nature ẜm ꝙ dicitur .j. coꝝ. xij. ergo ſine dono gratienature ſuꝑaddite nullꝰ pt̄ placere deo. ¶ Item Sap̄. vij.Neminem diligit deꝰ niſi illum ꝗ cum ſapīa inhabitat:ſꝫ ſapīa eſt donum dei nature ſuꝑadditū ẜm ꝙ infra ſubiungit̉. ix. c. mitte illam de celis ſanctis tuis ⁊cͣ. gͦ abſqꝫdono gr̄e nature ſuꝑaddite impoſſibile eſt dei amicum eē¶ Item nihil eſt excellentiꝰ ẜm naturā in hoīe ip̄a imagine. non tn̄ ex eē ad imaginem placet creatura deo neceſt ei accepta. Ad hͦ gͦ ꝙ ꝑſona aliqͣ deo placeat ⁊ acceꝑtet̉ ab illo reꝗͥrit̉ aliqd̓ donum ip̄i nature ſuꝑadditum.¶ Item ſi naturalia redderent ꝑſonam deo acceptam.demones eēt deo accepti. cum habeant naturalia optima. Dicit em̄ dyoni. de diui. no. de demonibꝰ datas eisangelicas donatōnes. nunꝙͣ ip̄as ꝯmotas fuiſſe dicimꝰ:ſꝫ ſunt integri ⁊ clariſſimi. alia trāſlatō dic̄ data ip̄is angelica donatōne ꝙͣꝙͣ ip̄a mutata eſſe dicimꝰ. ſꝫ ſunt integri ⁊ ſplēdidiſſima. ¶ Rn̄ſio ꝙ ꝯplacētia acceptō. amordei reſpectu creaturaꝝ. non dic̄ aliquā affectionē incidētem vel accidentem in ip̄o. Un̄ Bern̄. de amore dei noste diligimꝰ affectu amoris a te nobis indito. tu v̓o ꝯditor oīm ⁊ affectuum bonoꝝ. ⁊ aīaꝝ afficiendaꝝ. nunꝗdaccidenti vel incidēti amoris affectu amas qͦs amas. velaliqͦ in aliqͦ afficeris ꝗ ⁊ omne facis ⁊ omnia. abſit abſurdum eſt a fide alienum ab omni creatore. acceptō aūt⁊ amor eiꝰ reſpectu creaturaꝝ eſt affectꝰ in creatura nōaffectꝰ in creatore. qd̓ patet ꝑ Bern̄. in li. de amore deidi. hͦ eſt amare tuum. qͦ tu amas te amātes dulcedine bonitatis tue quam habes ad creaturam tuam. creator bone inſpirare eis hͦ deſiderium amandi te ⁊ amorem quote amant ⁊ amare te. non em̄ afficeris ad nos vel a nob̓cum nos amas. ſolūmodo gͦ deꝰ ꝯplacendo ⁊ amando afficit̉ ad ſe ſiue de ſe. ſꝫ hͦ pt̄ eē ⁊ amando ſe ⁊ ꝯplacendo ſibi in ſe. ⁊ amando ſe ⁊ ꝯplacēdo ſibi in nobis. Un̄ bern̄in li. p̄dicto. amas te amabilis dn̄e in teip̄o. ⁊ a pr̄e ⁊ filio ꝓcedit ſpūſſanctꝰ amor pr̄is ad filium ⁊ filij ad pr̄em⁊ tantꝰ eſt amor vt ſit vnitas. tanta vnitas vt ſit homouſion .i. pr̄is ⁊ filij ſubſtantia. amas ⁊ teipſum in nobis.mittendo ſpm̄ filij tui in corda nr̄a. a dulcedine amoris.a vehementia inſpirante a te nobis voluntatis clamantes abba pr̄. ſic nos efficiens tui amatores ꝯplace̓. gͦ ſibiin nobis ꝯplace̓ eſt ſibi. afficiendo aliꝗd in nobis ⁊ alicui effectui eiꝰ in nobis. ¶ Notandum gͦ ꝙ acceptio ⁊ cōplacentia ſiue amor dei intelligunt̉ reſpectu ſui qͦdaꝫ genere loq̄ndi. affectiones dici pn̄t. qꝛ ſumme delectat̉ in ſe⁊ ꝑfectiſſime finit̉ ſe. vt at̄ intelligunt̉ reſpectu creature.dicunt effectꝰ in ip̄a creatura. non affectōes vt ex dictispatꝫ. niſi interp̄tando complacentiam vel acceptōꝫ deuꝫefficientem aliꝗd in creatura. qͦdam gͦ modo loq̄ndi iuxͣmodum humanum ẜm quē nobiliora dicunt̉ magis accepta. pn̄t dici qd̓ammodo generali ſumendo acceptatōꝫomnia facta a deo illi eē accepta ſpecialiori modo ⁊ ꝓpriori creatura rōnalis inꝙͣtum eſt creatura hmōi ſpecialiſſime ſiue ꝓprijſſime creatura rōnalis inꝙͣtuꝫ ꝯſecrat̉ deovt ſit eiꝰ templū. adoptat̉ in filium. aſſumit̉ in ſponſam.hec at̄ ſublimatio creature rōnalis eſt ſupͣ naturale complementum. ⁊ ideo nec ꝯſecratio nec adoptio nec aſſumptio hmōi fit ꝑ aliquaꝫ ꝓprietatē nature: ſꝫ ꝑ donum ſuꝑadditum nature. ꝯſecrans animam vt ſit templum aſſimilans deo. vt ſit filiꝰ vel filia ꝯfederans deo ſiue viuēsꝑ ꝯformitatem voluntatis. vt ſit ſponſa. hoc at̄ fit a deomediante gr̄a gͣtum faciente. Ꝙ at̄ creatura rōnalis efficit̉ templum ꝑ gr̄am. hr̄. jͣ. coꝝ. iij. Neſcitis qꝛ templuꝫdei eſtis ⁊ ſpūs dei in vobis habitat. Glo. ſpūſſanctꝰ habitat in templo ſuo. i. ſanctis ꝗ ſunt templum dei modoẜm fidem ambulantes. ⁊. iij. Ephe. dr̄ ꝑ ſpm̄ eiꝰ in interiori homine habitare xp̄m in cordibꝰ nr̄is ꝑ fidem. Ꝙ atefficit̉ filius ꝑ gr̄am hr̄ Ioh̓. .j. dedit eis poteſtatē filiosdei fieri ⁊cͣ. Ꝙ at̄ ſponſa ſimiliter Oſee. ij. Sponſabote mihi in fide. Concedi ergo pn̄t rationes ꝗbꝰ obijcit̉.primum hominem non fuiſſe acceptum deo modo iſto
vltimo. Nulla em̄ naturalia efficiunt hominem iſto mōacceptum. Hec autem acceptatio reddit creaturam rationalem dignam beatitudine eterna. talis autem nonſit puris naturalibꝰ. pͥmo at̄ modo ⁊ ſecundo ſumendo acceptōnem fuit acceptus. ¶ Ad p̄mum quod obijcit̉. ꝙ ſolummodo culpa facit creaturam diſplicere deo ⁊cͣ. Dicēdum ꝙ inter diſplicentiam ⁊ acceptōꝫ eo modo quo ꝑcatores diſplicent ⁊ habentes gr̄am gratumfacienteplacent: eſt media acceptatio. ſecundo modo ſumpta. Urnon ſeꝗt̉. Primus homo non diſplicuit deo ꝑ pct̄m in illo ſtatu. gͦ fuit acceptus eo modo quo gr̄a ⁊ virtus efficiunt hominem acceptum. Ad duas auctoritates q̄ ſequunt̉ patet rn̄ſio. nam intelligunt̉ de acceptione ⁊ dilectione pͥmo ⁊ ſecundo mō ſumptis. ¶ Ad illud qd̓ obijcūde verbo illo ego di. me di. ⁊cͣ. Dicendum ꝙ non intelligit̉ de dilectōne naturali qͣ p̄mus homo dilexit deum inpͥmo ſtatu vt ſupͣ tactum eſt. ſꝫ de dilectōne caritatis quenon poteſt eē ſine gr̄a. ſub hoc ſenſu. ꝗ diligunt me dilectōne caritatis ſunt mihi vniti ⁊ ꝯformes. ⁊ hoc habenta me. amor em̄ eſt copula amātis ⁊ amati ⁊ amantē trāſformat in