Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

iutoriū ad multiplicandū genus humanū. hoc in ꝯtractu matrimoniali. videt̉ debuit aliquo ex carneviri ꝓpagari. Itē vt habet̉ ab aug. eſt aīal ſociale.ꝯueniebat ergo vt hmōi ꝓprietatis ꝯditio in formatōemi hoīs erat cauſa principiū huiꝰ ſocietatis eſſet exp̄ſſa. ſed melius eēt exp̄ſſa. ſi pl̓es eēt ſimul ꝯditi. ꝙͣ vnꝰt ſolitariꝰ ꝯditꝰ eēt ex quo alij. ergo ⁊cͣ. Pretereaa. nimantiū quedā ſūt ſoliuaga quedā in ꝯgregatiōe viuētiaSed aīantia que ſoliuaga ſūt ꝓpagauit dn̄s ex vnocorꝑe ſꝫ multa ſil̓. cuiuſmōi ſunt milui leones ⁊cͣ. multo fortius hmōi pl̓a indiuidua facere debuit. eſt locusa maiori. ſi qd̓ magis videbat̉ face̓ fac̄ vt ſoliuagaſolitaria. nec qd̓ minꝰ vt hoīeꝫ ſolitariū. vn̄ aug. x. de ci.dei. ca. ij. aīantes ceteras. ſolitarias quodāmō ſoliuagas que ſolitudinē magis appetūt. vt. aꝗle. milui. leones ⁊cͣ. Alias ꝯgreges inſtituit ꝯgregate atqꝫ in gregibꝰ maluit viuere. vt colūbe. ſturni. cerui. damule. vtrūqꝫ tn̄ genꝰ ex ſingulis ꝓpagauit ſed pl̓a ſimul iuſſit exiſtere. Preterea. ſi ꝯueniēs fuit oēs hoīes ꝓpagarēt̉ex vno. videt̉ debebāt ꝓpagari ex muliere. eſt vasgruū ꝓpagatōi tali. ex viro. Rn̄dēdū ml̓te ſūtrōes p̄ter eas que tacte ſūt. quare ꝯueniebat genꝰ huma ꝓpagari ex vno ex pluribꝰ. quaꝝ vna ſumpta eſt aꝑfectōe ꝯditōis reꝝ. Alia a ſacramētoꝝ exp̄ſſione. Terſa ab expeditōe meritoꝝ. Quarta a ꝯmēdatōe diuinoꝝiudicioꝝ. Perfectio ꝯditōis ſumit̉ a duobꝰ .ſ. ab ordineī ꝓducēdo. a ſufficiētia numerali ī multiplicādo. Unaergo ſumpta eſt ab ordine ꝓpagatōis. vt ſcꝫ ſicutmedius eſt in ordine inter āgelos et aīalia bruta. ſic in ꝓpagādi ordinē teneret eundē. ꝓpter hoc ꝯueniēs fuit in ꝯditiōe ſiue creatōe reꝝ originaliū ꝯditi eēt angeli. ita nullus ex alio eēt ꝓpagādꝰ: bruta d̓o ita vt oīaerat ꝓpagāda ex duobꝰ. quod in genere hoīm qd̓ eſt mediū tenēs in ordīe. vnꝰ eēt ꝯditꝰ ex quo alij ꝓpagarēt̉. Un̄aug. xij. de ci. dei. c. xxj. eſt arduū videre multo fuiſſemeliꝰ quod factū eſt vt ex vno hoīe quē primū ꝯdidit ml̓tiplicaret genus humanū. ꝙͣ ſi id inchoaſſet a pl̓ibꝰ. aīantes alias ſalitarias quodāmō ſoliuagas .i. queſolitudinē appetūt. ſic̄ ſūt aꝗle milui leōes lupi q̄cūqꝫita ſūt. alias v̓o ꝯgreges inſtituerat atꝫ ī gregibꝰ maluitviue̓. vt ſūt colūbe. ſturni. cerui. damule. cetera hmōi:vtrūqꝫ tn̄ genus ex ſingulis ꝓpagauit. ſed pl̓a ſimuliuſſit exiſtere. hominem v̓o cuius naturam quodammodo mediam angelis beſtijſqꝫ ꝯdebat vnū ac ſingulumcreauit. Itē ꝑfectio ꝙͣtū ad ſufficiētiā numeralē in ml̓tiplicādo on̄dit̉ in hoc. ſicut vir ꝓceſſit in a ſola muliere .