Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.lxxxiij.

cōtēta in forma vna. Tercō dī̄ſale vniēs quetotū aliqd̓ vnū ꝯtiplures ꝑtes exiſtētes ī tota poātitate. vel ẜm naturā vel ẜm artentia vniūt̉ inī in quātitate. rn̄dēs ꝑti ī quātificiū. hoc mnicit̉rat tota natura in adā ꝑfectꝰ erattitate. Primo m ex aīa cori⁊ſcd̓o. erat em̄ ī eo tota hūananatura inqͣtuꝫ dico hūana natura q̄daꝫ forma erattotū eſſe ꝯtinēs ẜm illud Boecij. Spēs ē totū indiuiduoꝝ. que ꝗdeꝫ ꝑticipata ē ab oībꝰ hoībꝰ in oēs vniti ſunt ẜm dic porphiriꝰ. dicit em̄ ꝑticipatōe ſpēi plures hoīes vnꝰ. Tercō ſolū in potētia in actunaturā diſtinctā. erat oīm corpoꝝ materia in corꝑe adeTriplicit̓ igit̉ dicit̉ tota hūana natura fuiſſe ī adā. qꝛnatura hūana ꝑfecte erat ī eo. qꝛ ſpēs hūana qn̄qꝫ ī eoſolo ſaluata erat. poſtea ē ab alijs ꝑticipata etiaꝫ qꝛaliqd̓ in ip̄o erat qd̓ ꝓpagatōeꝫ ē de ꝯſtitutōe corpoꝝoīm hoīm. q̄rit̉ quō tota hūana natura fuit ī adāſcꝫ ẜm materiā aūt ẜm formā: dicēduꝫ ẜm materiā. qꝛmateria oīm corpoꝝ ſiue materiale. qd̓ ē de ꝯſtitutōe omniū corpoꝝ hūanoꝝ: erat in corꝑe ade. Et ad maiorēhuiꝰ noticiā ſciēdū. in corꝑe ade erat quātitas molis ratōe ſemīali. ratōe quātitatis illiꝰ molis poterat extendi diffundi ẜm extēſionē corꝑis qͣſi īproportōnalit̓maioris. ſic̄ gutta vini effuſa ī magno vaſe aqͣ. materiailliꝰ diffundit ſe totū vas illud. īmo vt ponunt noti inph̓ia alia. aliqd̓ ꝑue quātitatis poſſibile ē ad diffuſionem qͣſi infinita ratōe quātitatis ſue materie. ſic̄ quātūratōe quātū eſt: diuiſibile ē ī infinitū. ratōe quātitatis molis ſiue materialis corꝑis ad ꝑtes ip̄iꝰ deciſe ī generatōe. quātacūqꝫ eis facta fuerit addito ſuſceptōeꝫalimēti. diffundebat ſe ẜm extēſionē quātitatis addite. Pret̓ea. ratō femīalis ī illo v̓tutē habuit actiuā poterat ſe multiplicare ī materia ſuſceptibili. ſic̄ pōt v̓tuslucis ignis ꝯſimilia. qꝛ portō deciſa a corꝑe illo ratione quātitatis materialis poterat ſe extēde̓ ẜm extēſionem corꝑis cuiuſcūqꝫ quātitatis addite. v̓tꝰ at̄ multiplicare ſe ī materiali addito: ſufficiebat ad oīa corꝑa generis hūani ſemīanda. Ad p̄dictoꝝ euidētiā pōt ſuaderi ſic. ꝯſtat corpꝰ ꝑuū ſiue humor modicꝰ pōt ita cōmiſceri magno. nulla ē ptꝰ ꝯmixtionē diſtinctō. vt qn̄ eſtꝯmixtio vſqꝫ ad homogeneū. facta tali ꝯmixtōe nihil fitde magno illo corꝑe. qd̓ ſit de ꝑuo eidē ꝯmixto. ſil̓r ītelligat̉ illd̓ mixtu ꝯmiſceri maiori. ſic ꝓcedēdo intelligat̉ res ꝑue quātitatis. ſic poſſit ꝯmiſceri vniri maiori rei. vt nihil de maxīa re fiat qd̓ poſſit ratōnabilit̓ dici factū de illo ꝑuo. ſic igit̉ intelligēdo ſatis ratōnabile