dende ergo ſunt ratōnes quibꝰ on̄dit̉. ꝙ in corporalibꝰcreaturis eſt vita. ¶ Ad illud tn̄ qd̓ ꝑſuaſuꝫ eſt. ꝙ actꝰintelligēdi ſit actus corꝑis. ꝑ v̓bū ph̓i qui dicit aīaꝫ inligere ⁊cͣ. Dicendū ꝙ duplex eſt intellectus. ſcꝫ fantacus ⁊ ꝑmixtus fantaſie. qd̓ gͦ dicit ph̓s ꝗ dicit aīaꝫ intelligere ⁊cͣ. intelligit de actu intellectus fantaſtici. ꝗ nōexit a potētia niſi in amīculo ſenſus ⁊ fantaſie. qꝛ igiturſenſui fantaſie deſeruiunt organa corꝑalia. ꝯuenienterattribuit actum hmōi ip̄i ꝯpoſito ex aīa ⁊ corꝑe. Aliteraūt eſt de actu intellectus imꝑmixti fantaſie. ¶ Ad illd̓qd̓ primo obijcit̉ ꝯtra hͦ. dicendū. ꝙ illud qd̓ eſt eēntialeſub̓e ſpūali. bene pōt ꝑticipari ſiue ꝯmunicari corꝑali.aīa em̄ eſſentialit̓ viuit. corpus aīatū ꝑ ꝑticipatōem ſeuꝯmunicatōem. aīa em̄ ꝑficies corpus ꝯmūicat illi vitamhmōi aūt ꝯmūicatō atteſtat̉ nobilitati creaturaꝝ ⁊ bonitati. nobiliores em̄ creature. ea q̄ eſſentialiter eaꝝ ſūtꝯmūicāt alijs ꝑ influētiā quādā vl̓ ꝑ multiplicatōem. ſicut corpora ſuꝑiora inferioribus ⁊ ſubſtantie ſpirituales corꝑalibꝰ. ſꝫ illud qd̓ eſt eēntiale ⁊ p̄cipuū ſubſtātieſpūali nō eſt eēntiale ⁊ p̄cipuū corꝑali. bene tn̄ eſt illi aliqͦ mō ꝯmūicabile. Uel pōt dici ẜm dyoni. c. de vita. ꝙſolus deus eēntialiter viuit cuius vita eſt eēntia. creature aūt ꝑ ꝑticipatōem. qꝛ caꝝ vita nō eſt eaꝝ eēntia. Sꝫquedā ꝑticipat vitā a prima vita vt ſub̓e ſpūales. Unddyo. c. de vita. Laudāda eſt laudabilis vita eterna exꝑ ſeip̄am vita eſt omīs vita ⁊ a qͣ oīa vtcūqꝫ vitā ꝑticijtia. viuere ꝓprie vnicuiqꝫ exeminat̉. Sed corꝑales crature ꝑticipat vitā ab aīabꝰ. Unde dyoni. c. de vita. Siue intellectualē dixeris ſiue ratōnalem ſiue nutritiuam⁊ actiuā. ſiue qͣlemcunqꝫ vitā. aut vite principiū aut vite eēntiā. ex ip̄a viuit ⁊ viuūt que eſt ſuꝑ oēm vitā. Suꝑillud vite principiū ꝯmētator. vite principiū ait. vtputanr̄am aīam ſenſibilēqꝫ. Ip̄e ꝗppe principiū ſunt vite. hisq̄ ꝑ ea in vitā incipiūt moueri corꝑibꝰ. et hoc ad idem redit. qd̓ ſupra tactu eſt. qꝛ ſub̓e ſpūales licet nō eēntialit̓viuāt eo mō quo deus. eēntialiter tn̄ viuūt. quia vita eſtillis eēntialis. Nō ſic eſt de corꝑibꝰ quibus vita ꝯmūicatur ꝑ influentiaꝫ a ſubſtantijs ſpiritualibꝰ .i. aīabus¶ Ad illud qd̓ ſeꝗtur dicenduꝫ. ꝙ aīa ſeip̄a eſt actus velꝑfectio corꝑis organici ⁊cͣ. nō ſui ꝑte vnde ſe ip̄a cōmūicat vitā corꝑi cuius eſt actus. ẜm ph̓m oportet accipereqd̓ eſt in ꝑte in toto viuēte corꝑe. ſimile nanqꝫ habet ſiꝑs ad ꝑtem. ſic totus ſenſus ad totū corpus. An̄ eſt aliꝗs actus ab aīa ip̄a in corꝑe indiſtincto. ſicut viuere. nōem̄ viuit alia ꝑte vite oculus ꝙͣ auris: ſicut alia ſpē ſenſus ſentit. actus gͦ ꝗ eſt ab ip̄a ẜm ſe totā cuiuſmodi ē viuere. ꝯmūicat̉ corꝑi et toti corꝑi. ſicut anīa illius totiuseſt ꝑfectio. ſimiliter actus ꝗ eſt a ꝑte ſiue potētia anīeſt ꝑfectio ꝑtis. ꝯmūicat̉ ꝑti ſicut audire videre ⁊ hmoiSed actus intelligēdi ⁊ ꝗ ad actū intellectꝰ ſequūtur.nō pn̄t corꝑi ꝯmūicare. qꝛ ꝑs anime intellectiua neqꝫ corꝑis neqꝫ ꝑtis corꝑis eſt actus. vt vult ph̓s. licet gͦ actusviuēdi ſit precipuus actus. ⁊ maxime eēntialis ſubſtantie ſpūali .i. aīe. cū qꝛ eſt actus aīe ẜm ſe q̄ eſt ꝑfectō corporis corpori ꝯmūicat̉. actus aūt intelligēdi ⁊ ꝗ ad ip̄mſequūt̉. qꝛ nō eſt actus aīe ratōne alicuius ꝑtis ſeu potētie aīe que eſt actus corꝑis vel ꝑtis illius. corꝑi nō ꝯmunicat̉. ¶ Ad illud qd̓ ſeꝗt̉ ſcꝫ ꝙ corꝑa q̄ ꝯtinuis ſubiacētmutatōibꝰ nō viuūt. qꝛ nōnulla mors ē ip̄a mutatō. Ibiſumit̉ mors ꝓ declinatōe ſiue tendētia ad nō eē. Un̄ dic̄nōnulla mors .i. aliqd̓ genus ſiue modus mortis. Un̄intellectꝰ v̓bi aug. eſt. ꝙ illa q̄ ſubiacēt mutatōibꝰ. ſi ſibieēt derelicta deficerēt. et in nihilū declinarēt. vn̄ morsẜm intellectū v̓bi ſupradicti. nō dicit p̄uatōem vite. ẜmꝙ hic intendit̉ de vita: ſꝫ potius ſumit̉ ꝑ oppoſitōem adimmortalitatē. De qua. jͣ. thi. vj. q̄ ſolus hꝫ immortalitatē. De qua aug. li. j. de trini. cū aīa mō quodā immortalis eſſe dicit̉. et ſic nō dicit ſolus habet immortalitatēniſi quia vera immortalitas incōmutabilitas eſt. quaꝫnulla poteſt habere creatura. vel mutatō dicit̉ nōnullamors. qꝛ mutatō facit aliqd̓ nō eē in re mutabili. qd̓ an̄
erat. de hoc. j. li. ſenten. viij. diſ. c. iiij. etem̄ ait. ¶ Ad vltimū queſitū patet reſpōſio ex p̄dictis. ſcꝫ vbi tactū eſt dedifferētia vite corꝑaliū creaturaꝝ et ſpūaliū.¶ Nembrum quartumEquit̉ inquirere. vtrū vita ſit in corꝑibꝰſuꝑceleſtibꝰ. Ꝙ ſic videt̉. In ſcd̓o de celo⁊ md̓o dicit̉. Sciendū ē ꝙ primꝰ orbis īcipiū eſt potētie et cauſa in vita cuiuſlibꝰviui plus ꝙͣ alij orbes. et dicit ibi ꝯmēta. iſti orbes norſunt cauſe vite eoꝝ q̄ ſunt hic niſi ꝑ ſtellas. cū ſit viſumꝙ nobiliora que ſunt illic. ſunt ſtelle. principia q̄ ſunt iniſtis orbibꝰ ſūt viua ⁊ ſūt prīcipia vite q̄ eſt hic. Ex hisvidet̉ ꝙ ſtelle ſint viue. ſi em̄ orbes ſunt cā ⁊ prīcipia vite ꝑ ſtellas: gͦ ſtelle ſunt cauſa ⁊ principiū vite que ē hic.et principia que ſunt in iſtis orbibꝰ ſcꝫ ſtelle ſunt vivt ip̄e dicit. gͦ ⁊cͣ. ¶ Item nulla cauſa efficiēs principater ⁊ ꝑ ſe. eſt minus nobilis cauſato. corpus celeſte ē carſa efficiens ꝑ ſe ⁊ principaliter tam vegetatiue ꝙͣ ſentiue. vt vult are ſtotiles in multis locis: gͦ corpus celeſnō eſt minus nobile vegetatiua ⁊ ſenſitiua. Sed oē nonhn̄s vitam eſt minus nobile vita: ergo corpus celeſte nōeſt nō habens vitaꝫ īmo de neceſſitate habet eam. ¶ Itēom̄e generās habet ſpeciem rei