Queſtio.xcv.
v̓o ꝓpagaret. Ex hoc verbo videtur. ꝙ filij fuiſſent heredes paterne iuſticie. et ꝙͣtum ad iuſticiā gratuitā ⁊ ꝙͣtuad iuſticiā ꝯfirmatā. Nō em̄ generaſſet ſil̓es illi iuſticiaet felicitate. niſi generaſſet habētes iuſticiā ꝯfirmata. vtem̄ dicit ph̓us .j. ethicoꝝ. nullus felicitatē laudat quemadmodū iuſtū. ſed vt diuinū quid et melius beatificat.Unde n̄ diceret̉ felicitas quid diuinū ſi determīaret ſtatum poſſibilem ad miſeria: neqꝫ em̄ vident̉ felices qui aſtatu iuſticie cadere pn̄t. ¶ Item ſtatus primꝰ fuit īterneceſſe mori ⁊ impoſſibile mori. nihilominꝰ magis ordinatus fuit ad impoſſibile mori ꝙͣ ad neceſſe mori. ex qͦvidetur ꝙ faciliter potuit illud aſſequi. cū illud faciliuspoſſet attingi ad qd̓ ē maior ordīatio. Sicut ergo primiparētes cadentes a primo ſtatu incurrerūt neceſſitatemmoriendi. et ſil̓r eoꝝ poſteritas: ſic ſil̓r videt̉ etiaꝫ rōnefortiori. ꝙ ſi ꝑfeciſſent in primo ſtatu. aſſurrexiſſent adimpoſſibilitatē moriēdi et eoꝝ poſteritas ſil̓r. hoc nonpoſſet eē niſi eēt ꝯfirmati ſcꝫ ꝑentes et filij. dum em̄ haberent pt̄atem peccādi et haberēt ſimilit̓ pt̄atem moriēdi. et ita videtur ꝙ parentes et filij in ſtatu illo fuiſſentcōfirmati. ¶ Contra aug. xiiij. de ciui. c. x. ꝙͣfelices erātet nullis agitabant̉ ꝑturbatōibꝰ aīmoꝝ. nullis corpoꝝledebant̉ incōmodis. tamfelix vniuerſa ſocietas eēt humana. ſi nec illi malū qd̓ etiā in poſteros trahicerent.nec quiſꝙͣ ex ſtirpe iniquitatē cōmitteret que damnatōꝫreciꝑet. Ex hoc v̓bo aug. videt̉ ad hoc ꝙ poſteri primorum parentū ſtetiſſent in prima felicitate: neceſſe fuiſſetꝙ nec parentes eoꝝ nec illi peccarēt. ex quo videt̉. ꝙ ſiparentes ſtetiſſent ꝙ adhuc poſteri peccare potuiſſent.rgo poterant eē alieni a paterna iuſticia. ⁊ ita nō eē hedes iuſticie cōfirmate. ¶ Item homo de natura ſue cōditōnis vertibilis eſt ad bonū a malo. et econuerſo. fuit em̄ cōditus mutabilis vertibilit̓. vn̄ neqꝫ auerſus perculpam efficit̉ cōfirmatus ī malo. neqꝫ cōuerſus ꝑ gr̄aꝫefficitur cōfirmatꝰ in bono. ex quo videtur ꝙ ſic̄ primusparēs nō fuit cōfirmatꝰ ī malo peccādo. ſil̓r neqꝫ fuiſſetꝯfirmatꝰ ī bono ſtādo neqꝫ ꝓficiēdo. neqꝫ poſteros. multo fortiꝰ genuiſſet tales. ¶ Rn̄ſio ad hͦ dicēdū ẜm anſel.ꝙ ſi ſtētiſſent primi ꝑentes genuiſſent filios heredes paterne iuſticie ꝙͣtū ad iuſticia ꝯfirmatā. ſꝫ hec ꝯfirmatō eſſet ꝙͣtū ad iuſticiā originalē. Un̄ Anſel. li. j. cur deꝰ hōc. xvij. ꝙͣuis nōdū ꝓueherēt̉ ad illā equalitatē angeloꝝad quā ꝑuenturi erāt hoīes. cū ꝑfectꝰ erat numerꝰ de illis aſſumēdis. ī illa tn̄ iuſticia in qua erāt videt̉ ꝙ ſi viciſſent vt temptati nō peccaſſent. ita cōfirmarēt̉ cū omniꝓpagine ſua. vt vltra peccare nō poſſent quēadmodumqꝛ victi peccauerūt. ſic infirmati ſunt. vt ꝙͣtum ī ip̄is ē ſine pct̄o