animatum ẜm Aug. ⁊ Hugo. Unde diligeredei eſt copulare ſibi ⁊ efficere conſimilem ſibi diligetemillū. Preterea. illo v̓bo nihil aliud dr̄ ꝙͣ dilectione quadiligit̉ deus a creatura rationali. eſſe a deo ſiue donumdei. Unde ꝑ hoc ꝙ dicit̉ diligo. notat̉ effectus dilectionis qua deꝰ diligit̉ eſſe a deo. ⁊ hoc patet ꝑ Bern̄. Hoceſt amare tuum quo tu amas te amantes dulcedine bonitatis tue ⁊cͣ. vt ſupͣ. ¶ Ad aliud quod obijcit̉. ꝙ artifexcreatus complacet ſibi in opere ſuo ⁊cͣ. Dicēdum ꝙ nōeſt ſimile de artifice creato ⁊ increato complacentia em̄artificis creati in oꝑe ſuo. importat quēdam motum affectionis reſpectu oꝑati. non em̄ ſolummodo complacetſibi ꝗ eſt cauſa oꝑis: ſꝫ afficit̉ circa opus ipſum. qd̓ nonꝯtingit artifici increato vt ex dictis patet. ¶ Ad illudqd̓ obijcit̉ ꝙ natura inſtituta abſqꝫ omni gr̄a erat totapulcra ⁊ ſine macula. Dicendum ꝙ etſi eēt ſine macula.non tamē tota pulcra. q̄ ꝗdem pulcritudo eſt ex gratia q̄eſt nitor ꝗdam vt dicit glo. ſuꝑ illud psͣ. vt exhilaret faciem̄ in oleo. ⁊ ex virtutibus ⁊ maxime ex caritate. UndeAugu. ſuꝑ illud Ioh̓is. iiij. quoniam ipſe prior di. nos.Anima amando deum pulcra efficit̉ pulcri erimus amādo deum qui ſemꝑ eſt pulcer. quantum in te creſcit amortantum in te creſcit pulcritudo. ¶ Ad hoc quod obijcit̉vtrum deus poſſit naturam facere que eſſet ei accepta ſine dono gr̄e. Dicendum ꝙ poſſꝫ de potentia abſoluta nōauteꝫ ordinata. ⁊ ſumat̉ potentia abſoluta eo modo quodictum eſt ſupͣ ſic ⁊ ordinata. Preterea. ſuppoſito ꝙ omnipotentia eiꝰ hoc poſſet. natura tamē vt eſt condita eētimpoſſibilis ad hoc. Unde impoſſibilitas iſta ꝓuenit exparte creature. ſi em̄ hoc fieret. nihil aliud faceret ꝙͣ donum gr̄e eē donum nature ⁊ gratiam eē naturam. Hocautem impoſſibile eſt ꝙͣtum eſt ex parte creature. cum donum gratie ſit vltra terminos nature. Unde ſic̄ impoſſibile eſt ꝙ homo fiat beatus a deo ꝑ naturaꝫ ꝙͣuis poſſit creari beatus. quia beatitudo ꝯſiſtit in bono quod eſtſupra omnem naturam: ſic intelligendum eſt de gratia⁊natura pͥmi hominis. Preterea. ⁊ ſi hoc face̓ poſſet: minus ꝯgrueret ⁊ deceręt. cuiꝰ ratio multiplex haberi pōtex p̄dictisArticulus ſecundusEquitur inquirere vtrum primus homo potuit ex acceptis proficere in bono in ſua conditione. Ꝙ ſic videtur. Primo ꝑ auctoritatem Dama. ij. li. xiij. c. dicit em̄ ſic. Deus fecit homineminnocentem rectum ⁊ virtuoſum ⁊cͣ. qui autem talis eſtpoteſt proficere. ¶ Item in eodem fecit eum natura impeccabilem ⁊ voluntate per ſe peccatiuum in electionevero ſua fuit poteſtatem habentem manere ⁊ proficere