Queſtio.lxxvij.

peccatū. cum ſcꝫ aīma nō cōſequit̉ effectū illuminatōisitari dicit̉. cū aīa ꝑ eā nō retrahiꝙͣtum ad ſecūdūir a malo. ¶ Adꝙ licet tota aīma puniatur. nō tn̄ ẜmunit̉ pct̄m. Dicit̉ em̄ puniri aīa: nō ſolūs ꝙ prīcipalit̓ peccat ſcꝫ volūtatisvel liberi arbitrij: ſꝫ eius rōne ꝙ ordinat̉ ad illud. Licetaīa puniat̉ ex ꝑte ſindereſis. qꝛ nō pt̄ cōſequi actū eiꝰtn̄ in ſindereſi ē peccatū. ¶ Ad terciū dicēdū. ꝙ ꝯſcientia habet reſpectū ad id qd̓ ſupra eſt. ⁊ ex illa ꝑte nō dicitur erronea: habet etiā reſpectū ad illud qd̓ inferiꝰ ē.ſiue qd̓ accipit ab īferiori: et ex illa ꝑte dicitur erronea.ſꝫ tn̄ nō ꝑtinet ad ſindereſim. ¶ Utrū aūt cōſciētia ſit idēqd̓ ſindereſis. tractabit̉ poſtea in queſtiōe de cōſcientia.¶ Ad quartū dicēdum. ꝙ donū ſapiētie et alij habitꝰ gr̄atuiti. nō ſunt in ſindereſi. ſꝫ in ſup̄ma ꝑte rōnis. inqͣtumeſt deliberatiua: illa at̄ nō ē eadē in ſindereſi ſic̄ dictū eſt¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝓ alia parte dicēdū. ꝙ cū dicit̉ ꝙpeccatū eſt ẜm fomitē. hoc pt̄ intelligi dupliciter: ſcꝫ fornaliter vt in ea ſit peccatū ſic̄ in ſubiecto. et hoc mō nōeſt peccatū ẜm fomitē. nec meritū ẜm ſindereſim. Ul̓ poteſt intelligi taliter. vt ſcꝫ fomes ſit cauſa pct̄i ſiue inclinans ad peccatū. et hoc mō dicit̉ eſſe peccatū ẜm fomitēet meritū ẜm ſindereſim: ſꝫ nō ideo peccatū ẜm ſindereſim. qꝛ neuter illoꝝ modorum poteſt dici peccatum ẜm¶ Nembrum quartumD quartum qͦ querit̉. vtrū ſindereſis poſſit extīgui ꝙ aūt ita. videt̉ in hereſiarchisquibꝰ cōſciētia dictat ſubire martiriū profide ſua defendēda. Sed hic ē error peccati. gͦ nō remurmurat in eis ſindereſis cōtra pct̄m. ¶ Itēin glo. ſuꝑ ezech̓. Cum impiꝰ in ꝓfundū pctōruꝫ venerit. videmus locū ſuū amittere. Sꝫ ꝗd eſt locū ſuū amitſꝑ eē ꝯtra pct̄m. cū gͦ oīno in damnatis irretere. niſi ncuꝑabilit̓ ſit p̄cipitata. ī eis erit extincta. ¶ Itē hiere. ij.Filij mempheos et caphneos cōſtuprauerunt te vſqꝫ adverticē. glo. Malignꝰ ſpūs de mēbris inferioribꝰ vſꝫ adverticē ꝑtingit. qn̄ caſtā celſitudīeꝫ mētis diffidētie morbus corrūpit: ſꝫ celſitudo mētis dr̄ ſindereſis gͦ ⁊cͣ. ¶ Itēſuꝑ illud psͣ. Corrupti ſūt et abhomīabiles facti ſipriuati. ſꝫ q̄dā vis aīe ē ſindereſis. ergo ⁊c̄glo. oī vir.¶ Itē ſindereſis et fomēs. ſe hn̄t ꝑ modū oppoſitōis ꝓpt̓diuerſas inclinatōes: ſꝫ ex toto p̄t fomēs extingui ꝑ gr̄eāplitudīem. vt ī bt̄a v̓gīe. gͦ ꝑ cumulū malicie ſindereſispoterit ī aliqͦ reproboꝝ extigui. vt ī antixp̄o. ¶ Cōtra hͦē qd̓ dr̄ vltīo yſa. Uermis eoꝝ n̄ moriet̉. d̓mis at̄ ille ē reſcīe. gͦ n̄ extīguit̉ ſindereẜ ī dānatis. ¶ Itē. v. ſap̄.dr̄.