Queſtio.lxxxix.

Membruꝫ terciūErcio querit̉. ſi fuit paſſibilis ꝑ membriſiue ſubſtantia alicuiꝰ ablatōneꝫ. ꝙ ſic: videtur ꝑ magiſ. ſen. ij. diſ. xvij. dormienti poſꝙͣ vigilati detracta ē coſta: vt nullā ineo ſenſiſſe penoſtraret̉. gͦ ſi ad euaſionē pene ablataeſt coſta in dormiēdo: poterat gͦ pati vigilando. ¶ Preterea. cā cur aliqn̄ nō ſentiat̉ duplex ē: membri mortificatio ſic̄ ptꝫ in ꝑalitico: vel aīe a corꝑe ſeꝑatio. ſicut ptꝫ inmortuo. ſꝫ adaꝫ neqꝫ erat ꝑaliticus neqꝫ mortuꝰ. Si addatur tercia cā oppreſſio ſomni in qͦ eſt quies aīaliū v̓tutum cū intēſione naturaliū. vt em̄ pꝫ in pluribꝰ ⁊ maxime in glite: ꝗ nō ſentit motꝰ maximos ⁊ paſſiōes nō modicas ꝓpter ſomni vehementiā. Un̄ ſil̓r poſſet poni in ꝓpoſito. h̓ nihil ē. qꝛ ſalteꝫ ptꝰ ſomnū cū aīa ſentit mēbrain efficacia: neqꝫ ex eo pōt elice̓ debitas oꝑatōnes ſentit̉dolor. et ſalteꝫ pꝰ ſopore adā ſenſiſſet penaꝫ. ſic̄ glis ꝯbuſtus pꝰ exuſtioneꝫ ⁊ ita videt̉ ꝙ fuit ſenſibilis ꝑ membriablatōeꝫ. ¶ Item quāto maior ē aliquoꝝ amicoꝝ amicitia: tāto vehementiꝰ doloris cā eſt eoꝝ ſeꝑatō. vn̄ qꝛ aīme⁊ carnis colligātia ē maxime amicitie: eoꝝ ſeꝑatio eſt cāmaximi doloris. ſi gͦ maxima fuit amicitia naturalis inter ꝑtes corꝑis illiꝰ: nō poterat eoꝝ fieri ſeꝑatio ſine dolore. Un̄ aug. li. de ordine rerū. dolor inde ꝑnitioſior eſt:quia id qd̓ vnū erat diſcindere nitit̉. ꝓpter hͦ dicit̉ dolordiſtantia ꝑtiū naturaliū. ¶ Item rerū paſſibiliū eiuſdeꝫgeneris: quanto aliqͣ eſt nobilior. tanto citiꝰ patit̉ illataſibi violentia aliqͣ. Un̄ membra nobiliora in hoīe citiꝰledunt̉ alijs. gͦ cum natura ade fuiſſet nobiliſſima in genere hoīm. videt̉ ꝙ nō ſine graui leſione poſſet ſibi membrum abſcidi: et ꝗa dicit magiſter ꝙ dormienti viro nonſine cauſa detracta eſt coſta.Incidenter queritur hic.Utrū homo tūc indiguit ſomno; et videt̉ ꝙ ſic. ꝗa ph̓usin li. de ſomno et vi. ꝯcludit: neceſſe ē om̄e qd̓ vigilat contingere dormire. ¶ Item ſi corpꝰ pͥmi homīs fuit aīale .i.indigēs alimonia. ſomnꝰ aūt ꝯfert nutritiue vt dr̄ a ph̓oPrimo homī nihil fuit ſubtractū qd̓ expeditōne natueilliꝰ ꝯueniebat: videtur ꝙ qn̄qꝫ gratus ⁊ ꝯueniēs fuit illiſomnus. ¶ Item ph̓s determiat in li. de ſomno ⁊ vigi. ꝙom̄ia aīalia coīcant ſomno in li. de ſomno et vigilia. ſedadam erat aīal hn̄s corpus aīale gͦ ⁊cͣ. ¶ Cont̄. vt oſtēdit ph̓s. neceſſitas ſomni ē languor et faſtigatō ſenſuumhoc aūt primo homini in ſtatu pͥmo nō ꝯueniebat gͦ ⁊cͣ.