Queſtio.xcvij.
que eſt in gloria. ¶ Ad aliud quod obijcit̉. ꝙ ſi habuitōꝫ de articulo recuꝑatōis. dicūt ꝗdāfidē habuit ꝯꝙ habuit reuera: ſꝫ tn̄ nō ꝯtulit nec aduertit. ⁊ ſic n̄ cōgnoſcebat ſe caſuꝝ actu. vn̄ nec ex caſu eius ꝯtriſtabatur. Uel pōt dici ꝙ habuit fideꝫ articuli de reꝑatione.implicite cognoſces ꝙ ille qui hoīeꝫ pauit illū reciꝑet.quocūqꝫ modo indigeret reꝑatōe. ſiue ꝑficiēdo qd̓ eratdefectus nature cōdite. ſiue aliꝗ alij defectus ꝯtigerēt.bn̄ .n. ſciuit ꝙ deus parauerat ſiue ꝯdiderat hoīeꝫ adhͦ ꝙ ꝑficeret̉ ꝑfectōe glorie. ⁊ ꝙ ille ꝗ hoīeꝫ paraueratad hͦ temꝑe oportuno illū reꝑaret. tollendo oēs defectꝰglorie incōtingētes. Uel pōt dici ẜm opinionē illā queponit̉. ꝙ poſteri eius nō eēt ꝯfirmati primis parētibꝰſtantibꝰ. ꝙ habuit fideꝫ de articuli reꝑatōe. nec ꝓpterhͦ triſtabat̉. qꝛ nō cognouit ꝙ ꝓpter caſum illiꝰ futura⁊ nccͣia erat reꝑatio. ¶ Ad illud quod obijcit̉. ꝙ fideseſt ex auditu ⁊cͣ. dd̓m ꝙ duplex ē auditꝰ. interior ⁊ exterior. nō aūt eſt neceſſarius auditꝰ exterior ad hͦ ꝙ ſitcognitio fidei. ſed qn̄qꝫ ſufficit interior. ſicut ſuppoſitoaliquis eēt ſemotus a fidelibꝰ. nec eēt qui euꝫ inſtrueret in fide. dūmodo oīno viueret ẜm dictamē ratōis.⁊ ſe ordinaret ⁊ ſperaret quantū poſſet ad bonuꝫ. auditu interiori fideꝫ reciꝑet. ⁊ informaret̉ illis que eētſibi nccͣia ad ſalutē. vn̄ nō fuit auditus exterior nccͣiꝰprimo homī ad hͦ ꝙ haberet fidē. ſꝫ inſpiratōe internafidei recepit cognitōꝫ. hͦ eſt id quod fuit ꝑfectōis in cognitōne fidei.¶ Articulus ſecundusEquit̉ inquire vtꝝ habuit vniuerſitatē virtutū an̄ lapſuꝫ ſiue tot quot habuit pꝰ. Ꝙūt tobuit videt̉ pͥmo ꝑ dam̄. di. ꝙ deꝰfecit hoīeꝫ om̄i v̓tute circūdatū. ⁊ omībꝰ bonis ornatūn̄ videt̉ ꝙ aliꝗs habitꝰ v̓tutis ꝗ̄ ſit in nobis deeſſꝫ eidem. ¶ Iteꝫ ex ꝑte cognitōnis nō cognoſcimꝰ plura ꝙͣadaꝫ cognouit. nec plures habemꝰ in nobis ſcientiaspari rōne ex ꝑte affectōis nō videt̉ ꝙ plures habeāꝰhabitus ꝙͣ habuit primꝰ hō. ¶ Iteꝫ conexio eſt in v̓tutibus ſicut ſancti dicūt. quinā hꝫ omēs: gͦ ſi adamhabuit:juā virtutefuit ꝙ oēs habuit. gͦ tothabuitt nos habemꝰꝫ aut aliquā v̓tute habemus quā n̄ habuit adaꝫSi nō. gͦ tot v̓tuteshabuit quot nos habemꝰ. Si ſic. aut gͦ illiꝰ v̓tutis fuit adaꝫ capax aūt nō. ſi nō: gͦ videt̉ ꝙ ꝑ pct̄m venerit innobis boni capacitas. quod abſurdū ē dice̓. Si ſic: cūdeus daret gr̄aꝫ ade ẜm capacitatē ſuā. videt̉ ꝙ omēꝫvirtutē quā in nobis ꝯfert poſt laim. ⁊ ipſi cōtuleritan̄ lapſuꝫ. ¶ Contra. virtus fortitudinis ꝯſiſtit in ꝑpeſſione terribiliū. ſꝫ in adaꝫ in ſtatu innocētie n̄ potuit eē talis ꝑpeſſio: gͦ ⁊cͣ. nec fortitudo. ¶ Itē temꝑantiacōſiſtit in coercēdis prauis carnis paſſiōibꝰ. ſꝫ tales n̄poterant reꝑiri in natura inſtituta. gͦ nec temperātia.Iteꝫ pnīa ꝯſiſtit in deteſtatōe maloꝝ ꝑpetratoruꝫ ⁊dolore. ſꝫ nullo mō ꝯuenit ī ſtatu innocētie de malis cōmiſſis dolere. gͦ nō poterat in primo hoīe eē virtꝰ pnīe.