eē nō pn̄t. ꝗs em̄ audeat dice̓ plus valere īiuſticiam ad alligādū ī ẜuitutē hoīeꝫ ī prīa ſuaſiōe ſibi ꝯſentiētem. ꝙͣ valeret iuſticia ad ꝯfirmādū eū ī libertate ſibi ineadē tēptatōe p̄terea adherētē. Nā quēadmodū qm̄ hūana natura tota erat ī pͥmis parētibꝰ. tota ī illis victa eſtvt peccarēt. excepto illo ſolo hoīe quē deꝰ ſine ſemīe viride virgīe face̓ ſic ſciuit a pct̄o ade ſecernē. ita ī eiſdē tota viciſſet ſi nō peccaſſꝫ. Hoc idē videt̉ ſentire Boetiusde fide xp̄iana. dicēs. qm̄ angeloꝝ nūerū .i. ſuꝑne ciuitatis cuiꝰ ciues angeli ſūt imminutū voluit cōditor ꝑmanere. formauit ex t̓ra hoīem. atꝫ ſpū vite aīauit. eūqꝫ p̄fixa lege in ꝑadiſi delitijs ꝯſtituit. vt ſi ſine pct̄o mane vellet. tā ip̄m ꝙͣ eiꝰ ꝓgenieꝫ angelicis cetibꝰ ſociaret. Ex hͦv̓bo videt̉. ꝙ ſi ip̄e ſtetiſſꝫ. nullus d̓ poſteris eius perijſet. qd̓ nō videt̉ poſſe accidiſſe niſi ꝯfirmati eēt. et hocvidet̉ poſſe haberi ab aug. q̄ videt̉ dice̓. xiiij. de ciui. dei.jͣ. c. ꝙ nulli de poſteris primoꝝ parentū fuiſſent morituri niſi primi ꝑentes peccaſſent. et cōſtat ꝙ ſi nō fuiſſent.morituri nō peccaſſent. dīc em̄ ſic. neqꝫ hoc genus fuiſſein ſingulis quibuſcūqꝫ moriturū. niſi duo primi quoruꝫcreatus ē vnus ex nullo alter ex illo. id inobediētia meruiſſent a ꝗbꝰ admiſſuꝫ ē tam grāde peccatū. vt in deterius co natura mutaret̉ hūana etiā in poſteros obligatione peccati et mortis nccītate tͣnſmiſſa. ¶ Ad illud qd̓
primo obijcitur ꝑ verbum aug. Dicendū ꝙ illud verbūvidet̉ cōſonū eē ſentētie Anſel. ſub hoc ſenſu. felix eēt ſocietas hūana ſi primi parētes nō trahicerēt malū in poſteros. qꝛ tūc nec aliꝗs de poſteritate iniquitate ꝯmitteret. qd̓ aūt ſubdit̉ que damnatōem reciperet nota eſt expreſſionis. qꝛ om̄is iniquitas in ſtatu illo damnationeꝫinduceret. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur. ꝙ homo erat cōditꝰvertibilis a bono in malū et ecōuerſo ⁊cͣ. Dicendū ꝙ licet talis fuerit de natura: tn̄ ſuꝑueniēte gr̄a poterat ī bonō inclīabiliter ſtabiliri. ſicut dictū eſt de primo homīeꝙ mortalis erat ꝯditōe corꝑis aīmalis. īmortalis beneficio cōditoris. et eſt euidens exemplū a beata virgine.¶ Sunt aūt quidā nō acquieſcētes ſentētie Anſel. dicētes. ꝙ ſemꝑ fuiſſent geniti filij in ſtatu illo in poſſibilitate peccādi. qd̓ videt̉ ſentire hugo de ſct̄o vic. qui pn̄t rn̄dere rōnibꝰ cōtra hic ꝓpoſitis ſic. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ꝙ trāſmiſiſſet nccītatē ꝓficiēdi ſic̄ trāſmiſit nccītatē peccandi. Dicendū ꝙ nccītatē peccādi dupl̓r pt̄ intelligi alꝗs hr̄e. aut qꝛ ncc̄e hꝫ in pctō ꝑmane̓. Primo ꝗdem mōreperitur neceſſitas in ſtatu nature humane poſt lapſuꝫSed ſecundo modo in ſtatu ruine angelice. ſiquis ergorecto intellectu velit arguere. ex hoc non habebit ꝙ adāſi obediuiſſet. neceſſitatem habuiſſet permanendi in iuſticia ſicut habent angeli qui non poſſunt labi: ſed ꝙ ſtatu illo manente neceſſe eſſet ipſum in aliquod opus bonum et landabile exire. et hoc vtiqꝫ verum eſt. quia ſicutſtatus nature corrupte ponit defectus ⁊ deordinationesſic ſtatus ille requireret rectas et ordinatas operatōeset cogitationes. nunꝙͣ enim homo in ſtatu innocentieocioſus fuiſſꝫ. ¶ Ad illud quod obijcitur de angelis ⁊cͣ.Dicendū ꝙ non eſt ſimile et hoc diffuſius habet explicari cum agitur de irremediabilitate peccati angelici.ſed nunc tm̄ ſufficiat dixiſſe: ꝙ ratione nobilitatis ⁊ ſimplicitatis et incorporeitatis ⁊ deiformitatis nature anzelice que nullum habebat retardans. et ratione ſtatusnerendi ſunt prefixi. ſicut aiunt. damaſ. et aug. angelꝰſtatim in primo conflictu fuit confirmatus in bono veobſtinatus in malo: homo v̓o quia erat alterius conditionis ſicut per demeritum non fuit in malo obſtinatꝰẜm ꝙ patet nec in ſe nec in poſteris: ſic non fuit in bonoconfirmatus. ideo non oportuit ip̄m iuſticiam confirmatam in poſteros tranſfuſiſſe. ¶ Ad aliud de auctoritateAnſel. dici poteſt. ꝙ ſic opinatus fuit. tamen ex illo verbo non poteſt haberi ẜm quandam congruentiam et diſpoſitionem. que non ponit neceſſario ita eſſe. pretereapt̄ fieri vis in verbo vt per iuſticiā intelligamꝰ nat̉alērectitudinem. per felicitatem priuationem omnis penenon confirmationem ī ſtatu iuſticie. Ad illud quod obrcitur. ꝙ facilius poterat aſſurgere ad impoſſibilitatemmoriendi ꝙͣ declinare ad neceſſitatem ⁊cͣ. Dicendum ꝙordinatus fuit ad impoſſibilitatem moriendi. non vt adillud quod aſſequi debuit in vita animali et terrena: ſedpotius in vita ſpirituali et celeſti. Unde aug. xiiij. de ci.dei. c. x Felix vniuerſa ſocietas eſſet humana ſi nec illi⁊cͣ. vt ſupra. atꝫ iſta permanente felicitate. donec per illam benedictionem qua dictum eſt. creſcite et multiplicamini. predeſtinatorum ſanctorum numerus compleretur. Alia maior daret̉ que beatiſſimis angelis dataeſt. vbi iam eſſet certa ſecuritas peccaturū neminemqꝫmoriturū. Contrarietas autem que videtur inter hug⁊ Anſel. pt̄ diſſolui. dicit em̄ hugo. in ſenten. ſuis. ſtultūvidet̉ dice̓. ꝙ in hac vita ꝯfirmatꝰ ſit ita aliꝗs ꝙ nō poſſit fieri malus. quod in alia vita tm̄ ꝓmittit̉. Anſel. dicit ꝙ ſi primi parentes viciſſent in illa prima temptation. ꝙ ita cōfirmarentur cū om̄i ꝓpagine ſita. vt vltͣ peccare nō poſſent. quod aūt dicit hugo ꝙ nullꝰ debet diciita ꝯfirmatꝰ in hac vita ꝙ n̄ poſſit fieri malꝰ. ītelligit̉ n̄poſſit negatiue ſimplicit̓ .i. nullo modo poſſit. quod patet ꝑ hoc quod ſubiungitur. ſcꝫ. ꝙ in alia vita tm̄ ꝓmittitur. quod aūt dicit Anſel. ꝙ ita cōfirmarētur ꝙ vltrapeccare nō poſſent. nō intelligitur nō poſſent negatiue