Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

affectus agētis faciliꝰ exit in eſſe. vn̄ qꝛ quod educit̉ ī eſſe de aliquo. facilius exit in eſſe ꝙͣ quod ex nihilo ꝙͣtumeſt de ſe. qꝛ minus diſtat ab eſſe ſiue forma fienda. quando .ſ. ꝓportionatur illa virtꝰ agētis diſtātie rei educēdein eſſe ad illud de quo dicitur educi. dicit̉ iuuare materia ex qua. Ad illud qd̓ ſequit̉ dicendū. illa ratioarguēdi locū habet. vbi eadē ē potētia ſubſtātia agentis. ibi enim cōmenſurat̉ virtus ſiue potētia agētis diſtantie exiſtētis. inter illud de quo fit aliquid. qd̓fit. qꝛ potētia eſt inꝑtibilis ſicut ē ſubſtātia. Unde. qꝛ indeo eſt idē potētia quod eſſentia. inꝑtibilis eſt potentiaſicut eſſentia. Unde in oīmoda indifferētia ſe hꝫ. quicquid ea producit̉ ī eſſe. ſicut enī eadē volūtate potētia.indifferēti volo maiora minora. ſimiliter ſi eadē eſſetvolūtas ī me potētia agēdi. ipſa īdiuiſa potētia oīnoindifferēti facerē maiora minora. Ad illud qd̓ obijcitur ex alia ꝑte .ſ. maiꝰ eſt fieri de īpio piū ⁊cͣ. dicēdū hoc dicit̉. qꝛ maior vel minor difficultas faciendihoc vel illud fit ex ꝑte dei. ſꝫ potiꝰ ꝓpter repugnantiā exꝑte creature fiende. autē deꝰ creauit celū terrā nula erat repugnātia ex ꝑte aliqua diuine potētie ſiue volūtati. autē deꝰ de īpio facit piū. īfundēdo gratiam diſponentē preparante ad gratiā ꝑficientē. ipſa volūtasimpij ē cōtraria repugnas diuīe oꝑationi. Ad argumentū autē dicēdū. ē ſimile de forma ꝯtinue trāſmutat̉ circa materia deformitatē liberi arbitrij. quamſolꝰ creator remouere pōt gratiā. vn̄ forma illa eratin materia paſſibili .ſ. limo. defacili trāſire poterat. eofaciliꝰ. quo erat ſubiectū eiꝰ trāſmutabilius. qd̓ cōpetebat limo. ī quo erat natura terrea aquea. hec eniꝫ duomaxīe ordinant̉ ad paſſionē humor humꝰ. ſicut dicitAug. etiā ph̓s ꝓbat ea que ex his duobꝰ reſoluuntur.maxīe eſſe materialia paſſibilia .ſ. vaporē fumuꝫ. etideo valet argumentū. Ad hoc qd̓ poſtea obijcit̉.deus agit tota virtute ſua que ē infinita quādocunqꝫ alꝗd agit ⁊cͣ. dicendū verū ē. vera ē concluſio que excōſequit̉. Si autē querit̉. vn̄ ē ergo differētia tanta affectuū. quomō ex tāta .ſ. īfinita potētia agēte. exeūt effectus minoris virtutis maioris ī eſſe. dicendū. ī deoidē ē potētia qd̓ eſſentia. volūtas ē ꝓpinquaiuncta affectuū. ꝓpter qd̓ diuina potētia cuꝫ agit. agit ex neceſſitate. ſꝫ potiꝰ electiue. īmo qd̓ plus ē. ſuū velle ē efficere. ꝓpter qd̓. licet ſemꝑ indifferēti agat potētia infinita ẜm cōgruentiā ſui beneplaciti. moderate diſtincte ꝓducunt̉ effectꝰ ī eſſe. Ad argu. mgr̄i in ſentē.Dicendū bene tenet. ē argumentuꝫ a ſimili. qꝛ vtrobiqꝫ .