motus intrinſecū eſt appetitus. hic etem̄ eſt vis a creatore om̄ibꝰ indita creaturis. ꝑ quā ad ſui ꝯplemētū ordinant̉ ⁊ in ſuo ꝯplemēto ſtant ⁊ radicant̉. nec ſolū ſic eſtin creaturis ſꝫ etiā ī creaturaꝝ eſſentialibꝰ princijq̄ ſunt materia et forma. actus et potētia. neqꝫ em̄ materia ſeip̄a mouet̉ ad formā. qꝛ cū nullū determīet nō magis moueret̉ ad illā ꝙͣ ad illā. neqꝫ forma ſeip̄am facit īnateria. ſed ꝑ appetitū inſitū vterqꝫ ad inuicē ordinantur. et ꝑ appetitū huius inſeꝑabiliter ꝯiūgunt̉. Nec ſolūappetitus rē ꝯpletā in eſſe ſequit̉. ſꝫ in ip̄is reꝝ principiis eſſentialibꝰ radicat̉ et fundat̉. et ſicut eſt in motu adformā ſic eſt in om̄i motu nō violento. In om̄i em̄ motuappetitus excitat motorē ad motū. ex qͦ patet ip̄m principiū motus intrinſecū vniuerſale. Ex hoc ergo patet. ꝙappetitus in om̄ibꝰ excitat ad motū. ⁊ quendā efficit vigorē in illis. nō tn̄ vigorē vite facit in om̄ibꝰ. ſed ſolumin ſimplicibꝰ qd̓ manifeſtius patebit ꝑ differētias appetituū ⁊ eoꝝ in quibꝰ eſt appetitus. Supponat̉ gͦ ꝙ omībus rebꝰ naturalibꝰ ineſt appetitus. ſed differenter. ſic̄et diuerſe ſunt. reꝝ em̄ naturaliū quedaꝫ magis hn̄t deſpecie minus de materia. quedā ecōuerſo magis de materia ⁊ minus de ſpecie. quedaꝫ v̓o quaſi totalicer ſpēsſiue actꝰ ſunt. ſic̄ ſubſtantie ſimplices que ſꝑ in actu ſūt.In ꝗbꝰ aūt eſt magis de materia ⁊ minus de ſpē. vt eſtterra. qͣi ſopitus ⁊ obiuſus eſt appetitus. In ꝗbꝰ v̓o magis de ſpecie et minus de materia vt in igne. qͣi acutus⁊ vigens eſt appetitus. vnd̓ ignis ſemꝑ eſt in actu ⁊ citogenerat̉. quare in eis que quaſi toti actus ſunt validioradhuc ⁊ acutior erit appetitus. gͦ cū aīa ſit ſubſtātia ſimplex ⁊ ſemꝑ in actu. in ea fortis ⁊ potēs acutus ⁊ vigēserit appetitus. huius vigoris modū exprimēs maximuspoetaꝝ virgilius. dixit igneus eſt illis vigor ⁊ celeſtisorigo. ſemībꝰ igneus vigor qꝛ ſubtilis et acutus. ⁊ celeſtis origo. qꝛ vis eſt indita diuinitus. ecce vnde tantuseſt motus ⁊ vigor in animabus. Manifeſtum eſt etiamſi vita eſt vigor ⁊ motus internus. quare appetitus vitāoperatur in ſimplicibꝰ. In quibuſdam tn̄ corporeis vtin illis ꝗ minus habent de materia magis de ſpecie ⁊ deactu. vt in igne ⁊ luce. quādam imaginē vite oꝑat̉. quiaſemꝑ in actu ſunt. Un̄ et argentū fuſile viuū vocatur. qꝛſemꝑ et ꝯtinue mouet̉. et eadē rōne fons viuus dicitur.Appetitus aūt iſte ꝗ vigorē internū ⁊ vitā oꝑat̉ in ſubſtātijs ſimplicibꝰ. fundat̉ in eaꝝ principijs eſſentialibꝰ.