Queſtio.xcij.

¶ Ad hoc dicendūdiffert vnū vniuocatōnis ⁊ ānalogie. vnū em̄ vnitis eſt. qn̄ vnū ineſt pluribꝰ vniensilla in qua re vnae illis naturaliter. Sic aūt nonꝯueniūt vita increata ⁊ creata. vnū aūt ānalogie eſt qn̄vnū ineſt pluribꝰ. ita ꝙ alicui eoꝝ primo et principaliter. in qͦ eſt primao oīm alioꝝ. alijs v̓o poſterius etſcd̓ario. et ꝑ modū qͦ deſcēdunt ab origine prima. ⁊ talevnū nō vnit eaꝗbꝰ ineſt in aliqͣ re vna naturaliter priore illis. ſꝫ tota prioritas eſt in aliqͦ eoꝝ naturaliter ſicutin cā reſpectu cauſati. et iſtud vnū licet nō ſit penitꝰ vniuocū. nō eſt penitus equiuocū: ſꝫ mediū. ⁊ dr̄ analoguꝫ.⁊ ſic vita creata ⁊ increata ꝯueniūt in aliqͦ vno. ꝙ autēvita increata ſit origo aliaꝝ oīm ⁊ cā. patꝫ ex v̓bo dyoniſij ſupradicto. Cū gͦ querit̉. vtrū vita creatoris ⁊ creature ꝯueniāt in aliqua re vna. Dicēdū ꝙ ꝯueniunt in revna vnitate analogie. nō vnitate vniuocatōis. ¶ Ad illa que inducunt̉ ꝓ prima ꝑte ꝗbꝰ videt̉ on̄di ꝙ ꝯueniūtin re aliqua vna. cū rōne qͣ ſunt ꝯꝑabilia cū rōne ſimilitudinis. q̄ ē veſtigij ad illud cuius ē veſtigiū. cū rōne cōueniētie exemplati ⁊ exemplaris bene pn̄t ꝯcedi. ẜm ꝙres dicit̉ vna vnitate analogie. non aūt ẜm ꝙ dicit̉ vnavnitate vniuocatōis. neqꝫ em̄ ꝯꝑatō neqꝫ ſil̓itudo. neqꝫꝯuenientia q̄ eſt creati ad increatum ꝯcludit vnitatemvniuocationis. Si auteꝫ opponit̉ ꝑ v̓bū ph̓i dicentis. ꝙſolū vniuocū eſt cōꝑabile. Dicendū ꝙ ibi ſumit̉ vniuocū noīe extenſo. ẜm ꝙ etiā ꝯuenit analogo. facta excluſione ſolius equiuoci.¶ Mēbrū terciumEꝗtur inꝗrere vtruꝫ in corꝑalibꝰ creaturis ſit vita qͣ viuūt. ꝙ ſic patet ſuper illudmarci vlti. Predicate euāgeliū om̄i creature. dicit greg. omnis creature aliqd̓ hꝫbō. hꝫ nāqꝫ eſſe ꝯn̄e cū lapidibꝰ. viuere cū arboribꝰ. ſentire cū aīalibꝰ. ex qͦ patet ꝙ arbores viuūt ⁊ animalia.¶ Itē vegetari. ſentire. intelligere. ſunt actus ꝯn̄tes adactū viuēdi ſiue ꝗ eſt vita. nec inſunt alicui cui non ineſtvita. vnde in li. de mo. cor. viuit ⁊ veget̉ al̓s ſentit ⁊ mouet̉. diſcernit et intelligit. et que ex eis oriunt̉ non facilemirabilia efficere hn̄t. et haꝝ potētiaꝝ hec primā diſtātia eſt. ꝙ vitā quaſi preuiā cetere ſequūt̉. ſine qͣ ceteraꝝnullā in eē poſſibile eſt. Si gͦ hi actus ſunt ceteraꝝ cororaliū.patet manifeſte de actu vegetādi ⁊ ſentiēdi.ſunt actus plantaꝝ et brutoꝝ. ſil̓r patet de actu intelligēdi ꝑ verbū ph̓i dicētis ꝗ dicit aīaꝫ intelligere. nihilaliud eſt ꝙͣſi dice̓t aīam texere vel edificare. Relinquit̉ctus viuēdi ſiue ꝗ eſt vita ſit creaturaꝝ corꝑaliuꝫ.ntra. vita eſt forma ſiue actus p̄cipuus. et maxīeeſſentiali ſub̓e ſpūaelo ⁊ aīe rōnali. qd̓ aūt eſtſub̓ijsne eſſentiale. nō ꝯueītſubſtiuerſo. gͦ corꝑales ſub̓enō vier oīane actuū p̄cipue ⁊ ꝓprie⁊ eſſentueniūt ſuijs ſpūalibꝰ cuiuſmōi ſuntdiſcernere. ſaperee. diligere. prius ⁊ eſſentialius conuenit actus ꝗ eſt vita. ſi gͦ actus diſcernēdi. intelligēdi.