ſ. in formatiōe alicꝰ de nihilo. in formatione corporis ade de limo. mulieris de cōſta. ē actꝰ īfinite potētie creatio cōi ſumpta a creatiōe. licet vnuꝫ opꝰ ſitmagis mirabile alio. vt dictū ē. Ad hoc qd̓ obijcit̉ deauctoritate ph̓i .ſ. potētia ē principiū trāſmutatiōis īaliud ⁊cͣ. dicendū ph̓s determīat virtutē potētie create. pōt aliquid agere niſi ī materia ſiue ī natura ſubiecta. vnde actionē ſiue nature ſiue potētie create agentiſemꝑ ſubeſt aliquā materia. ſic ē de potētia increata.cuiꝰ virtus in agēdo eſt determīata ſiue diſtincta circa materiā. ſiue in materia. īmo ex nihilo facit. quodpetit ſicut ex aliquo ⁊cͣ. Nembrū terciumD terciū quo querit̉. vtrum modꝰ educēdicorpus primi hominis .ſ. informādo illd̓ delimo. ꝑtinet ad ꝑfectionē vniuerſi. Et ſicvidet̉ Gen̄. ij. Igit̉ ꝑfecti ſunt celi ⁊cͣ. oīsornatus eorū. hec ē autē ꝯcluſio que īfert̉ ex eis que educte ſunt ī eſſe ī oꝑibus ſex dierū. cuiꝰ modi fuerūt. cōditio. diſtīctio. ornatꝰ. ad hec pertinebat eductio corꝑishumani de limo. ſicut ī ſexta die determinat̉. patet ergo fuit cōpletio vniuerſi ſine hac eductiōe. Pret̓ea.Anſel. ij. Cur deꝰ. Quoddam ē corpus humanū eductum in eſſe de viro de feminis. cuiuſmodi fuit cor-

pus eue. aliud ergo reſpōdere debuit per oppoſituꝫ .ſ. qꝛ̓eſſet eductum de femina de viro. hoc fuit corpusxp̄i. terciū fuit de viro femina. vt corpus abel. ergooppoſitū reſpōdere debuit quarta corporis differētia. neqꝫ de viro neqꝫ de femina. hoc fuit corpus ade delimo. aliter eſſet diminutio defectus. hec ratio cōfirmatur per illud. xj. de ciui. dei. c. xviij. vbi dicit̉. antitheca id eſt oppoſitiōes valēt ad ordinē vniuerſi. vbi notatur ordo vniꝰ contra vnū quod hic reꝑitur. Iteꝫeſſet cōpletum vniuerſum ſine modo diſpoſitionis modo ornatus. ex quo patet. modus ornatus diſpoſitionis requiritur ad perfectionē vniuerſi. a ſimili videturde modo cōditionis. igitur cum corpus primi hominiserat de nobilibus ꝑtibus vniuerſi. modus educendi illud ineſſe erat cōpletione vniuerſi. Itē illa proprie ſūtde perfectione vniuerſi. que habēt ſimilitudinē aliquaꝫ.ſ. veſtigij vel imaginis eo qui eſt complementū perfectio omniū ſcilicet deo. talis fuit eductio predicta īerat vnitas veritas bonitas. ergo ⁊cͣ. Si autē diciretur. licet aliquo modo haberet ſimilitudinē veſtigtamen quia ſtatim tranſijt. eſt de cōplemento vniuerſi. Cōtra. trāſitꝰ rei tēporalis īpedit. qn̄ res trāſiensſit de pulchritudīe vniuerſi. vn̄ Aug. ī li. de natura boni. Fit de decedētibus ſuccedētibꝰ rebꝰ. tēporalis quedam ī ſuo genere pulchritudo. vt