Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quicquid fiat. fiat ex aliquo. Itē poteſt queri. quo vocabulo proprie nomināda ē eductio corꝑis elimo. Adhoc intelligendū. quādo aliquid educit̉ in eſſe ẜm legem ꝓpagatiōis naturalis. neceſſaria ē ſufficiētia ī prīcipijs. ꝙͣ tum ad principiū paſſiuū ſiue materiale.um ad prīcipiū actiuū ſiue formale. Formale dico quodāmodo. eo quo ph̓i ponūt in naturalibꝰ actiōibꝰ.Materiale quod ē ſubiectū trāſmutatiōis. ſolū modo eſſe principiū paſſiuū. ſed quodāmodo actiuum. vbiautē aliquid educit̉ in eſſe defectu horū duorū vel alterius. eſt potiꝰ curſus ẜm legē creationis. ꝙͣ naturalispagationis vel eductionis eorū. tūc pōt eſſe eductio alicuiꝰ in eſſe. niſi ab illo qui pōt creare. Sꝫ attēdēdum eſt. in ꝓductione rei pōt multi plex eſſe defectusin principijs. pōt enī eſſe defectꝰ. quia neutrū aliquoeſt. vt quādo vtrūqꝫ ſimpliciter eſt. aut qꝛ aliquoprincipia ſunt. ſꝫ ſufficiūt. hec autē in ſufficiētia pōteſſe. vel ex ꝑte principij formalis. vel ex ꝑte materialisformalis. quādoqꝫ enī eſt in ſufficiētia ex ꝑte prīcipij materialis. ex ꝑte formalis. autē ecōuerſo. dico īſufficiētiā ex ꝑte prīcipij materialis. qꝛ materia ſiue res materialis de qua aliqd̓ educi dꝫ. ē imꝑfecte quantitatis reſpectu rei educēde. ſicut fuit ī coſta reſpectu corꝑis eue.vnde hugo. quādo ſimplex corpus in ſemetipſo multiplicatur ī plura excreſcit. fit aliqd̓ de aliquo ī maiꝰ.oꝑandi de ſubſtātia coſte ī ſe. diuīa virtute abſqꝫ extrinſeco additamēto multiplicata. corpꝰ mulieris factuꝫ eſt.quādo autē neutrū dictorū aliquo ē. ſicut fuit in productiōe rerū. primo creatarū ineſſe. tūc ē vere ſimpliciter creatio. de qua Gen̄. j. In prīcipio creauit deꝰ celuꝫ terrā. ẜm exponit hugo verbū iſtud dicēs. celumterrā. materiā illā omniū celeſtiuꝫ terreſtriūqꝫ. hoc locoſignificari puto. de qua poſtea facta ſunt. que ī ip̄a priꝰper eſſentiā ſiml̓ cauſata fuerūt. Ibi nāqꝫ terra erat ip̄ꝫterre elementū. celū erat mobilis. illa leuis confuſioreliquorū triū. que ī circuitu medio iacētis terre ſuſpenſa ferebat̉. hec hug. Quādo autē defectus ē prīcipioruꝫvt dictū ē. tūc ē creatio ẜm ꝗd. ſicut fuit in formatiōe corporis ade de limo. Eccleſiaſtici. xvij. deꝰ creauit de terra hominē. in formatiōe eue de coſta ade. de qua Augu. ſuꝑ Gen̄. ix. ad litt. Natura quippe mulieris creataeſt. ꝙͣuis ex viro qui erat. formatio autē ade de limocreatio erat. qꝛ ī limo erat defectꝰ prīcipij actiui. nec enīhabuit. limꝰ vt corpus humanū ex eo fieri poſſet ſicut dicit Anſel. de cōceptione virginis. dicit enī. xj. ca. Limꝰterre acceꝑat naturā aut voluntateꝫ. qua oꝑante virprimꝰ de illo fieret. ꝙͣuis eſſet de quo a deo