Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

lius ſimplicit̓. ſed meliꝰ in ordine. licet aūt ſexus maſculinꝰ melior ſit in ſe ꝙͣ femineꝰ: nō tn̄ eſſet ita ſufficiēter ſalus nature ī ſolo virili ſexu ſicut ē in virili ⁊ muliebri. ⁊ideo natura deſiderat magis vtrūqꝫ ꝙͣ alteꝝ ſolū. Adillud qd̓ obijcit̉ ꝙ ſemē viri p̄domīabat̉ ſemini mulieris⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc verū eſt. nunꝙͣ em̄ ꝓprie loquendo ſemen mulieris p̄dominat̉ ſemini viri. quādoqꝫ tamen ſemen viri adeo debilis v̓tutis eſt. ꝙ magis eſt ydoneū adꝓductioneꝫ mulieris ꝙͣ viri. ſicut em̄ vult ph̓us principaliter mouens in generatōe ſiue viri ſiue mulieris eſtſemen virile. ⁊ ideo ſemen mulieris ꝓprie loquēdo ſemini viri non p̄dominat̉ dicit̉ tamen p̄dominari ꝓpter debilitatem ſeminis virilis. quā accedit ad cōformitatemſeminis mulieris. licet tamen hoc nō accidiſſet in ſtatunature ꝯdite ẜm naturam vt erat natura: tn̄ quādo virimaginaret̉ ⁊ vellet generare ſexū femineū. tunc minusforti impreſſione ageret in naturā maiorem corꝑalem. ⁊tunc ſemē eſſet minꝰ forte ratōne p̄tacta. ⁊ generaret̉ mulier. Et ꝑ hoc ptꝫ rn̄ſio ad aliud quod obijcit̉ de fortitudine caloris ⁊ v̓tutis. gradus em̄ ibi fuiſſent ẜm ordinem ratōis ⁊ ẜm exigentiā finis. ita ꝙ vir aliqn̄ oꝑaret̉actōe magis fortificata in ꝓductōe viri ⁊ aliqn̄ minꝰ fortificata in ꝓductōe mulieris. Aliqui aūt eſtimāt ꝙ mulier ſemꝑ gemīos ꝯciꝑet. ita ꝙ pars dextra attrahe̓t qd̓eſt magis virtutis de ſemīe ad generatōeꝫ viri. ⁊ pars ſiniſtra qd̓ eſt v̓tutis debilioris ad generatōneꝫ femīe. ẜmiſtos facile ē ad ca q̄ obiecta ſunt rn̄dere. ſꝫ qꝛ hoc nō videt̉ ꝯſonū ratōni. ideo modꝰ ſoluēdi p̄habitꝰ magis videtur tenēdꝰ. Alij at̄ ſentiūt ſcꝫ ꝙ plures genuiſſent filiosꝙͣ filias. hac ratōe vt habet̉ ab aug. xiiij. de ciui. dei. c. x.Cōpleto nūero electoꝝ dāda erat illis vita angelica q̄ ēvita ꝑfecte habitudīs: ſꝫ ſicut habet̉ ab aug. ix. ſuꝑ gen.data fuit mulier viro in adiutoriuꝫ ad filios ꝓcreādos.dicit em̄ nō inuenio ad qd̓ adiutoriū facta ſit mulier viro. ſi pariēdi cauſa ſubtrahit̉. Sed ꝯſtat ꝙ geniti ex vltimis parētibꝰ ex ꝗbꝰ genitis ꝯpleret̉ numerꝰ electorumnuptijs nō vterent̉. gͦ nulla fuit neceſſitas viro adiutorijmulieris. gͦ ceſſare debuit ꝓcreatio mulieꝝ. nec deberetaliqua generari ab vltimis parentibꝰ ſꝫ viri ſolūmodo. Itē natura ſemꝑ appetit ꝓduce̓ id qd̓ nobiliꝰ ē in genere ſuo ⁊ maxīe natura bn̄ ordinata. etſi qn̄qꝫ appetit ꝓducere id qd̓ minꝰ nobile hoc eſt quatenꝰ eſt ad id qd̓ nobilius eſt. Unde ſi natura inſtituta appete̓t ꝓducere mulierem. hoc fuit qꝛ mulier debuit eſſe adiutorium viro adſaluandū ip̄m in ꝯſimili. ceſſante gͦ neceſſitate huiꝰ adiutorij ſicut fuiſſet in ꝓductōe vltīo genitoꝝ nullꝰ erat appetitꝰ nature vt mulier generaret̉. gͦ nullꝰ vltīo genitoꝝdebuit eē mulier. Itē hoc idē pōt oſtendi ꝑ appetitū etvolūtatē generātiū. irratōnalis em̄ eēt eoꝝ appetitꝰ ⁊ voluntas. ſi ceſſante cauſa qͣre mulier erat data viro: appeteret̉ eꝰ ꝓductō in eſſe. ⁊ nō potiꝰ viri ꝗ eēt nobilioris cōditōnis ⁊ dignitatis maioris. ſi gͦ in ſtatu innocētie neqꝫ ex ꝑte nature vt eſſet natura. neqꝫ ex ꝑte nature vt eētratōnalis fuiſſet deordinatō in appetitu. neqꝫ fruſtrato īaffectu: videtur ꝙ vltimo generātes tm̄ filios genuiſſentvel ſaltem pluries. Si aūt diceret̉ ꝙ ⁊ tunc debuit natura appetere ꝙ generaret̉ mulier. quia meliꝰ ſaluaretur īvtroqꝫ ſexu ꝙͣ in virili tm̄. hoc ſuppoſito ſaltem deberetappetere. ꝙ ꝑſona vtilis ſexus frequētius generaret̉. cuꝫmelius ſaluaret̉ natura humana in eo tanꝙͣ in nobiliori ⁊ digniori. ꝙͣ ꝑſona ſexus muliebris. ⁊ ita plures fuiſſent mares ꝙͣ femine. Ad illud quod primo obijciturꝙ natura ſic ꝓceſſiſſet in generando quēadmodum eameus inſtituit ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc verum eſt ex parte generantiū. non aūt ex parte generatoꝝ. ſicut em̄ deus inſtituit equales diuerſi ſexus ad multiplicāduꝫ ꝯſimilesin ſpecie. ſimiliter ꝓceſſiſſet natura in generando equales diuerſi ſexus. quoāduſqꝫ ſufficerent ad multiplicandum numerū electoꝝ. Unde natura ꝓceſſiſſet in generando equales in diuerſitate ſexus vſqꝫ ad vltimos ge

nerantes. vſqꝫ dico incluſiue. ad illos tm̄ ſpectabat illd̓p̄ceptū Gen̄. j. Creſcite ⁊ multiplicamī. Ad illud qd̓obijcit̉ ꝙ generatō non poterat ꝯtinuari niſi ꝑ maſculū⁊ feminā ⁊cͣ. iam patꝫ rn̄ſio. quia natura intēderet viꝝ⁊ mulierē quatenꝰ ꝑſone eſſent neceſſarie ad generāduꝫ.⁊ multiplicāduꝫ electos. ſed illis ſufficientibꝰ ſatis ꝓbabile videt̉ qꝛ intendit illum ſexum nobilioris dignitatis Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ ſicut vir intēdit ⁊ tūc intendētin ꝯſimili ſe ſaluare in viro ſicut mulier in muliere ⁊cͣ.Dicendū ꝙ hoc nō eſt generalit̓ verū. natura em̄ in muliere quatenꝰ pōt intendit ſexuꝫ muliebrē. ⁊ tūc intendētniſi ſubeſſet volūtati ratōnali. Unde ſufficiētibꝰ ꝑſonisad multiplicatōeꝫ nūeri electoꝝ. ꝯſonū eſt rōni volūtatem ratōnaleꝫ velle magis fieri generatōni ꝑſonaꝝ ſexnobilioris. ⁊ idē appeti a natura obediēte eidē. Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ in illo ſtatu ſicut ꝗlibet ꝯmede̓t ita quilibet generaret. Dicēduꝫ ꝙ hoc ē falſum. nō em̄ intende̓tquilibꝫ ſaluari ī alio ſic̄ in ſe: cū neceſſariū eēt ẜm diuinam ꝓuidētiaꝫ ⁊ diſpoſitōeꝫ generatōi ſtare. ſuppoſitioem̄ ꝓpoſitōis ponit generatōeꝫ illiꝰ ſtatꝰ ꝓceſſiſſe in infinitum qd̓ ſimplicit̓ eſt falſuꝫ. Ex his ptꝫ ratōes aſſignatas ꝓ alia ꝑte nō eſſe magne efficatie. ratō aūt poſita