nec ipſa que moriunt̉vel deſinūt eſſe qd̓ erāt. turpēt aut turbēt modū ſpeciēordinē vniuerſe creature. ſicut ſermo bn̄ compoſitꝰ pulcher ē. ꝙͣuis ī eo ſimile atqꝫ omēs ſoni naſcēdo moriēdotrāſeant. A ſimili vr̄. licet res trāſeāt ſiue trāſcurrat.bn̄ ſunt de cōpletione vniuerſi. ⁊cͣ. Cōtra vt habet̉ aph̓o. Natura ē totiꝰ ordinis. ergo que ſunt cōtra naturā. ſiue cōtra curſum nature. ordīatiōe totiꝰ carēt .i. īſunt ordīata ī toto ſiue ī vniuerſo. que autē ordīe carenī vniuerſo. magis ip̄m dedecorāt ꝙͣ cōpleāt vel ꝑficiantſꝫ eductō corꝑis primi homīs fuit cōtra curſum nature ⁊cͣ. Itē nihil qd̓ ē aliquo de vniuerſo ſiue in vniuerſo. ē de cōplētibꝰ vniuerſuꝫ vel ad cōpletionē vniuerſi. modꝰ autē quo educebat̉ corpꝰ illud ieſſe .i. formatiode limo. ē aliquo vniuerſo. qꝛ nullo ē.. ⁊cͣ. Si autē diceret̉. qd̓ eſt ſiue trāſijt. īpeditſit de cōpletiōe vniuerſi ſicut vr̄ ex obiectis ad aliā ꝑtēCōtra. malū ī eo neceſſario ſubftātificat̉ ī bono.tum diſtat ab illis ſimplicit̓ ſunt quātū ad illud quodſimplicit̓ ē. ſed malū cōfert ad cōpletionē vniuerſivt habet̉ a Dyoni. nec illud qd̓ ſimplicit̓ ē. dicit .n.Dyon. de diui. no. v. c. Incōueniēs ē. malū cōferat adcōpletionē oīs toti. imꝑfectuꝫ eſſe ſeip̄m largiat̉. Itē magis vr̄ eſſe de ꝑfectiōe vniuerſe nobiliſſime creature. cuiꝰ mōi ē aīa homīs. ꝙͣ eductio corꝑis hūani ineſe. qꝛ nobilior ē aīa hūana ꝙͣ corpꝰ humanū. corpꝰ humanū ꝙͣ ſua eductio ineſſe. igit̉ ſi exiſtēte aīa hūana.eſſet cōplementū vniuerſuꝫ. qd̓ videt̉ haberi ab Aug. dicit enī in lib. de libe. arbi. iij. Si deeſſent anime. ſiue peccarēt ſiue peccarēt nihil vniuerſitatis ordini diminūcretur. multo fortiꝰ ſi eſſet vel fuiſſet exitꝰ corꝑis hūani ineſſe. igit̉ eductio huiꝰ mōi ē de cōpletiōe vniuerſi. Ad horū euidentiā ītelligendū ē. vniuerſuꝫ vniuerſitatē dicit. cōtinentia eiꝰ artat̉ ad vniuerſitatem ſubiectorū. ſed cōportat tēporis generalitatē. continet enī oīa que nūc ſunt. oīa que aliquo tēpore fuerūt.vn̄ ad cōpletionē vniuerſi ſufficiūt nūc ſunt tm̄. ſedrequirunt̉ que a mūdi exordio extiterūt .i. a primo exiturerū ineſſe. Que autē a primo rerū exitu ineſſe extiterūtſunt ſub duabꝰ differētijs. quarū quedā ad ꝓductioneꝫgenerū rerū ꝑtinent. quedā ad ipſa genera ꝓducta. quead genera rerū ꝓducta ſpectāt. prīcipaliter ſūt tria. īnes que exprimit̉ veſtigiū cōditoris omniū .ſ. eſſentisue ſubſtātia. virtꝰ oꝑatio. eſſentia patrē rep̄ſentat. virtus filiū. oꝑatio ſpiritūſanctū. Oꝑatio autē a v̓tute educit̉. virtꝰ v̓o in eſſentia radicat̉. De cōpletiōe. ergo vniuerſi ſunt hec. eductio generū rerū ineſſe. ſubſtātia. vir-