ex carētia ſibi delectabilis ⁊ in potētia ꝓtingendi ad illud affligeret̉. ⁊ ita pena p̄ceſſiſſet culpā. gͦ ⁊cͣ. ¶ Cōtrafortitudo ⁊ debilitas v̓tutis motiue in corꝑe ꝓportōnat̉qualitati mēbroꝝ. Unde hoīes habētes mēbra ſolidiora ſolēt eē fortiores. ſed ꝑuuli tūc tꝑis mēbra tenera habuiſſent. cū eſſent nobilis ꝯplexionis. magis em̄ ſolēt eēteneri qui erāt nobilioris ꝯplexionis ⁊ melioris natureUnde dicit̉ de xp̄o. ꝙ tenerrimꝰ erat ꝓpter nobilitatemnature ip̄ius. ergo videt̉ ꝙ ſicut ꝑuuli nūc non poſſuntgradi ꝑ mēbroꝝ teneritudineꝫ. nec pondꝰ cōporis ꝓprijſupportare ꝓpter eoꝝ debilitatē: ſimilit̓ nec tūc. ¶ Itemnunc tꝑis ꝓficit ſimul virtus corꝑis cū ſtatura ſed ſi homo ſtetiſſet. ꝯſimilis fuiſſet in ꝑuulis ꝓuectus a ꝑte ſtature illi qui nunc eſt. ergo ſimilit̓ videt̉ ꝙ ſimilit̓ eſſet aꝑte virtutis. ergo videt̉ ꝙ ſicut nunc ꝑuuli in principioferunt̉ ab alijs quaſi impotentes ferre ſeip̄os. ⁊ ptꝰ paulatim vadūt ⁊ poſtmodū currūt. ita videt̉ ꝙ ⁊ tūc. ¶ Itēvis generatiua in ꝑuulis ꝙͣtuꝫ ad vſuꝫ fuiſſet dilata tūcſicut ⁊ nūc. nec eſſet impotētie tūc nō poſſe generare ante tempꝰ p̄finitum a natura. ſicut nec nūc. Sil̓r videt̉ demotiua in alijs ⁊ alijs mēbris. cū virtꝰ illa ſil̓r depēdeata corꝑe. ¶ Itē māmille date ſunt matribꝰ a natura. gͦ inſtatu illo fuiſſent neceſſarie ⁊ nō fruſtra. cum natura nihil agat fruſtra: gͦ fuiſſent deputate ad officiuꝫ ſiue opꝰlactatōnis ꝑuuloꝝ. qui ꝓpter debilitatē illoꝝ ⁊ dentiuꝫcarētiaꝫ ſic nutriri habent neceſſe. gͦ ꝙͣtuꝫ ad hoc ꝯſimiles eſſent in infirmitate paruulis natis in ſtatu naturelapſe. eadē ratōne ⁊ in alijs que ſtatū circūſtant infantilem vt videt̉. ¶ Rn̄ſio. dicendū ſine p̄iudicio. ꝙ hec infirmitas ꝓpter quā ꝑuuli in ſtatu nature nō pn̄t aſſurgere ad officia mēbroꝝ eſt pena peccati. Unde ſi pͥmi parētes genuiſſent filios in ſtatu innocētie. ſicut quorūdamaīaliuꝫ fetus ſtatim cū nati fuerint habent vſus ⁊ officia mēbroꝝ. ⁊ illi ſimiliter habuiſſent. vnde ſtatim gradi poſſent. ⁊ matres ſequi. ⁊ iuxta ꝯgruentiā oportunitatis illius ſtatus aliqua officia mēbroꝝ exercere. abſurdum em̄ videt̉ ponere ꝙ ratōnalis creatura que nūꝙͣ fuerit vicio incuruata ſed predita rectitudine iuſticie originalis. aliquādo modo beſtiali contra vſum nature ꝓprieambularet. ſicut faciunt modo ꝑuuli. qui manibus ⁊ pedibus ambulantes ſe de loco ad locū tranſferunt. poteſtergo dici. ꝙ infirmitas moderna paruuloꝝ qua nō pn̄taſſurgere ad officia mēbroꝝ eſt pena peccati. ⁊ infirmitati originalis culpe atteſtat̉. ⁊ hoc videt̉ augu. ſentirein li. de baptiſ. ꝑuulo. di. ſic monet nos. ſi illi primi partes vel homīes nō peccaſſent. vtrū tales eſſent filios habituri: qui nec lingua