les ꝓprgaret. nec hoc ē qꝛ ex ſola ꝓpagatōe eſſent talesſꝫ qꝛ ꝓpagati dei eēt tales. om̄e em̄ gratuitū faciēs gratum īnediate eſt a deo vt a ꝑ ſe efficiēte. ¶ Ex hoc ptꝫ.rn̄ſio ad alia que ſequūt̉. qꝛ nō intelligi debet trāſfuſionē fuiſſe iuſticie ſic̄ corruptōis Neqꝫ aīam infuſā carniincorrupte cōtraxiſſe a carne iuſticiā originaleꝫ ſic̄ aīainfuſa carni corrupte cōtrahit ab illa culpā originalemſed quadā improprietate locutōis dicit̉ iuſticia origīal̓trafuſa integra. ex qua aīa hn̄s originalē iuſticiā exſui olitione. nihil cōtraxiſſet vitij quo defeciſſet a ſuarectitudīe nec a ſtabilitate cōfirmatōis ſuꝑaddite gratie cōditoris. Addendū eſt etiā ꝙ iuſticie paterne dicit̉trāſfuſio fuiſſe. qꝛ iuſticia pat̓na meruiſſet poſteris gratie hmōi collatōꝫ. qꝛ ergo ex ꝑte nature trāſfuſe nō fuiſſet aliꝗd quo declinaſſent poſteri a rectitudine ſua. ⁊ qꝛpaternā iuſticia aliquo mō cooꝑata fuiſſet ſcꝫ merendoilloꝝ iuſticie dicit̉ trāſfuſio iuſticie a patre in prolem.¶ Sunt quidā tenētes cōtrariū ſcꝫ filios nō fuiſſe heredes paterne iuſticie. qd̓ vidr̄ ſentire hugo. dic eī ſic. ſūt qcredūt̉ veraciter aſſerendū. ꝙ primꝰ hō ſi non peccaſſet.nullos ni ſi bonos filios genuiſſet. ⁊ nemo oīm ꝗ ex eiꝰcarne naſcerent̉ damnarent̉. tn̄ illud merito queritur.ſi ſola primi homīs obediētia ꝓbata. om̄ibꝰ poſteris exeo naſcituris ad meritū ſufficere debuiſſet: aut ſi ſingl̓iquiqꝫ tꝑibꝰ ſuis poſt eū. quēadmodū primꝰ hō ꝓbatꝰ ē.ſiue eiuſdē ſiue alteriꝰ cuiuſtibet mādati obſeruātia ꝓbandi fent. Et pt̄ fortaſſis nō abſurde n̄ credi. ꝙ idiprimo parēti datū eſt. poſteri qͦꝫ illiꝰ obſermandatūuare debuerūt. vt ſinguli ꝓpria obediētia ꝓbarent̉ ⁊ ſinguli ꝓ ſuis meritis digna remuneratōe glorificarent̉.¶ Tenētes hanc opinionē ſic pn̄t rn̄dere ad obiecta cōtra ꝑtem iſtam. Ad illud qd̓ primo obijcit̉ ſcꝫ ꝙ ex qͦ cūculpā trāſgreſſioīs generat̉ filij culpe pr̄ne ⁊cͣ. Dicēdūꝙ nō oportet. nō em̄ ex carne incorrupta cōtrahit aīa iuſticiā. ſic̄ ex corrupta culpā. Preterea. ī obediētia vniꝰp̄uaricatōiſ ꝑfecta ē obediētia q̄ deficit an̄ finē ſiue finisꝯſūmatōem nō eſt ꝑfecta. vn̄ adimpletio obediētie ꝑticularis nō debuit eē ita efficax ī bono ſicut ī obedientiahuiꝰ ī malo. Unde hugo de ſacramētis temere aſſerendū nō eſt. qꝛ nō ſimilit̓ videt̉ ꝙ quēadmodū nunc .i. tēꝑenature lapſe uatura ꝑ inobediētiā ad corruptōꝫ mutata cernit̉. et ita nūc .i. in ſtatu cōdite ꝑ inobedientiā ſeruatā. niſi vſqꝫ ad tp̄us p̄diffinitū a deo ſeruata fuiſſꝫ adincorruptōꝫ mutaret̉. ſemel em̄ trāſgredi plena inobedientia fuit. ſꝫ nō ſimilit̓ ꝑfecta obediētia fuiſſet ſi in ipſaobediētia homo vſqꝫ in finē nō ꝑſtitiſſet. preterea ſic̄ inobediētiā vno tꝑe ꝯſūmata naturā ad incorruptōꝫ mutauit. ita etiā obediētia naturā ad incorruptōeꝫ nō mutaſſet. donec temꝑe ſuo vſqꝫ in finē ſeruata ꝑfecta fuiſſet.¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ſi oppoſitū de oppoſito et ꝓpoſitūde ꝓpoſito ⁊c̄. Dicēdū ꝙ maxīe hͦ tenet vbi fit comꝑatiooppoſitoꝝ ꝑ ſe et ꝓpoſitoꝝ que ſunt ꝓprie rn̄dentia ſiueꝓpria ip̄is oppoſitis. verbi gr̄a. ſi albedo diſgregat nigredo cōgregat. nō eſt aūt ꝓpriū peccati ſiue culpe trāſfundere ſua inordīatōꝫ ad ꝑſonā aliquā aliā a delinq̄nte. ꝙ aut primū peccatū trāſfundit̉ ad ꝓlem peccantis.magis fuit ex cōgruētiā dīne iuſticie ꝙͣ ex efficiētia peccati. preterea ad inducendū inordīatōem aliquā ſiue demeritu. vnicus ſufficit defectus. nō aūt īducendū ordīemſiue meritū vnicꝰ ſufficit actꝰ ordīatꝰ. īmo reꝗrūt̉ ml̓tocircūſtātie. ꝓpt̓ hͦ nō ſe hꝫ oppoſitū ad oppoſitū ſic̄ ꝓpoſitū ad ꝓpoſitū generalit̓ ī moribꝰ. ¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉ſi nequiſſet ꝓduce̓ iuſticiā ſuā ⁊cͣ. Dicēdū ꝙ ꝓduce̓ iuſticia ſiue trāſmittere dicit̉ duplicit̓. ſcꝫ influēdo illā etſic ē ſoliꝰ dei. q̄ aīam creat et ꝑficit. vel trāſfundēdo ſiue trāſmi ttēdo carne oīno ꝯſonātē ſpūi īfuſo. et iuſticieſiue rectitudini eiꝰ. et hoc mō dici p̄t adā trāſmiſiſſe iuſticia ī poſteros. qꝛ talē trāſmiſiſſet carnē ſi ſtetiſſet: quenequāꝙͣ iuſticie obuīaſſet. īmo ꝑ oīa ſpūi ſubiace̓t. Un̄cū adā generaret filiū ſine omī corruptela ⁊ rebellioneex parte carnis. et deus infunderet aīam innocentem et
rectam: om̄es poſteri eius recti et iuſti eēt. et licet illaiuſticia principaliter quidē eēt a deo. qui eam tribueretaīme: nihilominꝰ tn̄ dici poſſet ꝙ adā eam trāſmitteretqꝛ carnē ꝓpagaret innocētie ⁊ iuſticie cōſonantē. et ẜmhanc viam ſunt intelligēde om̄es auctoritates que inducunt̉ ad iſtam ꝑtem. ¶ Et ꝑ hoc pꝫ rn̄ſio ad ſequens qd̓dicit̉. ꝙ generaſſet filiū iuſtū. hoc nō eēt iuſticiā in aīaꝫfilij infundēdo: ſꝫ carnē mundā ꝓpagando. que nata eētrectitudini iuſticie ſubiacere. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙnihil eſt mediū int̓ iuſtū et ininſtū. Dicēdū ꝙ verū erattūc de iuſticia originali et īiuſticia ſibi oppoſita. ſꝫ d̓ gratuita iuſticia nō habet veritatē. poterat em̄ hoc eē in ſtatu. ſolius rectitudinis naturalis. et iō ex rōne illa hͦ ſolū haberi pt̄. ꝙ adā generaret filios īnocētes. et hͦ ꝗdeꝫverū eſt. ſꝫ tn̄ ex hoc nō habet̉ ꝙ tranſmitteret. vel ꝙ filijprincipaliter ab ip̄o iuſticiā obtinerēt. ¶ Ad illd̓ quodobijcit̉ ꝙ adam debuit trāſmittere meritū ſic̄ demeritūDicēdum ꝙ ſic̄ tactū eſt in p̄cedētibꝰ illud nō ſequitur.qꝛ plura requirūt̉ ad cōſtituēdū bonū ꝙͣ ad inducenduꝫmalū. ſicut pꝫ in tractatu