videri pōt etiā ẜm oꝑatōeꝫ nature. oēs hoīes materialit̓ fuiſſe in adā de adā. ꝙͣuis modicuꝫ ex ip̄o fueritdeciſuꝫ. Et ſi obijcit̉ res ꝑue quātitatis poſſit extēdi a deo. Dicēduꝫ impedit̉. om̄e corpꝰ ꝙͣtuꝫ eſtde natura quātitatis ſit diuiſibile ī infinitū. dicuntphiſici approbat Aug. ij. ſuꝑ gen̄. ad litt. ita dicēs. ph̓iaūt ſubtili ratōe ꝑſuadūt nullū quātūlibꝫ exiguū corpuſculuꝫ. in diuiſio finiat̉. ac ſi pōt aqua ad tātasguttaꝝ minutias ꝑuenire. vt ſuꝑ iſtū aerē vaporalit̓ ferat̉. natura leuior ē aquis: cur poſſit ſuꝑ illud leuiꝰ celū minutōribꝰ guttis leuioribꝰ īmanare vaporibus. Pret̓ea quō habe̓t illud v̓bū aug. veritatem xp̄cfuit ī adaꝫ ẜm corpulētaꝫ ſubſtātiā: niſi aliqd̓ deſcēdiſſetde corꝑe ade vſqꝫ ad xp̄m. Itē yſa. xj. Egrediet̉ virga deradice ieſſe. ergo in chriſto fuit aliquid de radice ieſſe.Roma .j. factus eſt ex ſemine dauid ẜm carnem. ergo inxp̄o fuit aliqd̓ de carne dauid. Hebre. ij. ſemē abrahe apprehēdit. obijcit̉ erāt ī illo corꝑe tot athomi. Gicēduꝫ etſi erāt tot athomi exiſtētes ī actuẜm ſpēm ſiue ẜm formā: erāt tn̄ tot exiſtētes ī potētiaẜm materiā. qꝛ mat̓iale decidēdū de corꝑe illo rōe quātitatis illiꝰ. fuit potētia qͣi ad īfinitā extēſionē diuiſiōeꝫ Ad aliud dicēdū ſemē dicit̉ de ſuꝑfluo nutrimenti. qꝛ ī embrione ſit alia ſubſtātia ꝙͣ de illo ſuꝑfluo: ſꝫ

qꝛ ꝑs maior ī quātate ē de illo. ẜm ſolet qn̄qꝫ totū aꝑte maiori denoīari. Due circa ſūt opīones. Unaponit prolē ſemīari ꝓpagari de vera ſub̓a pr̄is. Aliaſuꝑfluo nutrimēti. Prima at̄ habꝫ reſpectu ad quātitatem v̓tutis. Scd̓a ad quātitatē molis. aliqd̓ ī generatione decīdit̉ de vera ſub̓a pr̄is. licet forte minoris ſitquātitatis illa ꝑte ē de ſuꝑfluo nutrimēti: eſt tn̄ maioris v̓tutis plus ꝯferēs ſubſtātie fetꝰ ſiue ꝓlis genitepter qd̓ videt̉ mediū ſit tenēdū. ponēdū ſit proleꝫ devtraqꝫ ſubſtātia ſemīari. Ad aliud dicēdū naturaīe erat duplex. vna erat ſimpl̓r ip̄iꝰ vt erat īin pͥmodiuiduū: alia erat illiꝰ vt erat pͥncipiū alioꝝ. hec autēnat̉a duplex rn̄det duplici appetitui. qͦꝝ vnꝰ erat reſpectu ſalutis ī ſe. aliꝰ reſpectu ſalutis ī alio. duplici v̓tuti ſcꝫ nutritiue intēdit̉ ſalꝰ ſiue ꝯſeruatō rei ī ſe. generatiue intēdit̉ ꝯſeruatō rei ī alio. Un̄ Eccͣi. xxx. mortuꝰ ē pr̄ eiꝰ qͣſi ē mortuꝰ. ſimilē em̄ reliꝗt poſt ſe. Un̄filiꝰ dicit̉ qꝛ fit vt ille qui genuit. huic duplici nature duplex rn̄det veritas. vna reſpicit indiuidui abſolutealia reſpicit inꝙͣtuꝫ ē p̄ncipiū alioꝝ. hec ē vna vertas nature reſpicit adam ī ſe. alia reſpicit illvt ē ad ꝓducēdū alios in eſſe. veritas nature erat inadā reſpectu ſui. reſurget in ip̄o