¶ Iteꝫ ph̓s ponēs cauſas ſomni determīat ꝙ cauſa ſomni eſt aſcenſio fumi a cibo ꝗ digerit̉ in ſtomacho ꝑ naturam caloris vſqꝫ ad cerebrū: vbi infrigidat̉ ex frigiditate cerebri. cerebrū em̄ eſt frigidū ⁊ humidū: ⁊ infrigidatus natural̓r deſcendit ad organa ſenſuuꝫ ⁊ opprimit ea⁊ maxime oculos. hec at̄ oppreſſio pena ē et eſt cā ſomni.cū gͦ pena culpā nō p̄ceſſerit: nec poterat p̄cedere exiſtente ordine diuīe iuſticie. videt̉ ꝙ vtrūqꝫ ſit impoſſibile. ſcꝫprimū hoīem in ſtatu pͥmo penā ſuſtinuiſſe in mēbri abſciſione: et etiā ſomno īdiguiſſe vel dormiuiſſe. ¶ Rn̄. ꝙad hāc queſtionē ſi primꝰ hō fuiſſet paſſibilis ꝑ membrialicuiꝰ abſciſionē rn̄denduꝫ eſt ſic̄ ſupͣ: ẜm em̄ ꝙ paſſibilis dicit potētiā obedientie vel materialē: paſſibilis fuitẜm ꝙ diſpoſitiuam modis p̄dictis: nequaꝙͣ. ¶ Ad illudqd̓ dicit mgr̄ in ſen. vt nullā in eo fuiſſe penā monſtraretur ⁊cͣ. Dicendū. ꝙ nō eſt intentō mgr̄i dicere. ꝙ ſi ſb̓tracta eſſet coſta ip̄o vigilante ꝙ penā ſenſiſſet: ſed oſtendere per hoc intendit. ꝙ nihil ſenſit in coſte ſubtractione.vnde more humano coīter loꝗtur: vt ſicut aliqui qn̄ ſuntrapti vſum actualē ſenſuū amittūt. vnde dolorē nō ſentiunt: ſimilit̓ loꝗtur de adā: qui tūc nō ſenſit ſopore ligatis ſenſibꝰ. Un̄ nō dicit vt nullā penaꝫ ſentiret: ſꝫ vt nullam ſenſiſſe mōſtraret̉. Uel pōt dici ꝙ reuera tūc nō doluiſſet ſcꝫ accatamus dolorē forte diſplicentiam naturalem diſſolutionis ſiue ꝯtinuitatis. ſꝫ ptꝰ

peccatum poſſet ſibi eſſe fomentum horroris ex recordatione: ſicut accidit illis ꝗ grauia ſuſtinuerūt vulnera. ꝙpoſt ſanitatem in recordatōne horrore ꝯcutiuntur: ⁊ ſicpena illa erroris poſſet eſſe cauſa odij inter virum ⁊ mulierem: ẜm hoc intelligi debet. vt nullaꝫ in eo ſenſiſſe dolorem monſtraret̉. ſcꝫ per affectum odij vel affectuꝫ horroris poſt lapſum. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ inſenſibilitatis pene prima et ꝑ ſe cauſa et generalis eſt innocentiaſiue īmunitas a culpa ſiue ordo diuine iuſticie nolēs penam inferri ſine merito iuſticie: ⁊ hec fuit cauſa qͣre nonſenſiſſet adam penam in ablatōne cōſte: etſi detracta fuiſſet ipſo vigilante: vehemens oppreſſio ſomni. ꝑaliſis. ⁊ſeparatio anime a corꝑe. vel abſtractio vt in raptu: ſuntcauſe ꝯſequentes et ꝑticulares. vnde diuiſio pretacta nōeſt ſufficiens nulla facta determinatōne alicuius ſtatꝰ.¶ Ad aliud quod ſequit̉ dicendū. ꝙ ſeparatō vnitorumcolligantia naturali et amicitia: eſt cauſa doloris et pena: in ſtatu penali. in ſtatu autem a quo ordine iuſticiediuine om̄is pena excluſa erat. ſicut in ſtatu innocentie:nulla diuiſio vel ſeparatō erat penalis. Ꝙtum ad ſtatūpene addite veritatem habet illud verbū ph̓i. dolor ē diſtantia ꝑtium naturalium: ſimiliter verbum aug. predictum. Uidet̉ tn̄ inſipientie mee ſaluo meliori iudicio. ꝙꝯſideratis rebus exiſtentibus in ſtatu illo ẜm ꝙ erāt ſb̓dite ordini diuine