ſ. xp̄c a beata v̓gine. viri ꝙͣ mulieres a duobꝰ: niſi mulier ꝓceſſiſſet a ſolo viro. eēt numerꝰ ſufficiēs admultiplicatōꝫ. in hoc ergo a primo viro ꝓceſſit mulierſine mulieris adiutorio. fuit ſufficientia ī multiplicatōeUn̄ anſ. ij. Cur deus. viij. c. quatuor mōis pōteſt deꝰhoīem facere vicꝫ aut viro femina. ſicut aſſiduꝰſtrat vſus. aut nec de viro nec de femīa. ſicut creauit adāaut de viro ſine femīa ſicut fecit euā. aut femīa ſine viro. fecti. vt igit̉ hūc qͦꝫ modū p̄bet ſuo ſubiacerepoteſtati. ad hoc ip̄m opꝰ dilatū: nil ꝯueniētiꝰ ꝙͣ vt femīa ſine viro aſſumat illū hoīeꝫ quē querimꝰ. Itēalia ſumit̉ a ſacramētoꝝ exp̄ſſione. hoc ſumit̉ a duobꝰ. Primū eſt ſacramētū ſiue ſignatiuuꝫ ſpūalis ꝓpagatiōis a ſcd̓o adā. vt ſicut primꝰ adā fuit principiū oīmp̄cedentiū ī carnali generatōꝫ carnalē. ita adā ſcd̓ꝰ.ſ. xp̄c: fuit pͥncipiū oīm p̄cedentiū ineē ſpūali generatōeꝫ ſpūalem. Un̄. j. coꝝ. xv. Factus eſt primus adāī aīaꝫ viuētem: nouiſſimus adā in ſpm̄ viuificātē. Glo.totū genus humanū quodāmō ſunt illi duo ſpēs .ſ. primus adā ſcd̓s. quia ex illo ſunt nati: ex iſto renati. etideo vterqꝫ dicit̉ pater generis humani. .v. ad ro. adāeſt forma futuri. Glo. ſicut iſte pater oīm ẜm carnē. ſixp̄c eſt pater. oīm ẜm fidem. Scd̓m eſt ſacramentū ſpiritualis vnionis. vt ſcꝫ ſicut adam eua quaſi vnū cor-

pus carnale erāt. qꝛ mulier formata fuit de viro. ſic xp̄c eccl̓ia quaſi vnū corpus ſpūale ſunt. qꝛ eccleſia de ip̄oformata eſt. Ephe. v. membra ſumus corꝑis eiꝰ de carne eiꝰ de oſſibꝰ eiꝰ. Glo. in cuius rei ſignū adaꝫ eratforma futuri. coſta ſua factā muliere vidiſſet.. gen̄.dixit. hoc nūc os de oſſibꝰ meis caro de carne mea eſt Itē ratio tercia ſumit̉ ab expeditiōe meritoꝝ. ſumitur a duobus. Primū eſt cōmendatio vnitatis .ſ. duplicis membroꝝ adinuicē. membroꝝ capite. Dema aug. xij. de ci. dei. c. xxj. hoīeꝫ vnū ac ſingulū creauit vtiqꝫ ſolum ſine hūana ſocietate deſerendū. ſed pt eomedio vehemētius ei cōmendaret̉ ip̄ius ſocietatis vnitas vinculūqꝫ ꝯcordie. Sed tm̄ inter ſe nec ſimilitudinem veꝝ etiā ꝯgnatiōis affectu hoīes necterent̉. quādo nec ip̄am ꝗdē feminā copulādā viro ſic̄ ip̄m creare illi placuit: ſed ex ip̄o vt om̄e ex hoīe vno diffunderet̉ genꝰhumanū. De ſcd̓a aug. xxj. de ci. dei. c. xxij. vt exordio generis humani de latere viri dormiētis coſta detracta femina fieret. xp̄m eccl̓iam tali facto iam tunc ꝓphetarioportebat. ſopor quippe ille viri mors erat xp̄i. cuius exanimis in cruce pēdentis latus lancea ꝑforatuꝫ eſt. atꝫinde ſāguis aqua fluxit. que ſacramēta