adā: ſed erat in ip̄o reſpectu ſpēi. reſurget ī alio. ē ſil̓e. dicimꝰ petꝝ verumhoīeꝫ. qꝛ ꝑticipat naturā ſpēi. qꝛ habꝫ collectōeꝫ ꝓprietatū quas ī alio ē impoſſibile reꝑire. ratōe pͥmi diſtīguit̉ ab alijs hoībꝰ ſꝫ ratōne ſecūdi. Sil̓r veritas hūanenature ī adā ꝓut reſpicit naturā ſpēi. appropriat̉ ade ideo in ip̄o reſurget. ſꝫ ꝓut ꝯſiderat̉ inꝙͣtuꝫ ē ꝓprietas rei nature. ip̄m diſtīguit ī ip̄o reſurgēt. Ad aliꝰdicēdū ẜm totū ſumit̉ pͥmo. i. dicit̉ ꝑfectū. ſic poſtꝓpagatōeꝫ factā deciſionē portōis carnis ade. remanſit ī ip̄o tota veritas hūane nature. Sil̓r ẜm totū ſumit̉ ſcd̓o. licꝫ em̄ ſpēs hūana anteꝙͣ de ea fieret aliqͣꝓpagatō ī eo ſolo ſaluata eſſet. poſt aūt in eo ī alijs: nihilominꝰ ī eo poſt ꝓpagatōeꝫ erat ꝑfectō ꝙͣtuꝫ ad ſuā eſſentiā ſic̄ ante. em̄ eo ī pluribꝰ exiſtit minꝰ ꝑfecteexiſtit ī ſingulis. ꝙͣtuꝫ aūt ad qd̓ attēdit̉ ī actu ꝯtinēdi dicēdi: erit tota poſt ſic̄ ante. qꝛ ante ꝯtīebatactu ſolūmodo indiuiduū pͥmi hoīs. de eo ſolo actu dicebat̉. poſt cōtinebat plures de pluribꝰ dicebat̉. ẜm.totū dicit̉ tercō. ſic remāſit ī ip̄o tota veritas himane nature vno. qꝛ veritas hūane nature ī adaꝫ tm̄ determīata erat circa ip̄iꝰ ade ꝓut erat ꝑſonaiſta. ſꝫ ꝓut erat pͥncipiū alioꝝ. vn̄ reſpectuꝫ habebat adſpēꝫ ſaluādā ꝓpagatōꝫ alioꝝ ſua ſb̓a. vniuſcuiuſqꝫ ſub̓a v̓tꝰ ſua mēſurat̉ periodo. ſubtracta aliqͣ ꝓportione ſubſtātie ſue in generatōne. ſimiliter v̓tutishabebat ſubſtātiaꝫ virtutē in illa totalitate qua priꝰ.ſcꝫ ẜm erat principiuꝫ alioꝝ: licet haberet ẜm erathoc indiuiduū vel ꝑſona. Sic ergo ꝙͣtum ad primū modum ſumēdi totum. tota humana natura fuit in ip̄o pꝰꝓpagatōeꝫ factā de eo ab eo ſicut ante ꝙͣtum ad ſecūdum. vno ſimilit̓ alio. ſimilit̓ ꝙͣtum ad tercium. Qd̓ aūt infert̉ erat in nobis eadē natura hūana que in eo. Dicēdū eadē fuit ꝙͣtuꝫ ad veritatē hūane nature. licet ꝙͣtuꝫ ad tōtalitatē ſiue multiplicitatem veritatis. in nobis em̄ ē veritas hūane nature ꝙͣtuꝫad eſſe indiuidui. ꝙͣtuꝫ ad pͥncipij generalis ſcꝫ ſicut fuit ī eo. Ad aliud qd̓ ſequit̉ dicēdū. qn̄qꝫ fit diuiſio vniti naturalit̓ iuxta appetitū nature. illa īfert triſticiā ſꝫ delectatōeꝫ inꝙͣtuꝫ hmōi. qn̄qꝫ ꝯtra appetitū nature violētiā factā nature. illa infert triſticiam. Ad illud qd̓ obijcit̉. appetitꝰ nature ē ad vnum⁊cͣ. Dicendū ē ꝯſiderare naturā in hoīe duplicit̓. Uelvt appetitꝰ nature ē ſaluare ſe inꝙͣtuꝫ pōt in indiuiduo ſic eiꝰ appetitꝰ ē viue̓ inꝙͣtuꝫ hmōi exercet oꝑa nutritiue augmētatiue. Uel vt appetitꝰ eiꝰ ē ſaluare ſe in ſimili ſpecie. pōt ī eodē. ſic eiꝰ appetitꝰ ē diuide̓. inqͣtum hmōi exercet oꝑa generatiue.