo debebāt in cōſimili ꝓcreari complemento. vt patet intuen¶ Membrum ſecundumEquit̉ de cognitiōe primi homīs ꝙͣtum adcognoſcibilia. tā de cognitione creatoris ꝙͣgnitiōe creature. Sꝫ quia ſupra tactuē de cognitiōe creatoris ꝙͣtū ad illā que ē fidei. que ē cū cognitione enigmatica vbi determinatū ē.ꝙ nō habuit illā que ē enigmatica. Inquiret̉ de cognitione creatoris quattuor. Primum eſt. ſi cognouit deumin ſpecie ſiue facie ad

cum ſpeculo creature. Tercium ſi profeciſſet in cognition. Quartū. vtrū poſſet in cognitione errare.¶ Articulus primusD primū quo querit̉. ſi cognouit deū in ſpecie ſiue facie ad faciē. Ꝙ ſic videtur. Dic̄ .n.Hugo de ſacra. cognouit creatorē ſuū nō escognitione qua mō accedētibus abſens fide querit̉. ſꝫ eaque tunc ꝑ preſentiā contēplationis ſcienti manifeſtuscernebat̉. ſed cernere deū manifeſtū eſt cernere euꝫ faciead faciē. ¶ Item exo. xxxiij. loquebat̉ dominꝰ ad Moyſen facie ad faciē ſicut ſolet homo ad amicū ſuū. ſꝫ multo excellētior fuit ſtatus ade ante lapſum ꝙͣ ſtatus moyſi. ergo videt̉ ſi videbat̉ a moyſe facie ad faciē. ꝙ fortiori ratione ab adaꝫ. Si dicitur. ꝙ illa viſio fuit in ſubiecta creatura. Contra. numeri. .xij. palam ⁊ non per figuras ⁊ enigmata deum videt. ¶ Item ſicut habetur a damaſ. ⁊ alijs orthodoxis. Adam nō ſoluꝫ fuit conſtitutꝰin ꝑadiſo corporali īmo ⁊ in ſpirituali ꝙͣtum ad mētisdelitias. vnde deo fruebatur ſicut dicit Damaſ. ſed fruideo non poteſt quis niſi viderat eum in ſpecie ergo ⁊cͣ¶ Item adam ante lapſum deum in ſe ⁊ īmediate amabat. ergo ſi ita facilis eſt intellectus ad cognoſcendumſicut affectus ad amandum per naturā. videtur ꝙ ſicutdeum in ſeipſo amabat. ita ⁊ in ſeipſo videbat. ¶ Itemomnis recta anima deſiderat deū videre in ſe. ergo adāin illo ſtatu hoc deſiderabat. Sed vt habetur ab augu.de ciui. dei. adā in ꝑadiſo quicquid volebat facere poterat. ergo ſi volebat deū videre. poterat eū videre ⁊ vidit.¶ Item Aug. xiiij. d̓ ciui. dei. c. x. ī ꝑadiſo nō deerat ꝗcꝙͣ quod bona voluntas adipiſceret̉. ergo cum viſionemdei in ſe adipiſcitur bona volūtas ⁊cͣ. ¶ Item mēte hūana nihil deo propinquius eſt. maxime quādo ē īmunisab omī culpa ⁊ pena. ſed talis fuit mēs ade ante culpā.neqꝫ oculus mētis aliquā habebat nubē obſcuritatis. gͦvidet̉ ꝙ in ipſum deū īmediate poterat fige̓ aſpectū. qd̓eſt videre deū in ſe. gͦ ⁊cͣ. ¶ Cōtra. Exo. xxxiij. Nō videbit me hō ⁊ viuet. hoc intelligit̉ de vita animali. ſꝫ adāante lapſum viuebat vita aīali. ergo videre deū nō poterat. ¶ Itē Ioh̓. j. deū nemo vidit vnꝙͣ niſi vnigenitꝰ ⁊cͣ.Si ergo nullus vnꝙͣ vidit deū ⁊ maxīe ante aduentumxp̄i. ergo nec adā. ¶ Itē viſio dei in ſpecie ē tota merces.ergo qui viſionē dei habet ī ſe. habet totā mercedem ſeuplenā. ⁊ ꝗ hoc hꝫ plenā gloriā hꝫ. nullꝰ talis pōt cade̓.ergo ſi adā cecidit ⁊cͣ. ¶ Itē lux increata ꝑfecta delectatione delectat aſpiciētes. ergo ſi adā illā ſummā lucē aſpexiſſet. ꝑfecte ī ea delectatꝰ fuiſſet. gͦ nūꝙͣ ab ea auerticōſenſiſſet. ¶ Itē ſtatꝰ vie ⁊ ſtatus patrie ſunt diſtincti. gͦpari ratiōe ⁊ viſio vie ⁊ viſio patrie. ſed adā fuit viatorergo nō videbat viſionē patrie que ē viſio dei ī ſe. ¶ Itēquedā ſunt media ad idē generaliora .ſ. talia cognoſcēsſuꝑ cognoſcibile hꝫ potētiam ꝙͣtum ad illud ꝑ quod cognoſcit. ītellectus creatꝰ nō pōt ſuꝑ lucē increatam ī ſequātumcūqꝫ eleuet̉ ꝑ gratiā. qꝛ illa ſemꝑ ī infinitū excedit. ergooſſibile ē. ꝙ oculꝰ interior ſiue intellectꝰ ip̄aꝫlucē increatā videat ī ſeipſa. ¶ Itē cognoſcētis ad ꝯgnoſcibile dꝫ eſſe ꝓportio. ⁊ maxīe in cognitiōe in qua ē magna delectatio. Si ergo illius lucis ſumme reſpectu intellectus noſtri eſt exceſſus in ꝓportionabilis. ⁊ tantꝰ vtꝑnihil additum poſſet ei ꝓportionari. quin ſemper exedit illum ⁊ in infinitū. videt̉ ꝙ nunꝙͣ intellectus noſter poſſet lucem illam contemplari. ¶ Reſponſio. adpredictorum intelligentiā notandum. ꝙ fere omnes ponunt cognitionem quam habebat adam de deo. mediaꝫfuiſſe inter cognitionem ſtatus miſerie ⁊ cognitionē ſtatus glorie. Sed in medio ponendi multa eſt differētia.quidā autē innitētes auctoritatibꝰ male ītellectis ⁊ rōnibus ſophiſticis dixerūt. nūqͣ ī ſe ſiue ī ſua eēntia vide̓i.rē ꝑ v̓bū Criſ. dicētis.nec ī via nec ī pr̄ia. ſuū tuēipſuꝫ qui deꝰ ē nō ſolūſꝫ nec etiam angeli vident