ex ꝑte finis ponit multiplicatōneꝫ actiuā ſpectare adomnes. qd̓ falſuꝫ eſt. qꝛ ex hoc ſequit̉ generatōeꝫ debereꝓcedere in infinitū. Similit̓ patꝫ de alia ſumpta ex ꝑteprincipij cum exiſtentibꝰ ꝑſonis quibꝰ intende̓t ẜm diuinam diſpoſitōeꝫ numerū ꝯplere electoꝝ. deberet voluntas ratōnalis velle tales generari qui eſſent nobiliorisditōnis ⁊ maioris dignitatis. Hec aūt opinio videt̉ ꝓbabilior ⁊ magis ꝯſona ratōni. ⁊ illiꝰ ſtatꝰ nobilitati cōueniēs. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ ꝙ plures fuiſſent mulieresqꝛ ſexus deuotior ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ſi ſit ſexꝰ deuotior. ſexꝰvirilis eſt fortior ⁊ ꝯſtantior. ſexꝰ muliebris debilior. defacili em̄ aſſurgūt ad bonū ⁊ defacili labunt̉. viri em̄ licetcū maiori difficultate aſſurgāt: ꝯſtantiꝰ ſtant. ꝑfectō aūtgr̄e eſt potiꝰ a ꝯſtantia in ſtando ꝙͣ a facilitate in aſſurgendo. vnde illud bonū quod eſt deuotō in ſexu muliebri recōpenſat̉ maiori bono in ſexu virili. Ad illud v̓bum Anſel. decens erat vt ea puritate niteret qua maior ſub deo nequid intelligi ⁊cͣ. Dicendū ꝙ eſt intelligere in intellectu ⁊ eſt intellige̓ in re. Intellige̓ in intellectu eſt reſpectu veritatis q̄ eſt. ꝙ gͦ dicit̉ ꝙ maior puritas nequit intelligi. hec debet intelligi in re. ⁊ hoc dat̉ ītelligi ꝑ hoc ꝙ dicit̉ nequit. nequit em̄ intelligi importat quid intelligi. ẜm em̄ veritatē nulla creatura peruenit ad beate v̓ginis puritatem. nulla creatura pura habuit maiorē puritate ꝙͣtū ad illā puritatē q̄ eſt ꝑ elongationē a pct̄o. nec ꝙͣtuꝫ ad illā q̄ eſt ex ꝑfectōe v̓tutū habebat e m̄ omnes v̓tutes in plenitudine. qꝛ p̄rogatiuam inomnibꝰ virtutibꝰ. ꝓpter qd̓ dicebat̉ plena gr̄a ẜm Hiero. qua plenitudīe ſoluꝫ illa q̄ fuit xp̄i maior erat. ꝙͣtumad puritatē que ē ex vnionē p caritatē cū deo. nulla pura creatura ad eiꝰ ꝑuenit puritatē. ꝓpter hoc nulla ītelligitur fuiſſe maior puritas illa que fuit beate virginisvtrū aūt deꝰ poſſet face̓ purā creaturā p̄ditā maiori puritate ⁊ intellectꝰ caꝑe. que nouit finito addere finitum⁊ ſic multiplicare. q. in infinitū nō diffinio. Ad illudquod ſubiungit̉. ꝙ qui vnicuiqꝫ dat ẜm ꝓpriaꝫ virtutemdediſſet alij ⁊cͣ. Dicendū ꝙ virtꝰ nō intelligit̉ ibi ẜmeſt in ſola potētia ſiue aptitudine capacitatis ſed ẜmeſt in effectu oꝑatōnis vel p̄parando vl̓ operādo. nunꝙͣem̄ ſubtrahit dn̄s beneficiū collatōnis gratie. quin ſemper ꝯferat plus ⁊ plus. ẜm ꝙ aliquis plus et plus oꝑatur. vel p̄parando ſe ad recipiendum gratiā vel cooꝑando ad augmentū gratie recepte. qꝛ gͦ beata virgo efficaciſſime ⁊ excellentiſſime operabat̉ in p̄parando ⁊ cooperando. dn̄s illi infudit gratiā habūdatiſſime. nec alicuialij tantā: quia nullus ita effectus dignus operatōne p̄paratōnis vel cooꝑatōnis.