ſapiendi. diligēdi nō ſunt actus corꝑales. neqꝫ corꝑalibus creaturis ꝯueniūt: multo fortius nec actus ꝗ ē vita.¶ Itē vt dicit aug. ꝯͣ maximianū. In illis q̄ mutant̉ nōnulla mors eſt ip̄a mutatio. Sed creature corꝑales ꝯtinuas ſuſtinēt mutatōes. vtpote mutatōes generatōnisvel corruptōnis. vel augmēti vel diminutōis. vel alteratōis vel loci mutatōis: gͦ vt videt̉ ſunt ī ꝯtinuitate mortis. gͦ nō viuūt. ¶ Itē ſi creature corꝑales viuūt. q̄ ē differētia vite corꝑaliū creaturaꝝ ⁊ ſpūaliū? ſpūales creaturas dico hoīes ⁊ angelos. ¶ Rn̄ſio. ad ꝓpoſiti manifeſtatōem. Notādū ꝙ eſt drn̄tia vite multiplex. trahit̉ eīin ſpēs. ẜm ꝙ variat̉ appetitus in ſimplicibꝰ ſubſtantijsſiue ſpūalibꝰ ⁊ corporeis. ſicut em̄ ſupra tactū ē. appetitus ſubſtātie ſpūalis niſi ſuo actui ꝯiungat̉. et ſic ꝑficistur. nec ī ſe viget nec vitā oꝑat̉. Unde ex ꝯiūctōe cū ſuodeſiderabili in ſe viget ⁊ qͣi ſuſcitat̉ ad vitā. cū aūt caret

ſuo deſiderabili. aut languet vita aut extinguit̉. Sꝫ intelligendū eſt ꝙ nō vno mō appetitus iſte ꝑficit̉ ſed differenti. ⁊ ẜm hͦ varias vite drntias oꝑat̉. Aut em̄ iſte appetitus in ſub̓ijs ſimplicibꝰ intrinſecꝰ oīno finit̉. aut totaliter intrinſecus termīat̉. aut ꝑtim. Si ꝑtim: ſic. ſi at̄intrinſecus totaliter finit̉. vt nullo penitus indigeat. neqꝫ ꝓpter eſſe neqꝫ ꝓpter bene eē. ſꝫ in ſe ⁊ ex ſe hꝫ ꝗcꝗd reꝗ̄rit̉ ad eſſe ⁊ ad bene eſſe. vtpote vbi eſt idē appetitus ſiue appetēs ⁊ appetibile. ſiue fruēs ⁊ quo fruit̉: tūc eſt vita ꝑ ſe et ẜm ſe delectabilis ⁊ ꝑfecta. ſcꝫ in fine ꝑfectōis⁊ nobilitatis ſicut in primo bono et ſummo. Si aūt totaliter extrinſecus terminat̉. vtpote ad aliqd̓ qͦ indigetad eſſe. et ſine qͦ neqꝫ etiā vita eſſe poteſt: tūc eſt vita ip̄amīme delectabilis ⁊ mīme ꝑfectōis. vt in vegetabilibꝰ ⁊ſenſibilibꝰ. Un̄ dyoni. de diui. no. c. de vita. aīalia om̄ia⁊ germīa ẜm nouiſſimā ꝯſonantiā vite hn̄t viuere. Cuꝫaut appetitus partim termīat̉ extriiſecus ꝑtim intrinſecus: tūc aliquo indiget nō ꝓpter vitā ſꝫ ꝓpter vite illuſtratōem ⁊ delectatōem. hͦ eſt nō ꝓpter eſſe ſed ꝓpter bene eſſe. illud aūt quo indiget aut ſeip̄o pōt adipiſci .i. ſine aliqͦ corꝑe ſibi vnito. ⁊ ſic eſt vita ī angelis: aut ſeip̄onō pōt ſꝫ indiget vnione cum corꝑe vt illud poſſit adipiſci. ſic eſt vita aīe ratōnalis. Un̄ dicit auicen. ꝙ aīa vnitur corꝑi vt ꝑficiat̉. ¶ Itē notādū ꝙ appetitus ſubſtātieſimplicis terminat̉ extrinſecus qn̄ indiget aliquo extrīſeco