nec manibꝰ nec pedibꝰ vterenturnam ꝓpter vteri capacitatē forte neceſſe fuit ꝑuulos naſci. ſed poterat ſcꝫ deus certe ſcꝫ ꝙ multis etiā pecoribꝰp̄ſtitit. quoꝝ pulli ꝙͣuis ſint paruuli in accedentibꝰ corporis incremētis etiā mente ꝓficiant quoniā ratōnaleanimā nō habent. ⁊ etiā minutiſſimi ⁊ currūt ⁊ matresagnoſcunt. nec ſugendis vberibꝰ cura ⁊ opere admouētur aliena. ſed ea ip̄i in maternis corporibꝰ loco abditopoſita mirabili facilitate nouerūt. ¶ Contra homī naͣto nec ad inceſſum pedes ydonei nec manus ſaltem adſcalpendum abiles. ⁊ niſi oꝑe nutriētis admotis labijspappille vberis ingerunt̉. nec vbi ſint ſentiūt. ⁊ iuxta ſeiacentibꝰ māmis magis poſſunt eſurientes flere ꝙͣ ſuggere. ꝓinde infirmitati mentis ꝯgruit hec oīno infirmitas corporis. Ecce ꝙ plane dicit. ꝙ hec infirmitas corporis ꝯgruit infirmitati mentis. nec iſlud ſentire de ſtatu illo debet difficile videri. cum multa maiori admiratione digna ibi accediſſent. vt paruulos in etate tenerrima ſine veſte vel indumento pariter ⁊ tecto. abſqꝫ om̄idifficultate ⁊ feliciter viuere ſine ſtrato ⁊ ſtramento ſedere ⁊ decubare. ⁊ alia multa hmōi que nos latent. ſed vixcredunt̉ talia. quia horum contraria ꝯſuetudinis ſunt.Unde aug. ix. ſuꝑ Gen̄. loquens de his que accidiſſenthomī ſi ſine peccato vixiſſet: dicit. qui hec fieri potuiſſe

nō credunt. nihil aliud ꝙͣ ꝯſuetudinē nature iā poſt peccatum penāqꝫ humanā ſic currētis attendūt. nō aūt ineoꝝ genere nos eſſe debemꝰ qui nō credūt niſi qd̓ videreꝯſueuerūt. Poteſt gͦ ꝯcedi ꝙ ꝑuuli in ſtatu illo habuiſſent vſus naturales pedū ⁊ manuū ⁊ lingue ꝙͣtuꝫ ad guſtum. cū em̄ lingua ꝯgruat in duo oꝑa ẜm ph̓m. ſcꝫ guſtum ⁊ interp̄tatōeꝫ. habuiſſent vſum lingue ꝙͣtū ad guſtum qui naturalis ē ⁊ ad eſſe. qd̓ aūt ꝙͣtū ad interptationē nō diffinio. cū vſus ille n̄ ſit ita naturalis neqꝫ adeſſe ſꝫ quodāmō ab acquiſitōe ⁊ ad bene eē. Cōcedēde gͦſunt ratōes q̄ inducte ſunt ꝓ ꝑte illa. ¶ Ad illud qd̓ pͥmō obijcit̉ ꝯtra hoc. ꝙ ꝓpter teneritudinē mēbroꝝ ⁊ debilitatē. neqꝫ gradi poſſent neqꝫ pondꝰ corꝑis ꝓprij portare. Dicēduꝫ ꝙ licet mēbra habuiſſent tenera. mīme tn̄paſſibilia vel oīno impaſſibilia. eo mō quo ſupͣ determinatū eſt de pͥmi homīs corꝑe. Unde nullā leſionē incurriſſent ꝙͣtūcunqꝫ fortit̉ fixiſſent pedē in gradiēdo. Preterea. qꝛ corpꝰ fuiſſet oīno aīe ſubiectū. maiorē recepiſſꝫvirtutē a ſua viuificatiua ⁊ regitiua ſcꝫ aīa tūc ꝙͣ nunc.vnde ſuffeciſſet virtꝰ tibiaꝝ ad corpuſculū ſuū ſupportādum. Pret̓ea natura corꝑalis in ſtatu illo maioris eratvirtutis ꝙͣ in ſtatu nature lapſe. ¶ Ad aliud dicēduꝫ. ꝙꝙͣuis ꝓfeciſſet virtꝰ corꝑis ꝓportionalit̓ ꝓfectui ſtatureeiuſdē tūc ſicut nūc: nō tn̄ ſequit̉. ꝙ tūc