ſe pnīaꝫ agētes. ꝗd ꝓfuit nob̓ iactantia¶ Iidr̄ luc̄. xvj. vbi petijt diues vt mitteret̉ li tactꝰ refrigeriū ſētiret: ⁊ nūh. ne veīiciaretlocū torm̄toꝝ. glo. r̄proboꝝ m̄ſua eruoutilit̓ ad dilectōꝫ. vt et̄ ſuh̓ dita diligerent. nec ſe amabātos ſn̄ vr̄ ī dānatis ſidereſis extīctapetItide li.n̄ ē ibi aliꝗd ſaꝑe niſi mala q̄ tarāt̉.ūt penitēq̄ facta ſūt: nūꝗd at̄ intormētis n̄ ē penite. aut peniteri male n̄ ē ſaꝑe. gͦ ī dānatis ē et̄ aliꝗs actꝰ ſindereſis. ¶ Itē hiero, ſcintilla ꝯſcīeī chaym nō extīguit̉ ſic̄ hēt̉ ſuꝑ ezech̓. ¶ Ad qd̓ dicēdūꝙ n̄ ex toto extīguit̉ ſindereſis et̄ ī dānatis. remanet em̄aliꝗs actꝰ. Noyſūt ꝗdā effectꝰ ſindereſeos ꝙͣtumad inſtīctū boī et diſplicētiā mali. Et hͦ duplicit̓. vel incollatōe ad penā vel p̄ter. Dicēdū gͦ. ꝙ ꝙͣtū ad inſtīctumboī et diſplicētiā mali culpe. abſolute extīcta ē ſindereẜī dyabolo ⁊ ī dānatis. Scd̓m v̓o certū modū n̄ ē extīctaet hͦ r̄manet ad penā. qd̓ pꝫ ꝑ alterā ꝑtē glo. luc̄. xvj. ſeruat̉ diuiti ad penā ⁊ cognito pauꝑis quem deſpexit. etmemoria fratrū qͦs reliꝗt. vt de viſa gl̓ia deſpecti. ⁊ depena inutiliter amatoꝝ arliꝰ torqueat̉. Et de hac dr̄in fi. yſa. Uermis eoꝝ nōpriet̉. Habēt gͦ diſplicētiam

mali in collatione ad penam. qd̓ patet ex petitōne illiꝰdiuitis. petijt em̄ vt hic nūciaretur fratribꝰ. ne in hunclocum veniūt tormentoꝝ. hoc eſt. ne digna faciat peniseternis: et hoc eſt opus ſindereſeos. cui diſplicet maluꝫin collatione ad penā. ¶ Ad primo obiectū dicēdū ꝙ cōſciētia ſiue ſindereſis dicit̉ amittere locum ſuū. qꝛ retardatur a ſuo effectu. ſiue nō cōſequit̉ effectum. qui eſt retrahere a malo vel trahere ad bonum. nō qꝛ non habeaaliquem actū. ¶ Ad hoc quod obijcitur de hereſiarchisDicendū ꝙ nō oīno in ip̄is extinguit̉. ſꝫ ꝓpter deprauationem liberi arbitrij nō ſentitur actꝰ eius. In infernoaut magis ſentietur quia erit eis in penam. eo ꝙ nō poterit cōſequi effectū ſuū qui eſt retrahere a malo vel trahere ad bonū. et habebit ibi remorſum conſcientie ſibimanifeſtum.d terciū dicendū. ꝙ celſitudo mentisnō dicit̉ ſindereſis ſꝫ fides. que ē in ſuꝑiori ꝑte rōis. Uaīa dicit̉ corrūpi vſqꝫ ad verticē qn̄ integritas fidei ī eacorrūpit̉. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉. ꝙ erūt om̄ī vi rōis pͥnatiſic̄ in glo. ſuꝑ illud psͣ. Corrupti ſunt et abhomīabilesfacti ſunt ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ratio dicit̉ ibi vis aīe deliberatiua. vn̄ nō ſuppoīt ꝓ ſindereſi. ¶ Ad vltimū dicendū ꝙnō eſt ſimile de fomite ⁊ ſindereſi. Nam ſindereſis naturaliter eſt in homīe et potentia naturalis. illud aūt qd̓nature ē. nō pt̄ ex toto amitti ꝑ pct̄m. ſꝫ fomes accidētaliter eſt in aīa. vn̄ pt̄ extingui ꝑ gr̄e excellētiā. ¶ Ad illudqd̓ obijcit̉ d̓ chaym dicēdū eſt. ꝙ aliter eſt ī viatore. ⁊ aliter ī dānato. Na in viatore ſtimulat ad bonū. et poteſtdum eſt viator hr̄e effectū in illo: et ſimilit̓ de retrahēdoa malo. ſꝫ in dānato nullū poteſt hmōi elicere effectū: etideo qͦ ad hos effectꝰ dicit̉ extīgui ī damnato. nō aūt inviatore: licet em̄ chaym deſperaret ex libero arbitrio. tn̄potuit dū erat viator n̄ deſperare. et ita aliquē vſum potuit elicere ſindereſis.¶ Queſtio. lxxvij. de cōſcientiOnſequēter queredū ē d̓ ꝯſcīa. ¶ Prīo an ſit potētia vl̓ habitꝰ. ¶ Scd̓o ſi ſit hītꝰ. vtrū nat̉al̓ vel acꝗſitꝰ. ¶ Tercō ſi ſit hītꝰ nat̉al̓. vtrū ſitꝯgnitiuꝰ vl̓ motiuꝰ. ¶ Quarto. vtrū ſitſꝑ ī actu. ¶ Quīto vtrū ſit idem qd̓ lex naturalis. ¶ Sexto vtrū ſit idē qd̓ ſindereſis.¶ Membrum primumDꝘ n̄ ſit potētia. vr̄ ſic. qꝛ ꝯſcīa dr̄erronea et recta. trāqͥlla ⁊ ꝑturbata. ſꝫ iſtanulli potētie ꝯueniūt. gͦ ꝯſcīa n̄ ē potētia.Itē ꝯſcīa eſt ſcīa qͣ aliꝗs ſibi ꝯſciꝰ ē: ſꝫ ſcientia n̄ ē potētiā ſꝫ habitꝰ. gͦ ꝯſcīa ē habitꝰ. ¶ Ꝙ at̄ n̄ ſitvidet̉. qꝛ ꝯſcīa ī dānatis ē pena. ſꝫ nullꝰ habitꝰ ē eis penagͦ ꝯſcīa nō ē habitꝰ. ¶ Itē ꝯſcīa dr̄ aliqn̄ mūda. aliqn̄ immūda: ſꝫ nullꝰ habitꝰ īmūdus aliqn̄ pt̄ eē mūdꝰ. nec ecōuerſo. gͦ cōſcīa nō eſt habitꝰ. ¶ Itē videt̉ ꝙ nec ſit potentia nec habitꝰ. dicit em̄ damaſ. ꝙ cōſcīa ē lex nr̄i ītellectꝰſꝫ lex nō dr̄ potētia vel habitꝰ. gͦ nec cōſcīa. ¶ Ad quoddicendū. ꝙ cōſciētia triplicit̓ accipit̉. Aliqn̄ em̄ accipitpͦ eo ꝙ cōſcīꝰ. et ſic cōſciētia nec ē potētia nec habitꝰ. ſiciec ſcibile in aīma ꝓprie dr̄ potētia vel habitꝰ: ⁊ ſic accipitur a ioh̓. damaſ. cū dr̄ ꝯſcīa lex nr̄i ītellectus. Aliqn̄v̓o ꝓ acipit̉ eo quo cōſcij ſumus. et ſic dicitur habitus.quo ſcꝫ cōſcimus. et ſic ꝓcedebat ſcd̓a obiectio. que dicebat ꝙ ꝯſcīa eſt ſciētiā. Tercō mō accipitur cōſcientiaꝓ ip̄a potentia. habēte vel recipiēte illud qd̓ cōſcimus:ẜm ꝙ dicitur. ꝙ lex mentis nr̄e ſcripta eſt in cōſcientia:et ſic dicitur conſciētia. naturalis potentia aīme. ¶ Adhoc qd̓ obijcitur. ꝙ ꝯſciētia dicitur eſſe erronea vel tranquilla. mūda vl̓ īmuda. qd̓ n̄ conuenit naturali potētie.Dicendum. ꝙ conſcientia accipitur ibi ꝓ habitū acquiſito. ꝗ ſcꝫ relinꝗtur in aīa ex eo qd̓ ꝯſcit̉. vn̄ ꝯcedo ꝙ ẜm