ſicut em̄ corꝑalium principia ſunt materia et forma. ſicſimpliciū actus ⁊ potētia ſiue ꝙ et quo. ꝑ appetitū enimpotētia actui ꝯiungit̉ et ꝑficit̉. Et ſicut ꝑ appetitū medium forma cū materia vnit̉ ⁊ actus et potētia vt fiat ſubſtātia: ſic ꝑ appetitū fortē acutū ⁊ vigētē potētia ſimplicis cū actu ip̄ius ordinat̉. vt fiat nō ſolū ſubſtantia. ſedſub̓a viuēs. vnde manifeſtū eſt principia vite fundari ineſſentialibꝰ rei principijs. Addūt tn̄ aliqua ſupra ſimplicia principia ſubſtātie: principia ſub̓e viuētis. Patgͦ quid eſt illud qd̓ vigorē facit in ſubſtātijs ſimplicibꝰ.Et ꝙ vigor ille fundat̉ in principijs eaꝝ eſſentialibꝰ. etvitā oꝑatur. Patet etiaꝫ quid viuere addat ſuꝑ eſſe inſubſtātijs viuētibꝰ. et ꝙ motus internus ſubſtantie ſimplicis eſt vigens appetitus qui vitam oꝑatur in ſimplicibus. et ita videt̉ neceſſe ponere. qꝛ p̄ter appetitū aut deſideriū impoſſibile eſt aliquid reꝑire qd̓ vigeat intrinſecª¶ Ad hoc gͦ qd̓ primo obijcit̉ ꝯtra hoc ſcꝫ ꝙ aīa eſt vita⁊ ꝙ aīa nō eſt originaliter a ſeip̄a ⁊cͣ. Dicendū ꝙ vt ſupͣtactū eſt. aīa dicit̉ vita poſt ꝯcomitātiā cauſalitatis. nōꝑ idēptitatē ſub̓e. ¶ Ad alid̓ qd̓ ſeꝗt̉ dd̓m. ꝙ vt ex dictisptꝫ. prīcipia vite fundant̉ qͦdammo in principijs eēntialibꝰ rei viuētis. Un̄ ab ip̄is qͦdammō vita hꝫ originē. lꝫem̄ materia inqͣtū hmōi nō ſit ꝑ ſe actiua ſiue oꝑatiua:tn̄ rōne qͣ habet appetitū inclinatiuū ad actū: pōt eē oridamō forme. q̄ ē oīno actiua ſiue in actu q̄ ē vita¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉. ꝙ forme nō eſt forma ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc verū eſt ꝑ ſe loquēdo .ſ. in rōne qͣ forma eſt informās. forma em̄ ꝑ ſe loquēdo. nō eſt ꝑfectibilis forma
neqꝫ forma ē ꝑfectiua formē. ſꝫ potiꝰ materie ſiue exiſtentis in potētia inqͣtū hmōi. pōt tn̄ forma vna eē originale principiū alterius forme. forma em̄ ſiue ꝑfectio totiꝰqͦdammō originē hꝫ a forma q̄ eſt forma ſine ꝑfectio materie. ¶ Ad aliud qd̓ ſeꝗtur. ꝙ cauſa eſt nobilioris ꝯctōis eo cuius ē cā ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc nō eſt verū de qͣcūqꝫ cauſa. ſed de cauſa efficiēte ꝯpleta ⁊ ſufficiente. Principium aūt originale rei nō de neceſſitate eſt hmōi. ſedpotius eſt deterioris ꝯditōis eo cuius eſt origo. vt patetde limo qui fuit quodāmō originale prīcipiū corꝑis primi homīs. Ad vltimū dicendū. ꝙ in multis ſortit̉ aliqd̓eſſe a duobꝰ qd̓ a neutro ꝑ ſe. qd̓ aūt dicit autor ſex prīcipioꝝ. Si ꝗs primā ⁊ ſcd̓am deſtruxerit vtiqꝫ ⁊ terciādeſtruxit q̄ ex vtriuſqꝫ efficit̉ ꝯiunctōe. intelligit̉ vbi aliquid ponit̉ eſſe ex vtroqꝫ aliqͦꝝ diuiſim ſumptoꝝ. quodpatet in caſu in quo loquit̉. Intendit em̄ determinare aqͦ dicit̉ aliquid ſuſciꝑe magis et minus. ⁊ ponebāt qudā hoc eſſe a cremēto vel decremento ſuſcipiētis. quidāa cremēto et decremēto eius quod ſuſcipit̉. ꝗdā ab vtroqꝫ ſcꝫ ab hoc et ab illo. et in hoc caſu dicit. ꝙ ſi nō dicit̉aliqd̓ magis ⁊ minus a ſuſcipiēte ſiue ſubiecto. neqꝫ abillo qd̓ ſuſcipit̉. ſꝫ forma vel qͣlitas nō ſuſcipit ab vtroqꝫ¶ Articulus ſecundusEquitur inquire̓ vnde viuēs ex ſe alij vitartribuit. ſcꝫ illi qd̓ viuit ꝑ ꝑticipatōneꝫ .