Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xcij.

ritā corꝑali. Rn̄ſio ad hoꝝ notificatōem nota. ꝙ ſic̄ppetitū aīa in ſe vigorat̉. ſic ꝑ appetitū in corꝑe qd̓ vcat vitā oꝑat̉. ꝑ appetitū em̄ corꝑi vnit̉. ⁊ ꝑ appetitūcorpus varijs motibꝰ mouet vt ⁊ ip̄ꝫ ꝑficiat. ⁊ vt ip̄a eīꝑficiat̉. qd̓ vt manifeſtius fiat. modū vnitōis aīe cū corpore. ⁊ quare nccͣariū eſt ip̄m vniri corꝑi. videamꝰ. Sciendū eſt gͦ. ꝙ appetitus in ſub̓a ſimplici nec vigorē actualē facit nec vita oꝑat̉ ibi niſi cū ꝑficit̉. Cū aūt ſuo acturꝯiungit̉ ⁊ ſuo deſiderabili vnit̉. ⁊ ī eius vnione delectatur. ꝑfectus ē ⁊ vitā oꝑat̉. tūc eī viget aīa ⁊ delectat̉. Sicut aūt dicit Auicē. delectatō cuiuſqꝫ virtutis plena eſtacquiſitō ſue ꝑfectōnis. cū aūt caret ſuo deſiderabili. minuit̉ aut deficit appetitus. ⁊ ita languet aut extinguiturvnde argumētū efficax ſumit̉. ꝙ ſupra appetitū vita fundat̉. ſi em̄ ꝯpleto appetitū vita ꝑficit̉ debilitato debilitatur ⁊ deficiēte extinguit̉. aut ſunt idem appetitus ⁊ vita.aut vnū eſt cā alterius. Quia gͦ appetitus vitā nō facit īactu niſi ꝑficiat̉. in ꝗbuſdaꝫ v̓o nō eſt ꝯpletus de ſe. ſꝫ aliquo indiget exteriori vt ꝑficiat̉ ex eis. vitā nō facit in actu niſi ei qͦ indiget ꝯiungat̉. et hec ē rō quare ſub̓a ſimplex corꝑi vnit̉ vt videlicꝫ appetitus ſuo deſiderabili coiungat̉. et ſic in actu vigeat ⁊ vita in ea ꝑficiat̉. Si em̄cōpletus eſſet in ſe eius appetitus. nūqͣ corꝑi eēntialitervniret̉. ꝑ appetitū gͦ corꝑi vnit̉ ⁊ īſeꝑabiliter ſe tenet niſiſit defectus ex ꝑte corꝑis. et vt ꝑ hͦ ſuo actui ꝯiungat̉ ⁊ ꝑficiat̉ ꝑ appetitū etiā varijs motibꝰ mouet corpus vt etiam ip̄m ꝑficiat ⁊ ip̄a ꝑficiat̉. Et hec ē ratō colligatōisaīe cū corꝑe. ꝙͣuis hec ratō colligatōnis multiplex ſit ⁊differens in diuerſis. In quibuſdā eī maior in alijs n̄nor reꝑit̉. vis colligatōis. in quibuſdā em̄ qͦdammō ideſt viuere ⁊ vitā alij tribue̓. vn̄ quarūdā aīaꝝ et corꝑuieſt qͣſi vita vna ⁊ vnū vite cōplemētū. vt in vegetabili etſenſibili. he em̄ de ſe nō hn̄t aliquā differentiaꝫ vite. niſiuā ꝯtrahūt a corꝑe. vnde ⁊ ẜm vitā ſuā dependēt a corpre. ⁊ ita vita eoꝝ nō eſt ſeꝑabilis. In alijs v̓o vt in rōnali nō eſt idē viuere qd̓ vita alij tribuere. ꝙͣuis ab eodſit vt ab appetitu mō qͦ tactū ē. hec em̄ habet vitā ꝓpriā q̄nō eſt corꝑis. ab ip̄a tn̄ deriuat̉ vnde tribuit vitā corꝑi⁊ ideo hec ſola eſt ẜm ſuā vitā a corꝑe ſeꝑabilis. ſice3. quō ꝑ appetitū vitā corꝑi tribuit. et quo ꝑ ip̄m eſt rnionis