¶ Iteꝫ qui hꝫ donū ꝑſeuerātie n̄ cadit a iuſticia. ſꝫ adaa iuſticia cecidit. gͦ ꝑſeuerantiā nō habuit. hanc auteꝫmulti hn̄t in ſtatu nature lapſe. gͦ n̄ omīs virtꝰ q̄ nūc ēfuit in ſtatu innocētie. ¶ Item numerꝰ ſacramētoꝝ pꝰlapſuꝫ n̄ rn̄det ꝑ equalitatē nūero ſacramētoꝝ ante lapſum. neqꝫ primi parentes ſi ſtetiſſent habuiſſent exercitiū tot ſacramētoꝝ qͦt habuerūt exercitiū poſt lapſuꝫcuiꝰ rō eſt. ꝙ hō pluribꝰ indiguit adiutorijs pꝰ lapſuꝫꝙͣ an̄. eadeꝫ rōne videt̉ ꝙ numerꝰ virtutū an̄ lapſuꝫ n̄debuit rn̄dere nūero v̓tutū poſt lapſuꝫ. nec ꝙ pͥmi parentes ſi ſtetiſſent p̄diti eēt tot v̓tutibꝰ an̄ quot pꝰ. ꝗapluribꝰ indiguerūt poſt ꝙͣ an̄. ¶ Iteꝫ ideꝫ ꝯn̄dit̉ ꝑ comꝑatione donoꝝ. cum .n. ſint ſeptē dona vt habet̉ yſa. xj.ſcꝫ donū ſapīe. intellectꝰ. ꝯſilij. fortitudinis. ſcīe. pietatis. ⁊ timoris dn̄i. an̄ lapſuꝫ vt videt̉ nō fuit pietas q̄ ē
circa oꝑa pietatis. q̄ nō fuiſſent in ſtatu innocētie. neqꝫfortitudo q̄ ꝯſiſtit in aggreſſu difficiliū ⁊ ꝑpeſſione aduerſoꝝ. que nccͣia ſunt tꝑe lapſus. ¶ Iteꝫ ideꝫ videt̉ ꝑꝯꝑatōꝫ beatitudinū math̓. v. qꝛ an̄ lapſuꝫ nō fuit beatitudo luctus neqꝫ beatitudo miſcd̓ie. qꝛ miſcd̓ia miſeriā reſpicit. que ncc̄ia erat poſt lapſuꝫ. ¶ Iteꝫ videturideꝫ ꝑ ꝯꝑatōꝫ fructuū. d̓ quibꝰ dr̄ Gal̓. v. qꝛ an̄ lapſuꝫnō fuit fructꝰ ꝗ ē patiētia q̄ ꝯſiſtit in tolerātia aduerſorū. ſic̄ poſt. Ex his omībꝰ videt̉ ꝙ n̄ habuit tot v̓tutesan̄ lapſuꝫ quot habuit poſt. ¶ Rnſio. dd̓m ꝙ cū fit cōꝑatio multitudinis donoꝝ gratie ad ſtatuꝫ nature lapſe ⁊ ſtatū nature inſtitute: hͦ pōt intelligi vel de donisgratie gratiſdate. vel de donis gratie gratū facientis.Si intelligit̉ de donis gratie gratiſdate. ſic ſe hn̄t ſicutexcedētia ⁊ exceſſa. ꝓ eo ꝙ aliqͣ dona gratie gratiſdatehabuit adā in ſtatu illo. vtpote immortalitatē ⁊ impaſibilitatē. q̄ nō habuit aliꝗs poſteroꝝ eiꝰ. ⁊ aliqͣ donagratie gratiſdate hn̄t poſteri eiꝰ que ipſe n̄ habuit. ſic̄ſunt gratia ſanitatū. ⁊ oꝑatio v̓tutū. ⁊ genera linguarū. ⁊ ꝯſil̓ia. Rō aūt hꝰ diuerſitatis venit ex hͦ. ꝙ illa dona expediebāt illi tꝑi ⁊ alia ꝯpetūt illi. Si aūt loꝗmuide donis gratie gratūfaciētis. qꝛ dona illa ꝯnexionē habēt ꝙͣtū ad habitꝰ ⁊ ꝙͣtuꝫ ad actus ꝗ ꝑfectōis ſunt. ſicꝯcedendū eſt. ꝙ in equali multitudine fuerūt in primohoīe in qͣ reꝑit̉ in eius poſteritate. hͦ dico ꝙͣtū ad hītꝰ ⁊ꝙͣtū ad actꝰ ꝗ ꝑfectōnis ſunt. ſicut rōnes ad primā ꝑtēinducte on̄dūt. ꝙͣtū v̓o ad actus ꝗ hn̄t imꝑfectōꝫ annexam. nō ꝯtingebat v̓tutes ẜm ſtatu illū in adā ponere.