tante fuiſſent debilitatis quāte ſunt nūc. Ratō aūt illa non ꝯcludit niſiordinē in ꝓgreſſu virtutis a mīori ad maiorē tūc ſicut ēnūc. Si aut obijcit̉ ꝙ ab eadē imꝑfectōe incepit ſtaturatūc ⁊ nūc. gͦ ab eadē imꝑfectōe incepiſſet v̓tus tūc ⁊ nūc.pōt rn̄deri. vel ꝑ interemptōeꝫ qꝛ ꝑfectioris ſtature fuiſſent tūc ꝙͣ nūc. vel ꝑ diſſolutōeꝫ ſil̓itudīs. qꝛ licet ꝯſimilis eſſꝫ capacitas vteroꝝ maternoꝝ tūc ⁊ nūc. ꝓpter qd̓oporteret tūc natos ⁊ nūc ab eadē imꝑfectōe ſtature incipere: nō tn̄ fuiſſet ꝯſimilis virtꝰ in corꝑibꝰ ſtatꝰ illiꝰ etiſtiꝰ. qꝛ virtꝰ naturalis fuit fortior tūc ꝙͣ nūc. ſic nec tantam recipit nūc virtutē corpꝰ a ſua regitiua .i. aīa. quātārecepiſſet tūc. ꝓpter quod nō ſequit̉ ſi ab eadē imꝑfectōne ſtature incepiſſent tūc ⁊ nūc. ꝙ ꝓpter hoc incepiſſentab eadē imꝑfectōne v̓tutis. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉ ꝑ ſimilede v̓tute generatiua. Dicēduꝫ ꝙ nō eſt ſimile. virtꝰ eīneratiua habet a natura determīatū tempꝰ ⁊ ſtatū eriſui in eſſe. qꝛ anteꝙͣ hō ſit ꝑfectꝰ etate cōuenienti ⁊ v̓tutſufficiēti. nō pōt exire in actū generatiue. Unde actꝰ iſtenō eſt niſi homīs ꝑfecti. Unde ph̓us vnūquodqꝫ ꝑfectūeſt cū attingit ꝓprie v̓tuti. Scd̓m aūt ph̓m tūc dicit̉ aliquid attinge̓ ꝓprie v̓tuti. qn̄ ꝓducit ī eſſe tale quale ip̄meſt. ⁊ hoc inſinuatū ē Gen̄. j. cū dicit̉. Creſcite ⁊ ml̓tiplcamini. creſce̓ em̄ in v̓tute ⁊ ſtatura oꝑtet pͥmo. ⁊ piꝰ mitiplicare ſibi ꝯſimile. ¶ Ad illud qd̓ vltimo obijcit̉ pōtduplicit̓ rn̄deri. Uno mō ſic. ꝙ etſi ꝑuuli in ſtatu illo eſſent edētuli ⁊ indigerēt alimēto matrū lactis. nō ꝓpter hͦſequeret̉ ꝙ carerēt vſu pedū vel manuū. videmꝰ em̄ pullos aīaliuꝫ indige̓ hmōi alimēto. nō tn̄ carēt vſu peduꝫUnde iſta nō ꝯſequēter ſe habēt vti lacte materno ⁊ carere vſu mēbroꝝ. Unde nō ſequit̉ fuiſſent ꝯſil̓es ꝑuulisgenitis in ſtatu nature lapſe in hoc. gͦ in alijs. hec em̄ etalia nō ſe habēt ꝯſequēter ſiue ꝯuertibilit̓. Alio mō pōtdici ꝙ nō nati fuiſſent edētuli ſꝫ muniti dentibꝰ ſic̄ multi fetus brutoꝝ. oīno em̄ abſurdū videt̉ ꝙ corpꝰ illud inquo oīa corꝑa aīaliū habēt ꝯpletōeꝫ ⁊ ꝓpter qd̓ ſunt oīacorꝑa hmōi defice̓t ab aliqua ꝑfectōne que in corꝑe aīalis reꝑit̉ ſine demerito peccati. Pret̓ea vſi fuiſſent ⁊ nutriti eſſent fructibꝰ ꝑadiſi. quoꝝ ꝗdaꝫ forte erāt teneriores ⁊ magis ꝑuulis ꝯgrui. ⁊ quidaꝫ ſolidiores ⁊ magisꝯueniētes adultis. nō eī reꝑit̉ ſcriptū ꝙ aliqd̓ genꝰ alimēti a fructibꝰ ꝑadiſi ī ſtatu illo homī ꝯcedit̉ an̄ lapſumnec ꝓpt̓ hͦ fruſtra eēt vbera data mulieri ſicut nec dataſunt viro fruſtra: ſꝫ eēt illis data ad decorē ⁊ integritatem corꝑis hūani. ⁊ hec ratō videt̉ mihi magis appropīquare veritati ⁊ magis ꝯſona eē nobilitati illiꝰ ſtatꝰ.