et colligatōis aīe cū corꝑe. et quo in diuerſis diuerſimode eſt. ⁊ ex his patet ꝙ ſcꝫ eodē vigore qͦ viuit anima vitā pōt corpori tribuere. Ad̓ illudprīo obicit̉. quo videt̉ on̄di. ꝙ nihil eſt inditſali vitribuat ſiue tribuere appetat vitā corꝑi ꝓpter diſtantiāeoꝝ ⁊cͣ. Dicendū ꝙ licet ſit diſtātia illoꝝ ea q̄ tacta ē inopponēdo. inqͣtū hoc eſt cꝑale ⁊ illud ſpūale. eſt tn̄dem illoꝝ ordo vt reſpectus. ꝗ eſt ꝑfectōis ad ꝑfectibilevnde eſt illoꝝ appetitus mutuus.uedā rō colligatōnis eodinūiouibꝰ mediantibꝰ eſt influētia viteab vno inhil ſittū ſubſtantie ſpūalivnde appetat tribuere vitam corꝑali inqͣtū diſtāt vt corporale ⁊ūale: inqͣtū tn̄ eſt appetitꝰ huius ꝑficiēdi illudet etdo illud ſibi pleniorē acquirere ꝑfectōemvitā appetit tribuere. Ad illudqd̓qua ſub̓a ſpūalis. cuiꝰ ꝑfectioō a corꝑali. Eſt ⁊ alia cuiꝰꝑfectōndet: qꝛ ergo appetitus rei nullomō terepta ip̄iꝰ ꝑfectōe illius ſub̓e. ſpūalisappt aliquo mō a corꝑali. n̄ūctōelātia corꝑali. In nullo qͦdetervite ex hoditio ſubſtātie ſpūalis viuentis eſt.gat̉ cū ſubſtantia corꝑali. a cuius ꝯiunctōe pleniorē ſortit̉ ꝑfectōem. īmo meliorat̉. Nobilitasuius aciꝗ eſt vita. nō impedit qn̄ appetitus ſubſtātie ſpūalis viuētis ꝯueniēter ſe extendat ad hoc ꝙ vniatur cūſtantia corꝑali. Ad illud qd̓ ſeꝗt̉ dicenduꝫꝙ verū eſt ꝙ vnitas atteſtat̉ nobilitati. cuius ꝯditō ī nl̓lo deteriorat̉ ex ip̄ius vnionis ml̓tiplicatōe īmo magisꝑficit̉ ⁊ ꝑfectior on̄dit̉. ſic̄ pꝫ de luce cuiꝰ v̓tus ip̄iꝰ ml̓tiplicatcit̉.ctōr on̄dit̉. Sil̓r ē in ꝓpoſito. Uita

em̄ vt tactū eſt ex ꝯiunctōe ſubſtantie ſpūalis cū corꝑaliex qua quodammodo multiplicatur in ſubſtantia corrali. magis viget et efficit̉ iocundior ⁊ ꝑfectōr. Nec̄ himultiplicatō aliquid tollit. de virtute ip̄ius vite. cū ſemper illa ſit vna que eſt ſubſtātie ſpūalis. ſꝫ eſt cā ꝑfectionis illius ⁊ oſtēſio nobilitatis. Ad illud qd̓ ſequit̉ dicendū. ꝙ ſub̓e ſpūalis ſcꝫ anime ⁊ corꝑalis q̄ ab aīa ꝑficit̉. eſt ꝯueniētia quedā preter illā q̄ eſt generalis. q̄ attdit̉ in multiplicitate potentiaꝝ ſiue virtutū oꝑatiuarūex ꝑte aīe. et multiplicitate naturaꝝ ſiue ꝑtiū organicarū ex ꝑte corꝑis. vt em̄ ſupra tactū eſt. corpus humanūinter oīa corpora ꝯpoſitiſſimū eſt. et hͦ reqritur ꝓpter hͦ.