ſ. aīacorpori. Circa hͦ ꝓcedit̉ ſic. Augꝰ. de ciuita.dei. xiij. c. ij. Uiuit corpus ex aīa cū aīa viuit in corpore.ſeu viuat ip̄a ſeu nō viuat ex deo. ſꝫ vt habet̉ a ph̓o. anīaeſt actus ſiue ꝑfectio corꝑis phiſici organiſati. potētia vitā habentis. corpus gͦ viuit ab aīa vt ab ea que eſt eiusꝑfectio. ⁊ aīa vitā tribuit corpori vt eius ꝑfectibili. cuꝫaūt illd̓ qd̓ ē ꝑfectō tribuat aliqd̓ ꝑfectibili inqͣtū hmōivnde illi hͦ tribuit. ē aliqͦ mō originaliter in ip̄o tribuente. gͦ viuēs ex ſe habꝫ aliquo modo originaliter vnde tribuat vitā viuēti ꝑ ꝑticipatōem. ¶ Itē cū viuens ꝑ ꝑticipatōem recipit vitā a viuēte ꝑ ſe vel ex ſe. hͦ ē ꝑ aliꝗd qd̓originaliter eſt in ip̄o recipiēte. a ſil̓i videt̉ ex ꝑte dātisqd̓ ⁊cͣ. ¶ Contra ſub̓a diuidit̉ ī ſub̓aꝫ ſpūalē ⁊ corꝑalēſic̄ aīal ī rōale ⁊ irrōale. Un̄ idē ē genꝰ diſtātie int̓ ſb̓aꝫſpūalē ⁊ corꝑalē. q̄ ē int̓ aīal rōnale ⁊ irrōnale. ſub̓a aūtviuēs in ſe ē ſpūal̓. viuēs ꝑ ꝑticipatōꝫ ē corꝑalis: ſꝫ aīali rōnali nihil eſt inditū neqꝫ hꝫ vn̄ tribuat vel tribuerappetat aīali irratōnali. illud qd̓ eſt in ip̄o nobiliſſimūvel inter nobilia illius potiſſimū. eadē rōne videt̉ ꝙ nihil eſt inditū ſub̓e ſpūali. neqꝫ hꝫ aliqd̓ vn̄ tribuat vl̓ tribue̓ appetat ſub̓e corꝑali. qd̓ ē ī illo nobiliſſimū ſiue īternobilia illiꝰ potiſſimū. cuiuſmodi eſt vita. Ergo videturꝙ nihil ſit in ſub̓a viuēte ex ſe vnde vitaꝫ tribuat illi qd̓viuit ꝑ ꝑticipatōem. ¶ Item actus vel ꝑfectō nobilis requirit ꝑfectibile nobile ſiue ꝯuenienter reſpondens. ergo cū vita ſit de ꝑfectionibꝰ nobiliſſimis. eius appetitureſt determinatus circa ꝑfectibile qd̓ eſt de gene nobiliūtalis aūt eſt ſub̓a ſpiritualis nō aūt corꝑalis. gͦ fixus eſteius appetitus circa ſub̓am ſpūalem que viuit ex ſe. et n̄extendit ſe ad illud quod nō viuit ex ſe. et ita nihil pōt īſe. vnde appetat attribuere vitā illi qd̓ viuit ꝑ particitōnem. ¶ Item conditiones iſte que ſunt vnitas. ſimicitas. atteſtātur nobilitati eoꝝ quoꝝ ſunt ꝯditōes. ergcū forme minus nobiles ꝙͣ vita habeāt eſſe determinetum circa vnū et idem. nec diffundunt̉ nec extendunturad plura. multo fortius videtur ꝙ ita debeat eſſe de vita.ẜm ꝙ in quadā diuiſione ſiue vnitate habeat eſſe ī vnomateriali ⁊ non in diuiſione ⁊ extenſione ad plura. ſcilicet ſpūale ⁊ corporale. ¶ Item qn̄ aliqua ꝓprietas comunicat̉ a duobus. neceſſe eſt hoc eſſe mediate aliqͥ vnoin quo ꝯueniunt. ⁊ nō dico vno generali ſꝫ vno propinquiori. Sꝫ ſubſtātia ſpūalis ⁊ corꝑalis nō habent cōſiueniētiam niſi in genere. nec vidētur ꝯuenire in alī ꝙ requirit cōmunicatio vite. ⁊ ita videtꝓpinquiori ẜꝙ nihil habet ſubſtātia ſpiritualis in ſe. vnde ꝯmunicet