fieri poſſet. Preterea. ſcriptura dicit illud eſſe creatū cuiꝰ mate̓icreata eſt. Unde Aug. ſimbolo rectiſſime credimꝰ deūomīa feciſſe de nihilo. qꝛ ſi de aliqua materia factus ēmūdus. eadē ipſa materia de nihilo facta eſt. vt ordinatiſſimo dei munere prima capacitas forniarum fieret. atdeinde formarent̉ q̄cunqꝫ formata ſūt. hoc autē diximꝰ.ne quis putet cōtrarias eſſe diuinarū ſcripturarū ſentētias. qm̄ omnia deū de nihilo feciſſe ſcriptū ē. mūduꝫfactū de īformi materia. iſte modꝰ creādi cōis ē. qui ſere omībus cōuenit creaturis. quorū omniū dicit̉ deuscreator. Iſte tn̄ modꝰ forte pōt reduci ad illū modū creationis. quo aliquid educit̉ ineſſe ex aliquo. in quo eſt defectus prīcipij actiui ſiue formalis. erat ī illa materia. vt ex ea fieret mūdus. ſed ſolū vt fieri poſſet. ſolu in elemētis rebus elemētaribꝰ in ꝗbus ſunt rationes ſemīales rerū ſit. vn̄ res fiat. Preterea. adhuc dicitur aliꝗd eſſe creatū ī ſcriptura. rōne eductionis formeillius in eſſe. ſicut Gen̄. j. creauit deus cete grādia. Un̄de hugo. lectorē āmonere volumꝰ. vt quotiēs ī his operibus videlicet ſex dierū aliquid fieri audierit. vt verbig. dicitur prima die facta eſt lux. ſecūda die factū eſt firmamentū. quarta die facta ſunt luminaria. non primum cum facta dicuntur hoc de nihilo creata fuiſſe exiſtimet. ſed potius de ipſa que prius creata erat de nihi-

lo materia formata intelligat. etiā ſi aliquando verbumcreationis poſitū reperierit. vt eſt ibi. Creauit deus cete grādia. vt enī animā viuentē atqꝫ motabilē ad materiam qua eſſe ceperūt. ſed ad formā qua hoc quod ſunteſſe ceperunt. referendum eſſe ſciet. Ecce vult hugo.hec creata dicunt̉ ratione eductionis forme illoꝝ in ex Ex his patet. iſta poſſunt ſimul ſtare .ſ. corpus primi hominis fuiſſe creatū formatū de limo. quomō īelligendū eſt corpus hominis fuiſſe creatuꝫ de terra. ꝗaibꝰ modis vltimis. quot modis aliquid dicit̉ creatū.Patet etiā quomō ad aliud qd̓ ſequit̉. videndū ē. qꝛ ſiquodāmodo creatū fuerit corpꝰ primi hominis. non tamen ſimpliciter. ſicut ſubſtātie ſpūales. Spirituales .n.ſubſtātie. ſicut nobiliores ſunt. ſic nobiliori creationis deducte ſunt in eſſe. quia creatiōe ſimpliciter. corpꝰprimi hominis creatione ẜm quid. Qualiter auteꝫ reſpōdendū ē ad obiecta ab Anſel. patet ex diſtīctiōe quāſubiūgit. cōſequēter vbi diſtīguit. tribꝰ modis dicitualiꝗd fieri ex nihilo ſic. Tribus modis ( ad p̄ſentis impedimēti ſufficit) expedimētū exponi pōt. ſi qua ſubſtātia dicit̉ eſſe facta ex nihilo. vnꝰ quidē modus ē. volumus intelligi penitꝰ factū eſſe qd̓ factū dicit̉ ex nihilo. cui ſimile eſt cōquerēti de tacēte. de quo loquat̉. rn̄detur de nihilo id eſt loquitur. ẜm