Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.lxxviij.

turalia. Ueruntn̄ rōne modi ꝓducēdi in. qui ꝗdeꝫrepentinꝰ fuit. ꝯtra ſolitū curſuꝫ nature. erat miniſterio angeloꝝ. erāt illa oꝑa mirabilia. Ex ptꝫloꝝ mīſterio qn̄qꝫ eueīt aliqͣ mirabilit̓ ꝓduci ī. tn̄ ẜm ordīatōꝫ effectuū ad ſuas cauſas nat̉alia ſūt. oꝑe nature in ꝓducta. Ex pꝫ. argumētūvalet ſe loquēdo. angeli pn̄t in oꝑa mīrabilia. pn̄tꝓduce in nat̉alia. Intelligendū eſt tn̄. in oꝑe predicto ꝯſil̓ibꝰ. opꝰ oꝑans erat mirabile. in qd̓ ſolū p̄tangelꝰ: opꝰ oꝑatū naturale. in qd̓ pōt. pōt .n. angemirabilit oꝑari .i. ꝯtra curſuꝫ nature ſiue ſupͣ vt fiantnaturalia. tn̄ pōt illa face̓. Ad aliud dd̓m. ſuꝑpoſito nouerūt ꝓportōnes elementoꝝ portionesrequirūt̉ ad ſemīs ꝯpoſitōꝫ. quibꝰ nutrimētis. quatꝑantia caloris fetus eſt ꝯſeruādus nutriēdus. tn̄pn̄t de ſemīalibꝰ rōnibꝰ educere corpꝰ hūanuꝫ ī: ꝗaad corpꝰ hūanū ex ſemīe educit̉ in. p̄ter ſub̓aꝫ ſeminis requirit̉ diſpoſitio ſiue virtus. que relinquat̉ īſemine ex v̓tute decidentis ſiue generātis: forte a tota ſpecie illius qua preparet̉ diſponat̉ ip̄m corpꝰ adaīe ſuſceptōꝫ. ſicut ꝓprie ſe ꝑfectibile ab eadeꝫ. qd̓pꝫ. omēs qui pn̄t decidere ſemē pn̄t generare.Dicendū. ſemē quocūqꝫ fuerit habitu. niſi fuerit deciſuꝫ a corꝑe ꝑfecto aīa rōnali. in relicta fuerivirtus a decidente: corpꝰ ex illo educenduꝫ p̄paret̉.diſponat̉ ad aīe ſuſceptōꝫ. vt ad ꝓpriā ſui ꝑfectōꝫ:eſſe materiā corꝑis hūani. Ad aliud dd̓m. intēdit aug. dracones de quibꝰ obiectū eſt facti fueruntſiue a bonis ſiue a malis angelis. qꝛ tūc determinaret illa oꝑa naturalia fuiſſe. ſꝫ dic̄ illos factos fuiſſe abuo ille dicit̉ facere inuatangelis eo genere loquē expedit facientē ſe. Aoud quod ſeꝗt̉ pꝫ. ꝗaꝯpoſitū ab angelis. ſit artificiale vt ſupͣ tactūeſt. eſt corpꝰ organizatū: nec pōt angelꝰ hmōi corpꝰanizare. lꝫ poſſit ꝑtes qͣi mēbra quedā ꝯpinge̓. illis qͣi inſtrumētis vti. organis: qualit̓ intelligēduꝫeſt illud verbū alghaſ. ſcꝫ ꝯmixtio elementoꝝ fuerit⁊cͣ. infra determinabit̉. Ad quod poſtea querit̉. ſidemones incubi pn̄t generare. ſi corpꝰ hūanū ad eſſeꝓducere. dd̓m pn̄t. quod pꝫ ex p̄dictis: pōt tn̄ diciſine p̄iudicio. ſi ſemen matrici infuſuꝫ a demone incubo. fuerit deciſuꝫ a potēte generare. validū ad hocvt de eo fiat corpꝰ hūanū. ſeruatū fuerit vſqꝫ ad infuſionē in v̓tute ī qua deciſuꝫ fuit: ſil̓r fuerit ex ꝑte mulieris recipiētis requirūt̉ ſufficiūt ad fetū ꝑficien. bn̄ poterit ꝓduci ex tali materia in eſſe