Articulus ſecundusquit̉ inquirere ſi vita ſit anima vel aliquidanime. Et primo ſi ſit anima. Ꝙ ſic videtur.Ambro. in li. de bono mortis oſtendit. ꝙ aīanō pōt mori. qꝛ ē vita et vitā eſt ꝯtraria morti. Un̄ dicitanima vita eſt: quō pōt mortem ſuſcipere cū ſit cōtraria¶ Item li. de motu cordis. aīa aīalis vna ſimplex eſt. etex ea tm̄ viuit aīal: ſꝫ vita eſt illud quo viuūt aīalia. ⁊ aīmalia viuūt tm̄ aīa. gͦ idem eſt vita qd̓ aīa: gͦ vita eſt anma. ¶ Item ambro. de bono mortis ꝓbat. ꝙ aīa eſt vitaſic. cui aīa infundit̉ vita infundit̉. a quo aīa diſcedit vita diſcedit. gͦ anima ē vita. ¶ Item yſido. li. j. de ſummobono vita corꝑis aīa. aīa gͦ vita eſt. Item aīma viuit ſeipſa vt vult ph̓s gͦ aīa eſt ſua vita: gͦ ⁊cͣ. ¶ Hoc etiaꝫ poteſt on̄di ſic. anima viuit aut gͦ viuit ſeipſo aut alio. Sialio tūc ſil̓r erit queſtio de illo. aut viuit aut nō. Si nongͦ nō dat vitam. Si viuit aut ergo ſeip̄o aut alio. tunc ſiniliter querit̉ de illo alio. Si gͦ nō eſt abire in infinitūrelinꝗtur ꝙ ipſa vel illd̓ quo viuit viuit ſeipſo. Sꝫ veriſimiliꝰ eſt ꝙ aīa ipſa viuit ſeip̄a ꝙͣ ſit aliud quo viuit: ergo aīa viuit ſeipſa vita ip̄a. gͦ vita eſt aīa. ¶ Item in p̄dicatis eſſentialibꝰ ſi ꝯcretū de ꝯcreto et abſtractū d̓ abſtracto. ẜ animare eſt viuificare et aīari viuificari ⁊ aīmatū viuificatum ſiue viuum eſſentialiter loquēdo. ergo aīa eſt vita. ¶ Contra. nihil creatū eſt actus eiꝰ ſiueactus egrediēs a ſe. ſꝫ vita eſt actus egrediens ab aīma.Un̄ li. de motū cordis dr̄. primꝰ et ꝯtinuꝰ actus animevita eſt. ¶ Item aliud eſt qd̓ infundit̉ ab aliqͦ et illud aquo infundit̉. ſꝫ dicit ambro. li. de bono mor. quō ſubſtātia eiꝰ .i. anime nutrire pōt: cū aīa ſit q̄ vitam infundit.Ex his pꝫ ꝙ vita non eſt aīa nec ecōuerſo formaliter loquendo: qd̓ ꝯcedimus ¶ Dicendū gͦ eſt. ꝙ anima ē cauſa vite in corꝑe. et cauſa aīe eſt cauſa vite in ip̄a. vn̄ vitaqua aīa in ſe viuit. aīa nō eſt cauſa: ẜꝫ illud qd̓ eſt cauſaaīe. ¶ Ad illud qd̓ primo obijcit̉ in ꝯtrariū hic per illudAmbro. aīa eſt vita ⁊cͣ. Dicenduꝫ ꝙ p̄dicatio illa vt ptꝫex verbis ambro. eſt effectꝰ de canſa. nec dicit̉ mors contraria aīe ꝓprie: ſꝫ eo mō loquendi qͦ incōtingentia ſiueincompoſſibilia dicunt̉ ꝯtraria. et hoc ptꝫ ex ſerie verborum ambro. ſubiungit em̄ ſicut nix calorem non recipitnam ſtatim reſoluit̉ et lux non recipit tenebras. naꝫ ſtatim diſcutit. infuſo em̄ lumine tenebraꝝ horror aufert̉.et ſicut admoto igne niuium rigor deſinit: ita et aīma q̄vitam cauſat mortem non recipit et non moritur. eccedicit ꝙ anima cauſat vitam quo ſignificat̉ animam eſſecauſam vite. ꝑ exempla aūt in quibꝰ a ſimili declarat.anima nō recipit mortem patet. ꝙ aīa non eſt morti cōtraria ꝓprie: niſi eo modo quo dicunt̉ ꝯtraria incontingentia. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ animal viuit tm̄ ex aīmaet nihilominus aīa viuit vita. ꝗa em̄ vita aīalis ē ab aīma: ꝑ hoc qd̓ dicit̉ aīal tm̄ viuere ex anima. nō excludit̉ꝗn ip̄m viuat vita. cū em̄ dicit̉ tm̄ viuit anima. notat̉ p̄ciſio cauſe pͥme ſiue pͥncipaliter: et hoc intelligenduꝫ eſtrōne viuificatōnis ſiue vite ꝑtis animalis ſcꝫ corꝑis. ꝗaanimal rōne totiꝰ viuit vita. ſꝫ rōne ꝑtis .i. corꝑis viuitaīa. Aīa em̄ nō viuit ſe formal̓r loquēdo neqꝫ effectiue.Aīa aūt viuit vitā. Preterea. cū dr̄ aīal viuit vita ⁊ animal viuit aīa. habito reſpectu ad idē ſcꝫ ad aīal ratōnecorꝑis rō diuerſa cauſalitatis notat̉. Notat̉ em̄ in pͥmarō cauſalitatis formalis. In ſcd̓a effectiue. aīa em̄ eſt cāeffectiua vite ī corꝑe: vitā aūt ē forma ipſiꝰ viuētis. ¶ Exhis pꝫ rn̄ſio ad duo q̄ ſequunt̉. qꝛ aīa dr̄ vita ꝑ ꝯcomitantia cālitatis vt pꝫ ex ip̄is v̓bis amb̓. Prete̓a. etſi vitacorꝑis ſit aīa vt vult yſi. qꝛ hoc intelligēdū eſt ꝑ ꝯcomitantiā cauſalē: nō ex hͦ ſeꝗtur ꝙ ſit aīa ꝑ idēptitatē eſſentialē. ¶ Ad illud qd̓ ſeꝗtur. ꝙ aīa viuit ſeip̄a ⁊cͣ. dicendūꝙ aīa dr̄ viue̓ ſeip̄a nec ē ab aliqͦ extra ip̄aꝫ: ſicut ē de vita corꝑis qd̓ ē ab extrinſeco ſcꝫ ab aīa. ẜm ꝙ dicit ambꝰꝙ aīa cauſat vitā ſcꝫ facit ꝙ vita ſit in corꝑe. Nota gͦ ꝙviue̓ ſeip̄o eſt dupl̓r. aut ſic̄ ſe toto. aut ſicut aliquo ſui.

Uerbigr̄a. aliter viuit aīa ſeipſa aliter vita. vita em̄ viuit ſeip̄a tota ſicut ē. vn̄ viuere eſt vite eſſe: in vita em̄ nōeſt aliquid qd̓ nō ſit vita. ſꝫ aīa viuit ſeip̄a .i. aliquo ſibiintrinſeco vtpote formali pͥncipio. quod nō eſt alteriusnature ꝙͣ ipſa aīa. et ideo ex hoc nō ſeꝗtur ꝙ aīa ſit vita. Si em̄ hec eſſꝫ vera. aīa eſt vita: neceſſario oporteretꝙ idem ī ea eſſet informās ⁊ informatuꝫ .i. ipſa eſſet ſuaforma. et idem eſſet illi eē ⁊ viue̓. ſicut idem ē vite eſſe etviuere. quia vita ſeipſa viuit hoc aūt dico de aīa ratōnali. Un̄ bern̄. lxxix. ſermone ſuꝑ can. vita aīe eſt viuens. ſꝫnō aliunde ꝙͣ ſeip̄a. ac ꝑ hoc nō tam viuēs ꝙͣ vita. vt proprie de ea loqͣmur. Inde ē ꝙ infuſa corpori viuificat corpus. vt ſit illud corpꝰ de vite pn̄tia: non vita ſemꝑ viuēsvnde liquet̉ ꝙ nec vnio quidē corpori id viuere ē qd̓ eſſe.cū a ſe minime poſſit. ¶ Per hec rn̄demꝰ ad illud quodſeꝗtur. et pōt eſſe inſtantia aīal ſeip̄o mouet̉. aīal mouerīmotu. gͦ aīal eſt motꝰ: aīal em̄ dicit̉ ſeipſo moueri .i. abaliquo pͥncipio ſibi intrinſeco. eo modo quo dicit̉ animaviuere. dicit̉ aīmal moueri motu: formaliter loquēdo eomō quo aīa dicit̉ viuere vita. Un̄ ſicut ibi nō ſequit̉ aīmal eſt motꝰ. ſic nec in ꝓpoſito aīa eſt vita. ¶ Ad vltimūqd̓ obijcit̉ ꝑ locum a ꝯiugatis. Dicendū ꝙ non