ꝙ aīa q̄ eſt ꝑfectio eius et motor. eſt multaꝝ oꝑationumeffectiua. qͦꝝ cū nō poſſit aīa eē effectiua ꝑ ſe. īmo neceſſariū eſt vt exerceant̉ ꝑ corpus. ncc̄e eſt vt corpus hinōiml̓tiplicitatē habeat organoꝝ. Pretea ꝯueniūt ī mutuoappetitu ꝑfectōis. appetitꝰ em̄ corꝑis eſt ab vt aīa ꝑficiatſimiliter et appetitus aīe eſt vt corpus ꝑficiat. et illd̓ perficiendo pleniorē ſortiat̉ ꝑfectōem. Iſte aūt appetitꝰ mutuus eſt ca colligatōis illoꝝ ad inuicē et ꝯn̄icatōis vite. Queſtio. xcij Cuius eſtvita vt ꝓprij ſubieN progreſſu inquiſitōis de vita tria ꝓponebant̉ querenda. Primo quid ē vita. Scd̓o a quo eſtvita. Tercio cuius eſt vita. Iam deteruinatū eſt dede tercō .ſ.cuius eſt vita vt ſubiecti ꝓprij. Piquerit̉ vivita ſit in natura increata. Scdū vita creatoris ⁊ creature in aliqua reercio vtrū vitaueniatſit in creatura corꝑali an tm̄ in ſpūaliQuarto ſuppoſito ꝙ in corꝑali. vtrū ſit in corꝑibꝰceleſtibꝰ. Qvtrū ſit inue carētinē. Sexto vtruꝫ ſitin embrione. Membrum primumIrca primū quo querit̉ vtrū vita ſit in naͣtura increata. Ꝙ ſic videt̉. Nā damā. inli. excepta diuīa. Tres ſunt ſpēs vite. plātatiua ſenſitiua intellectiua. Itē aug. in libro de fide ad petꝝ. Dens naturaliter vita ē. Itē danixiiij. Nō colo ydola manufacta ſꝫ viuētē deū ꝗ fecit celū⁊ terrā. Ex his patet ꝙ in deo eſt vita. Itē ꝙ ſolus deꝰviuat ſic. ẜm ph̓m. Uiuere viuentis eſt eſſe. gͦ viuētis ēſentia eſt eius vita. ergo illud ſolū viuit cuius eſſentiavita. hoc eſt ſolus deus. Item li. de mo. cor. Oportetnoſſe qm̄ vita actō eſt. ⁊ vita eſt eſſe viuentis. gͦ viuentiseſſentia eſt ſua actio. ergo illud ſolum viuit cuius ſua eſſentia eſt ſua actio. hoc eſt ſolus deus. In om̄i enim creatura differūt eſſentia. virtus ⁊ actio. vt vult aug. Cōtra. vita addit ſuꝑ eſſe. in illo ergo in quo nihil additurad eē.eſt iuo dicit̉. iij. Exo. Ego ſuꝫ qui ſuꝫuid eſſet in ip̄o qd̓ adderet ad eſſenō eſt vita. Si eliqua. Item va cadit ſub aliqͣꝯtrahit ens cui cōuenit in genusenereedā viunt. quedā nōſenit illi qd̓ non eſt izenere. ſed ſupraeſſeentem ⁊ habere aniSicitur em̄ in li. de mo. cor. animatum⁊ viuerinuiceꝫ paria ſunt. ſed deus nō habet animam. eItem in quo eſt vita eſt appetitus ⁊ deſideriū vt ex dictis patet. ſꝫ in nullo eſt deſideriū alicuiꝰquin ſit indigētia reſpectu illius: ſꝫ in deo nulla eſt indigentia. ergo ⁊cͣ. Iteꝫ ẜm bern̄. vita eſt motus internꝰ⁊ hoc vite cōuenit per ſe. ſicut illud qd̓ ponitur in eiusratōne. gͦ ꝯuenit omī habenti vitā. ſꝫ in deo nō eſt motusgͦ ⁊cͣ. Item dicit dyoni. de diuinis no. c. j. ſuper eſſentialitatē diuinā. neqꝫ vt verbum aūt virtutē. neqꝫ vt animā aut vitam aut eſſentiaꝫ laudare eſt iuſtū: ſed omnia