Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

pꝰ creaturā nouiſſimꝰ introductꝰ ē hō. n̄ vt viliſſimꝰ ī extrema ꝑte ꝓiectꝰ: ſꝫ quē decebat genitū mox eē rectoreꝫ.Alia rō fuit ordo incōpleti ad cōpletū. Ad cōpletōeꝫ eīvniuerſi reꝗrit̉. ꝙ aliqͣ creatura ſit ſimpl̓r ſpūalis. aliqͣſimpl̓r corporalis. aliqͣ ꝯpoſita ex corꝑali ⁊ ſpūali. vt ſictrinitas creata trinitatis īcreate ſacr̄m ſequat̉. ſic̄ habetur. ij. ſen. di. ij. creatura at̄ cōpoſita ex ſpūali ⁊ corꝑaliē hō. Alia ē ordo futuroꝝ ad ſuū finē. hō eī ē finis aliarū creaturaꝝ ſic̄ habet̉ a ph̓o ⁊ hugo. dicēte. cōſtat creatōeꝫ hoīs rerū oīm viſibiliū ꝯditōe. poſteriorē ꝗdē tꝑe. ſꝫcā priorē fuiſſe. qꝛ ꝗ ē. factꝰ pꝰ oīa. ꝓpter eū facta ſūt oīa.He gͦ tres rōes ſumūt̉ ex ꝯgruētia ordinis .ſ. ẜuiētiū addn̄m. incōpleti ad ꝯpletū. finitoꝝ ad finē. alia eī rō fuitꝯpoſitio ex multis. hō em̄ inter oēs creaturas ē ꝯpoſitiſſimꝰ. ſic̄ habet̉ ī li. fontis vite. ⁊ vt sͣ tactū ē. ꝓpter qd̓ dicit yſaac. ī li. d̓ elemētis. hō ī naturali generatōe vltimūē. Alia rō fuit cōīcatio cū multis. ſic̄ eī dīc greg. ſuꝑ illud marci vlt̄. Predicate euāgeliū ⁊cͣ. Oīs creature aliqd hꝫ hō. eē cū lapidibꝰ: viue cū arboribꝰ. ſentire cū aīalibꝰ. intellige̓ cū angelis. ſi gͦ cōmune hꝫ aliꝗd cū oī creatura hō. iuxta aliꝗd hō ē oīs creatura. Alia rō inditia multoꝝ. hō em̄ primꝰ introducēdus erat ī mūduꝫ.ibi refectꝰ et educatꝰ trāſferret̉ ī patriā. Un̄ adinſtar homīs prudētis inuitātis aliquē ad refectōeꝫ ꝗ p̄parat domū ſuā ⁊ alia neceſſaria an̄ꝙͣ introducat prāſorē. ſic fec̄dn̄s. ne hō ad momētū indigeret. p̄parauit illi q̄ erāt neceſſaria ad refectōem et educatōeꝫ. ⁊ pꝰ introdxit eū ī locū vbi erat reficiēdꝰ ⁊ educādꝰ. et hͦ ē qd̓ dic greg. nazā.ſic̄ ꝗdā optimꝰ inuitator nō priꝰ ī domū prāſorē ꝙ p̄pararet epulas introducit. ſꝫ oēm apparatū inſtruēs domūqꝫgruēter exornās diſcubitūqꝫ ⁊ mēſā ⁊cͣ. tūc ad preparaas iā delitias ꝯuocatū inuitat. Iuxta hūc modū diueset copioſus nr̄e ꝯditor educatorqꝫ ſubſtātie. bonis omībꝰ replēs habitaculū mūdi huiꝰ. ⁊ magnas has epl̓asdariaſqꝫ diſpoſitōes. ſic introduxit hoīeꝫ. dās ei opꝰ eximiū cuſtodire mādatū. qͦ n̄ appetitu reꝝ nō extātiū ſꝫ p̄ſentiū poſſeſſione gaude̓t. Iſte tres rōes ſumūt̉ ex exitia ꝯſtitutōis. qꝛ eī ex ml̓tis ꝯſtabat cū ml̓tis coīcabat. ⁊ml̓tis indigebat q̄ illi ꝯueniebāt. ex ſua ꝯſtitutōe ꝯueniebat vt pꝰ multa ex ꝗbꝰ ꝯſtabat et cū ꝗbꝰ coīcabat ⁊ ꝗbꝰindigebat ꝓduceret̉ ī eē. Ad euidentiā eoꝝ q̄ obiectaſūt ſciēdū. ꝙ ī ꝯditōe reꝝ primordialiū attēdit̉ ordo nature. Sꝫ notādū ꝙ natura dr̄ multiplicit̓. Uno mō ꝓutē