generande apud ſe. et eſficiens vel ꝓducens rei ꝓducende. ſicut dicit areſto. etetiā auicē. ſuꝑ. xj. prime ph̓ie. Spēs aūt rei viuētis nōpoteſt eē niſi apud viuentē. cum ſpecies rei nō ſit minusſpūalis ip̄a rei ſed magis vel eque. cū gͦ corpora ſuꝑceleſtia ſint ꝓducentia in eſſe res viuentes gͦ ⁊cͣ. ¶ Item nihil dat quod nō habet: ſed om̄e dans vel agens habet illud quod dat ſiue agit vel vniuoce cū recipiēte. vel aliqͦmō excellentiore. ſed nullus eſt modus excellentior habendi vitam ꝙͣ viuendo. igitur ſi aliquid dat vitam velagit in aliquo. neceſſe eſt ꝙ viuat. ¶ Item auguſti. x. cōfeſſionū. nullū corpus ſcilicet tm̄ corpus. corpori vitampreſtat: ſed generans ſiue ꝓducens anīalia ex putrefctione ſiue materia putrefacta. non eſt niſi celum cū ſtellis ⁊ virtutibꝰ que agunt in ip̄a materia putrefacta. ergo celum cum ſtellis ⁊ virtutibꝰ celeſtibꝰ eſt res viuens¶ Item corpus natum eſt ad formā ⁊ corpus nobiliꝰ aīnobilioreꝫ: ſed corpus celi eſt nobilius ꝙͣ corpus plantevel bruti. ergo corpus celi natum eſt ad nobiliorem formam. ſed tam corpus plante ꝙͣ corpus bruti natū eſt adformā que eſt vita. ergo corpus celi natum eſt ad formānobiliorem. ſed talis non poteſt eſſe niſi aliqua vita. ergo corpus celi natum eſt ad aliquam vitam. cū ergo natura nō agat fruſtra neqꝫ deficiat a neceſſarijs. relinquitur ꝙ viuunt ⁊ habent vitam. ¶ Itē. xj. prime ph̓ie dr̄.ꝙ principium mouens celuꝫ mouet. ſicut mouet deſidiratum ⁊ intellectum. ex quo poteſt argui cum commentatore. ꝙ celum eſt animatum. quia ſi mouet celuꝫ ſicutmouet deſideratum et intellectuꝫ. tunc illud mobile q̄mouetur ab illo ſcilicet celū eſt deſiderans et intelliges.ergo eſt animatum. ¶ Contra. non eſt niſi triplex vitacreata ſcilicet vegetatiua qua viuunt plante. Senſitiuaqua viuunt animalia. Intellectiua qua viuunt angeli ⁊homines. Si ergo celeſtia corpora neqꝫ ſunt plante nōqꝫ aīalia neqꝫ angeli vel hoīes. relinquit̉ ꝙ nulla iſtaꝫvitaꝝ viuūt. ⁊ ita nō viuūt. ¶ Item incidēter hic pōt q̄ri. qͣre nō eſt hic niſi triplex vita. ¶ Rn̄ſio. ꝙ corꝑa celeſtia nō ſunt viua. hec aūt queſtō nō ſine rōne diſputat atheologis: qꝛ poſitio qua quidē ponebāt celos hr̄e vita.hereſim inducebat. ex hͦ em̄ ponebant corꝑa hmōi eē deos vt alibi ſcriptū eſt. ꝓpter hoc ſacri doctores determinant corpora celeſtia nō eſſe animata neqꝫ vita habereUn̄ dama. nullꝰ aīmatos celos vel lumīaria exiſtimetinanimati em̄ ſunt ⁊ inſenſibiles. Dicēdū gͦ ꝙ nō habetvitam ſicut formā ſiue actū. ſed tm̄ effectiue. ſic̄ tm̄ effectiue habent frigus et calorē. nec ſunt frigida vel calidaformaliter loquēdo. ⁊ illud videt̉ velle ph̓us dicens.pͥmus orbis eſt principium potentie ⁊ cā in vita. Qui