quē modū ſummaeſſentia. de eo. quod penitꝰ nec ē nec fuit. querēti. vnofactū ſit recte reſpōderi pōt. de nihilo .i. nequaꝙͣ factū ē ſenſus de nullo eorū que facta ſunt. ītelligi pōt. Aliaſignificatio ē que dici quidē pōt. vera tn̄ eſſe pōt. vt ſiquidē dicat̉ aliꝗd ſic eſſe factū de nihilo. vt ex ipſo nihilo id eſt ex eo qd̓ penitꝰ eſt factū. Sic. q. ip̄m nihil ſitaliꝗd exiſtēs. ex quo poſſit aliꝗd fieri. qd̓ qm̄ ſemꝑ falſuꝫeſt. quotiēs eſſe ponit̉ īpoſſibilis cōueniētia cōſequitur Tercia īterpretatio qua dicit̉ aliqd̓ eſſe factū ex nihilo ē. intelligimꝰ quidē factū eſſe. ſed eſſe aliꝗd. vn̄de ſit factū. Per ſimilē ſignificationē dici videt̉. cumcōtriſtat̉ ſine cauſa dicit̉ cōtriſtatꝰ de nihilo. hoc autemvltīo. dicunt̉ res ſimpliciter create eſſe ex nihilo. vnde ſubiūgit Anſel. ẜm hūc ergo ſenſum ītelligat̉ qd̓ ſupra cōcluſum ē. qꝛ p̄ter ſumma eſſentiā cūcta que ſūt abeadē. ex nihilo facta ſunt .i. ex aliquo. ſicut ipſa ꝯcliſio precedētia cōueniēter cōſequit̉. ita vt ex eadē cōcluſion nihil incōueniēs ſubſequet̉. Obiectōes autē Anſel.currūt ẜm modū ſecūdū. illo dicit̉ vere aliquidfieri ex nihilo. ſicut ipſe dicit. Ad hoc autē ſubiūgittum modum quo pōt dici aliqd̓ fieri ex nihilo. illo .ſ. mquo dr̄ diues ex pauꝑe factꝰ .i. priꝰ pauꝑ erat nunc factꝰ ē diues. qd̓ an̄ erat. vn̄ ſubiūgit. incōuenienter ſine repugnātia ea que facta ſunt a creatrice ſubſtātie. dici pn̄t eſſe facta ex nihilo. eo dici ſolet diuesex pauꝑe. recepiſſe ꝗs ſanitatē ex egritudīe. Ad obitcta ex alia ꝑte ꝗbus oſtēdi vr̄. debuit ſimpliciter fuiſſecreatū. Dicendū. cōueniebat enī. deꝰ homīneceret ex materia p̄iacente. ꝓpter plures rōnes. Nogo. cōditiōis creaturarū p̄cipue creature ronat.eſt declaratio diuīe potētie. ſapiētie. bonitatis. vna rotalis eductiōis ī eſſe. fuit cōgruētia declaratiōis diuipotētie. ī mirabili vniōe corꝑis aīe primi homīs ꝓſxima diuerſitate ſiue differētia diſtantiū. Unio enī aīe corꝑe ꝓpter eorū ad inuicē diſtātiā. ē vna de mirabilibus aſſignatis ab Aug. in li. de ſpiritū aīa. dicit enlꝫ.plenū fuit miraculo tādiuiſa. tādiuerſa adinuicempoterūt cōiungi. diſtātia enī corꝑis primi homīs ab aīafuit multiplex .ſ. exiſtētis indifferētia eſſe a poſſe in n exiſtēs. corꝑalis ad ſpūale. corruptibilis ad īcorruptibile.Corpꝰ enī eiꝰ fuit corruptibile corꝑale in quo differebat̉eſſe a poſſe. Aīa autē īcorruptibilis ſpūalis ī quo dirferebat eſſe a poſſe. qꝛ ergo ad hoc vt diuīa potētia ī ẜnion tamdiſtantiū oſtēderet̉. corꝑi tādiſtāti a ſibi vnibili. cōgruebat modꝰ huiꝰ mōi eductiōis in eſſe. Quia enīomne corruptibile corꝑale ī quo differt eſſe a poſſe. e expreiacēti materia. cōueniēter formabat̉ ſic vt formatio