ī rōe efficiētis ẜm ꝙ dr̄ prīcipiū motꝰ ⁊ ꝗetis ⁊cͣ. Aliomō ꝓut ē ī rōe materie vl̓ forme vl̓ ꝯpoſiti. Ad hoc intelligēdū nota. ꝙ ē rē cōſiderare duplicit̓ vl̓ ꝓut ē ī ꝓduction ī eē vl̓ ī fieri. Ul̓ prout ē ī eē ꝯpleto ſiue ī facto. ⁊ ẜmiſtā duplicē ꝯſideratōem ē attēdēdus ordo nature ẜm ꝙnatura ē ī rōe efficiētis. qꝛ penes iſta duo attēditur fierirei. qꝛ fieri rei ē ꝓprie ꝑ actōeꝫ agētis ī materia ꝓut ī eē.ẜm ꝙ ē ī rōe forme vel ꝯpoſiti. vbi gͦ determinat̉ de rebꝰẜm ordinē rerū ẜm ꝙͣ ꝓducūt̉ ī eē. attēdēdꝰ ē ordo nature ẜm ꝙ natura dr̄ materia. Notādū gͦ ꝙ ī ꝯditōe reꝝ pͥmo agit̉ de rebꝰ ꝓut hn̄t eē indiſtīctū .ſ. vbi agit̉ de creatōe celi et terre. qꝛ ibi oīa qd̓ammō creata ſūt. ⁊ hͦ anteprimū diē. vt eī dīc hugo. oꝑis huiꝰ mat̓ia an̄ pͥmū dieꝫcreata ē. qꝛ mox cū ip̄a luce cepit dies. ꝯſequēter ī oꝑibꝰtriū dieꝝ p̄cedētiū agit̉ de rebꝰ ẜm ꝙ interiꝰ hn̄t eē .ſ. diſtīctū ī tribꝰ diebꝰ vltimis. adhuc ẜm ꝙ vlteriꝰ ⁊ inagisꝑfectū hn̄t eē. ꝓut vltimā ſortiūt̉ ꝯplexōeꝫ .ſ. ex eorū ornatu. et ſic ꝓcedit̉ ẜm viā nature ꝓut natura dr̄. qꝛ ꝓcedit̉ a magis materiali ad magis ⁊ minꝰ ꝑfectū. ī ordīeeī cārū ꝓut creature cauſe dicūt̉. pͥmo ē materia ſiue natura. vt materia dr̄. ſecūdo efficiēs. tercio forma inducta ꝑ efficiētē ꝯꝑātē c̓ca mat̄iā. cui īmediatū ſiue ānexūē ip̄ꝫ ꝯpoſitū. ad q̄ ẜm ordinē ꝯgruū ſeꝗt̉ finis. vt qd̓ ē vl̓timū et cuiꝰ gr̄a alia ī cōditōe. gͦ reꝝ pͥmo creata fuit materia. circa quā agēs efficiēs pͥus formā induxit. diſtinguēdo rē a re ⁊ vlteriꝰ ꝯplēdo ꝑ rerū diſtīctōeꝫ ornatuꝫad q̄ ẜm viā iſtaꝫ ſeꝗ debebat illa creatura ꝓpter quamalia .ſ. hō. ſic gͦ ī cōditōe rerū pͥmū on̄dendū ē ordo natu

eꝓut natura materia dr̄. Si aūt obijcit̉ ꝙ ordo iſle nōidr̄ lr̄e cōſonare. qꝛ pͥma diſtīctō dieꝝ ē penes triplicēnaturā ſiue tres differētias nature. q̄ ſūt luminoſū ixparēs. et opacū. Prima eī diſtīctio .ſ. diei prime. ē lucisa tenebris. Secūda ē trāſparētis a trāſparēti .ſ. aquaab aꝗͥs. Tercia ē opaci a trāſparēti .i. terre ab aqͣs. hinō attēdit̉ ordo nature ẜm ꝙ natura materia dr̄. ꝓut ordo huius ē a magis materiali ad minus ſiue a magis ꝑfecto ad magis ꝑfectū. ſꝫ ecōuerſo. vt pꝫ. Dicēdū ꝙ ordop̄dictus attēdit̉ penes ꝑtes prīcipales. q̄ diſtīctōem hn̄oꝑa ꝯditōis diſtīctōis ⁊ ornatꝰ. ꝑtes at̄ ꝑtiuꝫ alio mōrdināt̉ ⁊ rōe alia. qd̓ hic determīare nō ē nr̄e intentōi. Ad illd̓ qd̓ pͥmo obijcit̉ dicēdū. ꝙ ſicut in emanatōneterna ꝑſone a ꝑſona prima emanatio ē ꝑ maximā conformitatē. ſic ē ī emanatōe creaturaꝝ. qꝛ angelꝰ ſiue naturā angelica ē de primis exeūtibꝰ in eē a primo. vt vulbeda. ꝗ̄ inter oēs creaturas maxīe deiformis. quare honō ē ſimiliter de primis. rō tacta ē. Uel pōt dici. ꝙ ī dnis ꝑſonis ſumma requirit̉ germanitas. ꝓpter hocrit̉ ꝙ ſpūſſanctꝰ ꝗ ē tercia perſona ꝓcedit a pr̄e ⁊ filioAd qd̓ ſeꝗtur ꝙ ſit aliqua ꝯformitas notōnalis int̓ patrē et filiue n̄ ē inter pr̄em et ſpiritūſanctū. ꝓpter qꝛfiliꝰ diſanctꝰnoī aūt germanitas n̄ requirit̉ interet cituras. ꝓpter qd̓ n̄ reꝗrit̉do ille in creatie requirit̉ ī emanatōe ꝑſonaꝝ incrataꝝ.ꝫ rn̄ſio ad illudde codd̓iẜmctū ē. etſcieē ex primiialiſdita erāt Ad illiuerit̉ quaremo creata ſūt. Dicēdū ꝙ iuxta diuīelit. vt ī prima reꝝ cōditōenē ꝯueniēsagis ſortita ſūt rōeque inter aliānera⁊ hoc tā in corꝑalibꝰ ꝙͣ in ſpūalib⁊ mēſuris actōnū ⁊ paſſionūꝫhꝫ potētiāiatura angelica. in cōmū. ī paſue paſſiuis maximū ē materiī mēſurisiū et paſſionū maximū ē tp̄us. ẜmē prime mutatōis menſura. qd̓ ſe habet vt p̄cedēs euū etp̄us alionō ſumptū ꝓpter qd̓ cōueniēs fuit iuxta diuinā ordinatōem hoc primo creari. Ad aliud dicendūꝙ ordo creatōnis rerum non attenditur penes paritatē rerū cōditaꝝ. qꝛ tūc cōueniret vel hoīem fuiſſe creatūcū angelo in prīcipio. vel angelū cū hoīe vltimo. ſꝫ quiꝯditio creaturaꝝ erat ꝓpter hoīem nō ꝓpter angelū. ꝓpqd̓ cōueniēs fuit. ꝙ ẜm diuerſos ordīes fieret hominiset angeli cōditio. Preterea intelligēdū adhuc ꝙ aīa rōnalisīe cuiarificat̉ quodammo angelo. pōt dupliciter cōſiderari. vt ē ſubſtātia nata ſubſiſtere ꝑſe. vel vt ēꝑis. vt aūt ē nata ſubſiſtē ꝑ ſe. ſic diffinit̉. Aīaactusē ſubſtātia incorporea illuminatōnū que ſunt a prīcipiovel pͥmo ſecūda receptōe receptiua. ꝓut ē actꝰ. ſic aīa ēactus corꝑis phiſici organici potētia vitā hn̄tis. Gicendū igr̄ ꝙ licet inqͣtū ē ſubſtātia nata per ſe ſubſiſtere ſolū a creatore depēdeat. nō tn̄ ꝓut actus ē. ſꝫ qꝛ inqͣtū tat̉ē ꝯditio eiꝰ vt ſit vnū cū corpore tali eē eiꝰ inqͣtū hmōi acorpore depēdet ⁊ ita quodammō a terra ei alijs elementis. Nota igit̉ ꝙ ſicut dicit ph̓s. vegetatiuū ē in ſenſitiuo ſicut tergonū ī tetragono. Un̄ vegetatiuū ē ī ſenſitiuo et ſenſitiuū in intellectiuo. Un̄ oīa q̄ exigūt̉ ad cōditionem alioꝝ aīalium exigūtur ad cōditōnem corporhūani inqͣtum ē formale vt actu ſuo vltimo. reqrit tamꝙ illa meliorata ſint ⁊ qͣſi ſublimata. et iō poſt cōditalioꝝ oīm determinata erat ꝯditio hoīs. ⁊ ꝙͣtuꝫ ad amā quia de ea intendit̉ inꝙͣtum eſt actus hmōi ⁊ ꝙͣtumad corpus. Si v̓o de anime determinaret̉ conditōe. vt ēſubſtātia ſeꝑata et nō forma vel actus ſubſtātie cōinter opera prima eēt eius cōditio numeranda. Ad illud qd̓ ſequit̉. ꝙ homo nō fuit cauſa cōditōis creatura-