ſicut habet̉ ab aug. li. de tri. xiiij. ⁊ mgr̄ recitat. iij. ſen.xxxiij. di. v̓tutes habebūt alios actus in patria. ꝗa maioris ꝑfectōnis ꝙͣ habeāt in via. actus .n. ſiue vſus ꝓuidentie erit. nullū bonū deo p̄ponere vel eqͣre. fortitudinis ei firmiſſime adherere. tꝑantie nullo defectu nouo delectari. hos eoſdeꝫ actus ⁊ vſus habuerūt primiparentes in illa felicitate in qua fuerūt qn̄ habueruntgrāꝫ gratū facientē. lꝫ nō illa ꝑfectōe in qua habēt ī patria. plurimū tn̄ erant ꝯformes. ¶ Per hec pꝫ rn̄ſio adduo obiecta. quoꝝ vnū erat de fortitudine. alteꝝ de tēꝑantia. que ꝓcedebāt ẜm actus hn̄tes imꝑfectōeꝫ aliquā annexaꝫ. que quidē ꝑfectio ꝯpetit ſolū ẜm ſtatumpn̄tis miſerie. ¶ Ad illud aūt quod obijcit̉ de pnīa. dicendū ꝙ pnīa reduci hꝫ ad v̓tuteꝫ iuſticie. eſt .n. de ſpeciebꝰ iuſticie. exn̄te ſtatu ꝑſone lapſe. nō autē fuiſſet deſpēbus illius ſi ꝑmanſiſſet ſtatus nature ꝯdite. tūc enīeſſet actus iuſticie deo regenti ſubiectū eē. ¶ Ad illudaūt quod obijcit̉ de ꝑſeuerātia. dd̓m ꝙ ꝑſeuerātia vnomō dicit̉ ꝓpoſitū ꝑſeuerandi in bono. ⁊ hͦ mō eſt v̓tꝰ vldiſpoſitio ꝯſequēs v̓tutes inſeꝑabilit̓. Alio mō ꝑſeuerantia eſt ꝯtinuatio in bono vſqꝫ in finē. ⁊ ſic nō dic̄ habitū ſꝫ potius dicit actū. ⁊ hāc primꝰ hō nō habuit. exhͦ tn̄ nō ſequit̉ ꝙ aliqua virtute caruerit ꝓ eo temporequo in gratia ꝑmanſit. ¶ Ad illud quod obijcit̉. ꝙ numerus ſacramētoꝝ poſt lapſuꝫ nō rn̄det ⁊cͣ. dd̓m ꝙ hͦverū eſt. ⁊ rō hꝰ eſt nccītas hūane reꝑatōis pꝰ lapſuꝫ.cecidit .n. hō in morbū graueꝫ ꝑ peccatū ſuū. ꝓpt̓ queꝫindigebat ſacramētis alijs ab illo. quod fuit inſtitutūtꝑe nature cōdite. ſcꝫ matrimonio quibꝰ curaret̉. vndeHugo. exquo hō a ſtatu pͥme incorruptōis lapſus ī corpore ꝑ mortalitatē. ⁊ in aīa ꝑ iniquitateꝫ egrotare cepit. continuo deus reꝑando inde ſacramētis ſuis medicinaꝫ preꝑauit. que prout ratio poſtulabat ⁊ cauſa. diuerſis temꝑibꝰ ⁊ locis ad curatōꝫ illius exhibuit. v̓tutes aūt neceſſarie erant in omni ſtatu ⁊ in omni temꝑe⁊ ꝙͣtum ad ſubſtantiaꝫ ⁊ ꝙͣtuꝫ ad numerū: tn̄ ẜm diuerſitatem ſtatuuꝫ neceſſaria erat actuum variatio ẜm ꝙtactum eſt. ¶ Ad illa que conſequūtur dici poteſt. ꝙ dona. fructus. beatitudines. ꝯferunt̉ a deo ad ꝑfectōnemnature lapſe nō inſtitute. Ad cuius declaratiōeꝫ noͣ. ꝙvirtutes ẜm ꝙ ex aucͣtibꝰ ſanctoꝝ poteſt ratōnabilitecolligi: ſunt ad informandū ſiue ad rectificāduꝫ libeꝝ