corpꝰ huma. Si aūt ſemē infuſuꝫ matrici aliqͣ arte extractū fuerit a corꝑibꝰ elemētaribꝰ in quibꝰ latent rōnes ſeminarie. nullo ex hmōi ſemīe educet̉ in corpꝰ hūanū.cuiꝰ pꝫ ex dictis. Ad quod obijcit̉. eſt ſuꝑter. po. ⁊cͣ. dd̓m. etſi maxīa ſit ptās illiꝰ. maior poteſtate potētis generare. qꝛ tn̄ a datore ptātis illiuseſt data ad. nullo etiā pōt in: .n. pōt creat̉a īaliꝗd. niſi ī illud ī quod data eſt illi ptās a ꝯditore ſiuedatore eiuſdeꝫ. Nembruꝫ terciumID terciū mēbrū prīcipale hꝰ qōnis quoquerit̉. vtꝝ natura inferior vt virtus celeſtis ſiue aſtroꝝ. vel etiā ip̄a virtus inſitaꝑibꝰ inferioribꝰ. potuit ꝓduce̓ corpuspͥmi hoīs in eſſe. Et videt̉ pͥmo. Ome ducēs alid̓in. nobiliꝰ eſt eo quod educit̉ ip̄m: ſi in gene̓ corpoꝝ corpꝰ pͥmi hoīs fuit nobiliſſimū. etiā ẜm ſtatū inꝯditū erat. nulla virtꝰ corꝑis poterat illud educe incum illa virtus ſit nobilior ſub̓a caiꝰ eſt virtꝰ. Itē dicit dam̄. nos dicimꝰ qm̄ aſtra ſunt cauſa alicuiꝰ eorūque fiūt. neqꝫ corruptōis eoꝝ que corrūpūt̉. nll̓a fuiteis data ptās faciendi a qua eoꝝ fiūt a ſuo ꝯditore:cum ipſe nihil agat fruſtra. neqꝫ deficiat in neceſſarijs.

Pret̓ea. ſi poterat ꝓlucere illud in. aut fuit mirabilit̓. aut volūtarie. aut natural̓r: mirabiliter. qꝛſolus deus oꝑat̉ in curſu mirabili. ẜm dicit anſel̓.volūtarie. qꝛ hec eſt oꝑatio ſub̓e agētis electōꝫ: naturalit̓. qꝛ ꝯꝑatio nature reꝗrit aſſimilatōeꝫ ī materia ſpecie: eſt .n. natura vis inſita rebꝰ ꝓcreandi ſil̓ia exſimilibꝰ: ſꝫ inter corꝑa celeſtia alia corꝑa inferioraeſt hmōi aſſimilatio corꝑe pͥmi hoīs. ⁊cͣ. Cōtraaugꝰ. in glo. exo. vij. Inſunt rebꝰ corporeis oīa elemēta mūdi. quedaꝫ occulte ſemīarie rōnes. quibꝰ cum data fuerit oportunitas tꝑalis. ꝓrumpit in ſpēs debitasſuis modis finibꝰ. Ex v̓bo aug. pꝫ. ea quoꝝ ſuntrōnes ſemīarie occultate ſunt in rebꝰ ſemīalibꝰ vel elemētaribꝰ. data tꝑis oportunitate exeūt in: ꝯſtatoiſte exitus ē oꝑatōꝫ nature. cuꝫ corpꝰ pͥmi hoīs ẜꝫſemīaleꝫ ratōꝫ erat ī rebꝰ opeꝝ ſex dieꝝ. videt̉ datatemꝑis oportunitate eductū eēt in oꝑatōne nature:ſed eſſe poſſet. niſi natura poſſet: ⁊cͣ. Itē auguſti. ſu.n. vj. ad lit. dic̄. Si oīm futuroꝝ cauſedo ſunt inſite. cuꝫ ille factus eſt dies qn̄ deꝰ creauit oīaſimul. aliter adam factus ē. ſicut ē credibiliꝰ ꝑfecte virilitatis. ꝙͣ erat in illis cauſis. vbi deꝰ homineꝫ inoꝑibus ſex dieꝝ fecit: ibi .n. erat nōſolū vt ita fieri poſſet. verūetiaꝫ vt ita fieri ncc̄e eſſet: ſi ita erat corpprimi hoīs ī illis cauſis. nōſolū