de originali pct̄o. inordiatō at̄poterat hr̄e cauſaꝫ in carne. nō ſic aūt radix meriti q̄ ēgratia deſurſū deſcēdens. et iō nō ſequit̉ ꝙ ſi trāmiſit demeritū. ꝙ ꝓpt̓ hͦ meritū trāmiſiſſet.Articulus ſecundusEinde querit̉ ſi eēt heredes prīe iuſticie q̄tum ad iuſticiā gratuitā. Ꝙ ſic videt̉. adampeccās trāſmiſit nobis demeritū damnationis. ergo ſi ſtetiſſet ſiue ꝑfeciſſet in gr̄a: trāſmiſiſſet poſteris meritū ſaluatōis. Iuxta illud. ſi oppoſitū in oppoſito ⁊cͣ. ſꝫ ſaluari nullꝰ vnꝙͣ poterat ſine gr̄a. gͦ ⁊cͣ. ¶ Itēadam peccādo nō ſolū ſibi ſꝫ nobis demeruit. ergo ſi ſtetiſſet ſiue ꝑfeciſſet. aliꝗd poſteris meruiſſet. ſꝫ non meruiſſet qd̓ erat nature. ergo meruiſſet aliquid vltra. ergovidetur ꝙ nō ſolum iuſticiam originalem ſꝫ gratuitamalijs meruiſſet. ¶ Contra om̄e qd̓ tranſfunditur. ⁊ etiāqd̓ tunc tranſfuſum eēt fuiſſet naturale. trāffuſio eī illanaturalis fuiſſet. ſic̄ et illa que nūc eſt. ſꝫ gratia ſiue gratuita iuſticia nō ē naturalis neqꝫ eius trāſfuſio ergo ⁊cͣ¶ Item iuſticia gratuita tm̄ infundit̉ īmediate a deo ex50 ⁊cͣ. ¶ Qd̓ cōcedimus rn̄dentes ad primū. ſcꝫ tranſniſiſſet poſteris meritū ſaluatōis. ſic̄ trāſmi ſit demeritū damnatōis. Dicēdū ꝙ reuera aliꝗd meruiſſet illis.Un̄ hugo pt̄ fortaſ ſe nō abſurde credi primā obedientiam obſeruatā cām fore adiutricis gr̄e in oēs ſequētes ⁊ip̄am obediētiā obediēdo imitātes: ſꝫ hoc eēt potiꝰ meritū cōgrui ꝙͣ cōdigni. ſꝫ tn̄ nō ꝓpter hoc diceret̉ tranſfundere poſteris iuſticiā gratuitā. niſi aliꝗs valde vocabulo abutat̉. Qualit̓ aūt intelligēda ē maxīa illa. ſi oppoſitū de oppoſito ⁊cͣ. dictū ē ſupͣ. ¶ Ex his pꝫ rn̄ſio ad illudqd̓ ſequit̉. ꝙ bn̄ pt̄ cōcedi ꝙ aliꝗd poſteris meruiſſet ſuꝑadditū nat̉e. nec ex hͦ ſeꝗt̉ ꝙ trāſfudiſſet eis iuſticiā gratui tam.¶ Articulus terciusEquit̉ inquire̓. vtrū eēt heredes paterne iuſticie ꝙͣtū ad iuſticiā ꝯfirmatā. Ꝙ ſic videt̉.malū nō ē potētiꝰ ī malū ꝙͣ bonū ī bonuꝫ:ſꝫ adā peccādo trāſmiſit poſtēis nccītatē peccādi ſaltimvenialidet̉ ꝙ ſtans ſiue ꝓficiēs trāmiſiſſet illis neceſſitaficiēdi ſiue merēdi. hic at̄ ſtatus ſcꝫ ncc̄itatismatoꝝ ī illa. gͦ trāſmiſiſſet illis iuſticiā cōmerēofirmaē angeli ſtātesꝯfirmati ſūt. ſi gͦ meritū afuiſſet mīꝰ ꝙͣ mengeli. qd̓ pꝫ ꝑ hͦ. ꝙ nonte fortitudīs. videt̉ ꝙ ip̄e ſi ſtētiſſet ſtatī eēt ꝯfireratmatꝰ. ſꝫ tl̓es filios generaſſꝫ qͣlis ſtatī fuiſſꝫ gͦ ⁊cͣ. ¶ Itēhͦ et̄ videt̉ hr̄i ab Anſel. de ꝯcep. vir. dicēte. ꝗd ꝯueniētiꝰad on̄dēdū magnitudīeꝫ boītatis dei ⁊ pleītudīem gr̄equā ade ꝯcedebat. ꝙͣ vt qͦꝝ eē ī illiꝰ poſſeritate ſic erat.vt qd̓ ille nat̉alit̓ erat. hͦ illi ꝑ illū eēnt: ita qͦꝫ ī eiꝰ eēt arbitrij lib̓tate. vt qͣlis erat ip̄e iuſticia ⁊ felicitate. tales