valet. ꝗacū dicitur animare ē viuificare potiꝰ ē p̄dicatio ꝑ ꝯcomitantiā ꝙͣ ꝑ formā ſiue eſſentiam. et ideo nō ſeꝗtur ꝙ anima ſit vita. illa em̄ ꝯſequentia tenet in p̄dicatōne formali. Ꝙ aūt illud dicit̉ ꝑ ꝯcomitantiā manifeſtuꝫ eſt. quiaſicut eſſe hoīeꝫ dicit formā ꝯſequentē totū ꝯpoſitum: ſiceſſe viuū reſpectu aīe et corꝑis. aīmatū aūt dicit ꝑfectionem ꝑtis que eſt altera ꝑs ꝯpoſiti ſcꝫ corꝑis. ſicut ergonō ſeꝗtur. ꝑfectū anima rōnali eſt eē ꝑfectū humanitategͦ aīa eſt hūanitas: ſic nec in ꝓpoſito. ꝑfectum em̄ animarōnali eſt homo rōne ꝑtis ſcꝫ corꝑis. ꝑfectum hūanitate eſt homo ẜm ſe totum.¶ Articulus terciusXquo aūt vita eſt aliquid anime. querit̉ primo. Utrum vita ſit potentia anime. ꝙ ſic videtur. ꝯmentator. ix. eth̓. vita plante eſt potētia que nutrit augmentat et generare facit. ¶ Item vitaanimal̓ eſt potentia ſentire faciens ⁊ ꝙ illam habet tamdelectans ꝙ triſtans. ¶ Iteꝫ vt ſupͣ tactū eſt. aīa viuit ſeipſa. quia ſi alio a ſe: erit ꝓceſſus in infinitum. gͦ ſeipſa.Aut gͦ tota ſe viuit aut aliqͣ ſui potentia. Si tota. gͦ cumnō poſſit pͥuari ſua vita: nec mori. et ita quelibet aīa eētīmortalis quod ē falſum. ſi aliquo ſui vt potentia. ergovita eſt potentia. ¶ Item om̄is actꝰ egrediens a ſubſtantia cauſata egredit̉ ab ea mediāte aliqͣ potentia. ſolumem̄ eſſentia prima ſcꝫ increata ſcip̄a agit ſine aliqua potentia ſiue virtute. gͦ ſi actus viuendi exit ab anima hocerit mediante aliqua potentia ſiue virtute. Unde ſicutactus viuēdi exit ab aīa mediāte virtute ſiue potentia ītellectiua. ſimiliter vt videt̉ et actus viuendi mediāte aliqua potentia ſiue v̓tute q̄ ſit ꝓpria huiꝰ actus. ſed nulla pōt eſſe hic niſi vita que ē prima omniū actuū potentiaꝝ et a qua om̄es hn̄t ꝙ poſſunt exire in actꝰ ſuos. queẜm ꝙ habet̉ li. de morte. cor eſt potentia prima aliarumdicit em̄ idem. et vegetat̉ aīal ſentit et mouet̉ diſcernit ⁊intelligit et q̄ ex eis oriunt̉ nō facile nūerabilia hꝫ efficet haꝝ potentiaꝝ hec prima diſtantia ē. ꝙ vitam quaſiprima cetere ſecunt̉. ſine quā ceteraꝝ nullā ineſſe poſſibile eſt. cum gͦ vita ſit pͥma aliaꝝ potentiaꝝ ⁊ vno illaruꝫ vt ptꝫ ex verbo p̄dicto: relinquit̉ ꝙ ab ip̄a eſt actꝰ viuendi ¶ Contra. vita in eodē aīali ē vna ⁊ indiuiſa potentia. multiplex gͦ vita nō eſt potentia. on̄dens ꝙ qͣlemcunqꝫ dr̄iam on̄dentes erimꝰ: qm̄ nō idem. ¶ Item vitanō ē potētia viſiua neqꝫ ſenſitiua. et ita de alijs. qꝛ tūc ſequeret̉ ꝙ corrupta viſiua corrumꝑet̉ vita: qd̓ falſum eſt¶ Preterea. mēbꝝ ꝑaliticū viuit ⁊ nō ſentit. qͣre vita mebr̄i nō eſt potētia ſenſus. ¶ Itē ſi vita eēt potētia aīe: autergo quelibꝫ potentia. aut vna ſolum. aut due vel tres.Si eſſet quelibet potētia: tūc viſiua potentia eēt vita qd̓