nouimꝰ qubus edificat̉ eccleſia. hoc etiā verbo ſcriptura yſaēvbi legit̉ formauit aut finxit. ſed edificauit eam mulierem. creatura ergo dei femīa ſicut vir. ſed vt viro fieret vnitas cōmēdata eſt. vt aūt illo fieret. xp̄c eccleſia figurata eſt. Scd̓m eſt incitatio caritatis ſiue amicicie. Aug. bono cōiugali in prīcipio. Qn̄ vnuſquiſqꝫ humani generis ꝑs eſt ſociale quidā eſt hūana natura. magnumqꝫ habet naturale bonū. vim qͦꝫ amicitieob hoc ex vno deus voluit om̄es hoīes cōdere. vt in ſuaſocietate nōſola ſimilitudine generis. ſed etiā cognationis vinculo tenerentur. Et. ij. ſen .xxviij. di. ideo ex vnohoīe om̄es voluit deus. vt dn̄ ab vno cognoſcerēt ſedeſſe. om̄es ſe quaſi vnū amarēt. Itē quarta ratio ſumitur a ꝯmēdatōe diuīoꝝ iudicioꝝ. hoc a duobꝰ. Primūeſt humilis ſublimatio .i. ſublimatō hoīs pͥmi ad excellentiā imaginis dei. Scd̓m eſt ſuꝑbi .i. dyabili ꝯfuſio.his duobꝰ. ij. ſen. xviij. diſ. Ubi dr̄ hic attendēdū ē. quare creauit ſimul viꝝ mulierem ſicut angelos. ſed priꝰvirū deīde mulierē de viro. Ideo .ſ. vt vnū eēt generishumani prīcipiū. quatinꝰ in hoc et ſuꝑbia dyaboli ꝯfūderet̉ hoīs humilitas dei ſimilitudīe ſublimaret̉. dyabolꝰ quippe aliud a deo prīcipiū cupicrat. ideoqꝫ vteiꝰ ſuꝑbia retunderet̉. hic in munere accepit. qd̓ dyabolus ꝑuerſe raꝑe voluit. ſed obtinere potuit. hocimago dei in hoīe apꝑuit. qꝛ ſicut deꝰ om̄ibꝰ rebus extitit prīcipiū creatōis. ita homo oībꝰ hoībꝰ principiūneratiōis. Ad primuꝫ ergo dicendū. inter generates genitos ſiue ꝑentes proleꝫ eſt ordo prioris ad poſterius. inter generantes eſt ordo paritatis. ꝑentes em̄ſunt comites generationis. ſi ergo altera ꝑſona ꝑentuꝫꝯueniret cuꝫ prole ſua. in oꝑe generatōis ſortirent ordinem paritatis exiſtētes in ordine prioris ad poſterius.ti a ꝯfunderet̉ ordo generatōis. ꝓpter hoc copula coniugalis ſuſtinet̉. neqꝫ in lege aliqua ſuſtinebat̉ int̓ parentes prolem. Ratio aūt quare ſuſtinebat̉. fuit ſolummō qꝛ proles ſumpſit originē materialē a parētibus: ſed qꝛ pars illa ſiue portio ex qua erat originalit̓coytū deſcindebat̉. ordo em̄ paritatis eſt inter generates prioris ad poſterius inter ꝑentes prolem. maxīeeſt ex cooꝑatione generantium in deciſione ſeminis.mediāte diſponit̉ ſemen neruis ꝯuenientibꝰ. debita armonia ad organizationem ꝯſequēs ad ſuſceptioneinformatōis aīe rationalis. illud aūt corꝑis ade de quformata fuit eua fuit diuiſa ab ip̄o hoc. ꝓpter qd̓ eſt ſimilitudo inter euam adam que eſt inter patre filiā. Ad aliud quod obijcit̉ melius eſſet expreſſuꝫ homo eſt aīal ſociale: ſi plura indiuidua ſimul eſſent