vt fieri poſſet. ſꝫ vt ip̄mfieri neceſſe eēt: videt̉ in cauſis iſtis tm̄ erat poſſibilitas ꝓducendi illud in eſſe. ſꝫ nccitas. Iteꝫ ſolumcorpꝰ humanū eſt diſpoſitū ad ſuſceptōeꝫ aīe rōnalis:quod pōt facere corpus diſpoſitū ad ſuſceptōneꝫ aīerōnalis. pōt facere corpꝰ hūanū: ſꝫ pōt facere naturaceleſtis. ⁊cͣ. pōt ꝓbatio. Dicit alghaſ. Cum ꝑmixtio elementoꝝ fuerit pulchrioris ꝑfectōris equalitatis. tūc erit diſpoſitio ad ſuſceptōꝫ aīe rōnalis: ſꝫ natura celeſtis pōt facere hmōi ꝯmixtionē elemētoꝝ. p̄t enī influētiā v̓tutis lucis ꝯͣrietates elemētoꝝ ꝯciliare.ꝯſequēter actōes frequētes. quod erat intēſuꝫ remittere. quod remiſſuꝫ intende̓: igit̉ inter qualitateselemētares ꝯtrarias ſit infinita diſtantia. naturaagēs inceſſant agat. dicit .n. alghaſ. ceſſat naturaoꝑari in materia. ſicut nec dator formaꝝ influere. videtur poſſit hmōi equalitatē facere elemētoꝝ. Itemtriplex eſt ꝯditio materie. potentia. diſpoſitio. neceſſitas: om̄e agens in materia inducēs diſpoſitōꝫ in illaactuū multiplicatōꝫ. inducere pōt ncc̄itateꝫ in eadeꝫ.hoc pꝫ exemplū ratōꝫ. Exempluꝫ eſt. calidum vtignis diſponēs materiā aeris ad ſuſceptōꝫ forme ignispōt ꝯtinuā actōne inducere nccītatē ad eandē. Hoc idēpꝫ rōne tali. Cum ſit infinita diſtantia inter qualitates elemētares ſiue ꝯtrarias ſiue alias. vnū agat īaliud. ſi quomodo agens pōt diſponere patiēs ad illiꝰforme ſuſceptōꝫ. pōt actōne frequēti induce̓ nccitatemad eandē. Ideo videt̉ de v̓tute celeſti. poſſit materiā corꝑis hūani diſponere ad ſuſceptōeꝫ aīe rōnalis.vt ex p̄dictis pꝫ. ſit ꝯtinue agēs: pōt in eadē nccītatēinducere ad eandeꝫ. quod pōt eſſe niſi eductōꝫ corporis hūani in. Iteꝫ aīa regetabilis ſit vitada. dignior eſt om̄i corpore hūano inqͣtū eſt corpꝰ. hocaūt pꝫ aug. in multis locis: ſꝫ natura celeſtis inducitaīaꝫ vegetabilē in. quod pꝫ in li. de vegetabilibo. vbiappellat̉ terra mater plantaꝝ. ſol pater: ſi igit̉ potellillud quod eſt maius nobiliꝰ. pōt illud qd̓ eſt minꝰ ignobilius. Iteꝫ imp̄ſſiones relictas in inferioribus a corꝑibꝰ ſuꝑceleſtibꝰ ſiue a v̓tute celeſti. educūt̉in eſſe minuta aīantia: acceſſuꝫ .n. ſolis ẜm motū eiꝰannuū. vt manifeſte videmus minutoꝝ ſenſibiliū fit renouatio. Si hmoi minuta rōne aīe ſenſibilis agūt ſenſificant̉: nobiliora ſunt om̄i hūano corꝑe inꝙͣtumeſt corpꝰ. videt̉ id quod ſupͣ. Iteꝫ vt on̄dit ph̓s ſcꝫ albumaſar ī li. introductorio ad artē aſtronomīe. In locis in quibꝰ abundat frigus vehemēs ſiue ſuꝑfluū ꝓpt̓