ſine quo nō eſt in ſua ꝑfectōne. Sed hoc poteſt eſſemultipliciter. illud aūt extrinſecuꝫ pōt eſſe vt res vel reſpēs ſiue ſimilitudo vel vtrūqꝫ. qꝛ ſub̓a ſpūalis cuius eſtvita aut indiget re tm̄ a qua dependet ꝙͣtū ad eſſentiamaūt ſpē rei ꝙͣtū ad illuſtratōem et bene eſſe. Si aūt illd̓extrinſecū qͦ indiget ſit ſolūmō res a qͣ dependet eſſentialiter ſiue ẜm eēntiā. tūc eſt vita vegetabilis. Si aūt illd̓extrinſecū ſit res a qua dependet ꝙͣtū ad eſſentiā ⁊ ſpēsſiue ſimilitudo rei a qͣ dependet ꝙͣtū ad illuſtratōꝫ: tūceſt vita ſenſibilis. ſubſtātia aūt aīe ſenſibilis eēntialiterdependet a corꝑe. ⁊ qꝛ vita in ſenſibilibꝰ eſt cognitiua n̄ſolū re ſiue corꝑe indiget. ſed ſpecie rei ſiue ſimilitudinevis aūt ſenſitiua eſt biꝑtita. habet em̄ quoſdam ſenſusꝓpter eſſe. quoſdā ꝓpter bene eſſe. quoſdā ꝓpter vitamquoſdā ꝓpter illuſtratōem vite. Unde duplici prīcipionaturali indiget. ſcꝫ calore ⁊ luce. ſiue qualitate ſeruida et luculēta. Scd̓m aug. calore ſiue qualitate feruidaꝓpter vitā. luce ſiue qualitate luculēta ꝓpter vite illuſtratōem. qualitas aut luculēta eſt in cerebro vnde ē origo ſenſuū. dicit em̄ aug. vij. ſuꝑ gen̄. ad litterā. Om̄is caro habet aliquid ignis. nō ſolū feruidā qualitatē cuiusſedes eſt in iecore ⁊ ī cerebro: veꝝ et luculentā quā veluteliquari. ſiue ſubuolare oſtendit̉ in excelſum cerebri locū tanꝙͣ in celū corꝑis noſtri. vnde ⁊ radij emicāt oculorū ⁊ de cuius medio velut centro quodā. nō ſolū ad oculos. ſed etiā ad ſenſus ceteros tenues fiſtule ſeducūt̉aures ſcꝫ ad nares ad palatū ꝓpter audiendū. olfaciendū atqꝫ guſtandū ⁊cͣ. ⁊ dicit ph̓s li. de aīa. ſine igne noneſt ſentire aliquid extrinſecū qͦ indiget ſub̓a ſpiritualisſicut eſt res a qua dependet ꝙͣtum ad eſſentiam. ſed ſimilitudo ꝙͣtum ad illuſtratōem que eſt vita rationalisvita em̄ rōnalis nō dependet eſſentialiter a corꝑe: indiget tn̄ rei ſpecie ꝓpter bene eſſe vel propter illuſtratōeꝫvite que fit ꝑ rei ſimilitudinē. que accepta ducit ad aliud ⁊ facit cognitōnem que eſt vite illuſtratō. et ideo hevita eſt ſeꝑabilis. vita ergo iſta ꝯtinet̉ quodammō ſubduplici membro diuiſionis predicte. qꝛ et vita eius inrius eſt terminata. et nō terminata interius ꝙͣtuꝫ ad eſſe termīata quo ad bene eſſe nō terminata. Similiter exꝑte creaturarum corporearum variatur appetitus ẜmvariationem animarum a quibus vitaꝫ habent. vnicurqꝫ em̄ corpori inditus eſt ab eius cauſa proprius appetitus reſpectu ſui delectabilis ſiue ſue perfectōnis. a quavitam participat. ſicut ex parte perficientis formalitereſt inditus appetitus reſpectu ſui ꝑfectibilis. ⁊ ex iſto duplici appetitu eſt colligantia eoruꝫ adinuicem. Conce.