iuſticie: nihil fuit nec potuit homī eſſe penale. Conſideratis autē rebus abſolute ẜm naturarum ꝓpriarum ꝯditōnes: vna creatura alij poterat leſionem inferre. quā illata ſequeret̉ pena et dolor. ⁊ ẜm hochabita ꝯſideratōne. ſi adam fuiſſet mutilatus ī vno pede vel manu. penam ſuſtinuiſſet et dolorē: habita autemꝯſideratōe prima. impoſſibile fuit ipſuꝫ a creatura mutilari vel penam mutilationis ſentire. Si auteꝫ poneretur ꝙ deus ꝑmiſiſſet dyabolo illi inferre leſionem mutilatōnis vel alicuius corporalis afflictōnis. ſicut fecit deIob. nonne triſtatus eſſet de difformitate mutilationiset doluiſſet de leſione? Dicendū ꝙ hec poſitio tollit ordinem diuine iuſticie. vnde vt eſtimo triſtatus eſſet ⁊ penāſuſtinuiſſet: et forte tanto maioreꝫ. quo naturaꝫ habuitmeliorē. ẜm illud aug. dolor eſt teſtimoniū nature boneEt ex hoc ptꝫ rn̄ſio ad illud quod ſeꝗtur. ſi enim naturain adam eſſet ſibi relicta ꝙ ꝓuidentia diuīa ſine ordinediuīe iuſticie nō eſſet cuſtodita a leſione: vehemētiſſimepaſſus eſſet in mēbri alicuius abſciſione ſeu ablatione.¶ Acquerit̉ de ſomno eiꝰ: dicūt ꝗdaꝫ ꝙ hēbatire ſicut ⁊ ꝯmedere. vnde p̄ueniret famē cōnecmedendo ſicut p̄uenit fatigatiōem ſenſuum dormiendo.hanc opinionem dici pōt. ꝙ languor et fatigaScꝫtiofuit cauſa p̄cedēs ſomnū. ſed hoc debebat ſomnum p̄uenire. vnde cautela et vitatio talium penalitatūfuit cauſa ſomni: et ad hoc pōt dici quoqͦmodo dicit auguſti. xiij. de ciui. dei. nō laſſitudo fatigabat ocioſuꝫ: necſomnus primebat inuitū. q. d. nō oppreſſus aliquo modo dormiuit tūc ſicut poſt culpam. ſed voluntariꝰ dormiuiſſet qn̄ videret ſibi ꝯueniēs. Ex hͦ pꝫ rn̄ſio ad illud qd̓ſeꝗtur. Aliter autē videt̉ aliꝗbꝰ. ſcꝫ ꝙ nullā hūit ncc̄itatem dormiēdi. ⁊ ꝙ non dorminiſſꝫ: ⁊ vr̄ mihi ꝓbabiliꝰ. ethec videt̉ fuiſſe opinio yſid̓. et greg. yſid̓. em̄ dīc in li. deordine creaturaꝝ. vbi enūerat miſerias ī qͣs cecidit homo ꝑ pct̄m: enūerat ſomnū dicens ſic. In hꝰ vite defct̄upari infirmitatis ꝯditōe. pauꝑes ⁊ reges. ſtulti ⁊ ſapientes vexant̉. Nā ſenſus oēs ſomno indigēt. ¶ Itē greg. īli. viij. mora. Oīs hō in adā pͥmo ꝑente nr̄o ꝑſuaſionibꝰſerpētis captꝰ: dū dn̄i p̄cepta ꝯtemnens eū peccando dereliꝗt. huīlitatis arcē deſerēs: ad infirmitatis iugū ſuꝑbiendo ꝑuenit ⁊ ceruiceꝫ cordis erigendo ſuppoſuit: qm̄qui ſub eſſe diuīs viſionibꝰ noluit ſub ſuis ſe neceſſitatibus ſtrauit. ⁊ ptꝰ int̓ illa q̄ nūerat dīc labore vegetat̉ nequiete torpeat. quiete refouet̉ ne laboris exercitatōe ſuccumbat: fatigata vigilijs ſomno reparat̉. opp̄ſſa ſomnovigilijs excutit̉: ne ſua penis quiete laſſetur. Ad hͦ vidēt̉duo ꝑſuadere: ſcꝫ ſublimatio eius ꝙͣtum ad ſtatum aīe.