Queſtio.lxxiiij.

tem. ſed ſentētialis volūtas eſt volūtas liberi arbitrij. gͦin xp̄o fuit liberū arbitriū. ¶ Ad qd̓ dicendum ꝙ liboarbitriū fuit in chriſto. ¶ Ad primo obiectū dicendūeligere dicit̉ dupliciter ſicut ſupͣ dictū ē. Uno mō diciteligere diffinire ſeu determinare inter aliqͣ duo. ⁊ hͦ mōelectio eſt in xp̄o. Alio mō dr̄ eligere rem priꝰ ignotā determinare ſeu diffinire. Un̄ hͦ mō dicit̉ electio determinatio rei dubie in alterā partē. ⁊ qꝛ eligere hͦ mō impotat ignorantiā nō dicit̉ de xp̄o ſicut nec ꝯſiliū. ⁊ hoc mōintelligit̉ qd̓ dicit Damaſ. ¶ Ad aliud dicendū ꝙ cū dr̄ꝙ liberū arbitriū xp̄i nō potuit peccare. hͦ dicit̉ nō rōnenature in ſe ꝯſiderate. ſꝫ rōne gratie vnionis ꝑ quā ꝯfirmatus fuit in bono. Un̄ ſi eſſet natura hūana ſeꝑata adiuina ⁊ non eſſet ꝑ gratiā ꝯfirmata. eſſet poſſibilis adpeccatū. Illud gͦ qd̓ dicit̉. ꝙ liberū arbitriū eſt qͦ hō pōt⁊ recte agere. intelligit̉ rōne nature. Ꝙ v̓o dicit̉ ꝙ xp̄snō potuit peccare. hͦ dicit̉ rōne gratie. vnde libertas nature que eſt a coactōe cōmunis fuit xp̄o ⁊ alijs hoībus.¶ Ad aliud dicendū. ꝙ libertas de qua dicit̉ Ioh̓. viij.ſi filiꝰ vos liberauit ⁊cͣ. dicit̉ libertas a pct̄o. Libertasautē iſta ẜm ꝙ dicit̉ a liberādo dr̄ duplicit̓. actiue ſcꝫ q̄eſt libertatis. ⁊ hͦ mō fuit libertas in xp̄o. Alio mō dr̄ aliberādo ſcꝫ paſſiue q̄ ē liberati. ⁊ hͦ mō nō fuit libertasin xp̄o a pctō. qꝛ in ipſo nūqͣ fuit pct̄m.Nlembrum ſextum.Dſextū quo querit̉. vtrū liberū arbitriuꝫeque ſit in oībꝰ quibꝰ ꝯuenit. Ꝙ nō videt̉libertas alia eſt a ſe. que nec eſt facta necIaccepta que eſt ſolius dei. alia a deo factaeſt ⁊ accepta que eſt angeloꝝ ⁊ hoīm. Facta v̓o. alia eſthn̄s rectitudinē quā ſeruet. alia carens. Dn̄s. alia teneteꝑ̄abilit̓. alia inſeꝑabilit̓. Illa ꝗdē que ſeꝑabilit̓ tenetiit angeloꝝ anteꝙͣ boni ꝯfirmarent̉ ⁊ mali caderent. ⁊eſt oīm hoīm ante mortē qui hn̄t eandē rectitudinē. quev̓o tenet inſeꝑabilit̓ eſt maloꝝ angeloꝝ ⁊ hoīm. ſꝫ angeloꝝ poſt ruinā. ⁊ maloꝝ hoīm poſt mortē ſuā. Illa quecaret rectitudine. alia caret recuꝑabilit̉ alia irrecupabiliter. Que recuꝑabiliter caret eſt tm̄ hoīm in hac vitailla carētiū. ꝙͣuis illā multi nō recuperēt. Que aūt irrecuꝑabiliter caret eſt reproboꝝ hoīm ⁊ angeloꝝ: ſꝫ angeloꝝ poſt ruinā. reproboꝝ hoīm poſt mortē. Cū gͦ liberūarbitriū ẜm hos modos nō eque ꝯueniat. nō ꝯuenit eq̄liberū arbitriū ꝗbꝰ ꝯuenit. ¶ Itē libertas q̄ plꝰ imꝑmixta eſt ſeruituti. nō eque ſe hꝫ cū illa q̄ minꝰ ē imꝑmixtavnde nec libeꝝ arbitriū eque ſe hꝫ in his rebꝰ ⁊ ī illis.ſꝫ plus eſt imꝑmixtū vbi nō ē ſeruitꝰ nature ſicut in deo.Iteꝝ vbi non eſt ſeruitꝰ culpe vel pene ꝙͣ vbi eſt. ſicut inbonis angelis in ꝗbꝰ neutra ſeruitꝰ ē ꝙ in hoībꝰ huiusvite bonis in ꝗbꝰ ē ſeruitꝰ penalis. in his aūt plus ꝙͣ indānatis vel malis hoībꝰ in pn̄ti. gͦ liberū arbitriū nō eq̄dicet̉ de oībꝰ his. ¶ Preterea. nec ẜm oēm ſtatū de hoīeeqͣliter. vnde Aug. de ciui. dei. ſicut prima īmortalitasfuit quā peccādo adā ꝑdidit poſſe non mori. nouiſſimaerit non poſſe mori. ita primū fuit liberū arbitriū poſſenō peccare. nouiſſimū erit nō poſſe peccare. gͦ nō eqͥ fuitliberū arbitriū in ſtatū īnocētie ſicut erit ī ſtatu glorie¶ Contͣ Bern̄. libertas a neceſſitate eq̄ ⁊ indifferenterdeo vniuerſeqꝫ creat̉e rōnali ꝯuenit. gͦ libeꝝ arbitriū eq̄dicit̉ de illis in ꝗbꝰ eſt. ¶ Item Bern̄. manet volūtas libertatis vbi eſt capacitas mētis tā plena in malis ꝙͣ inbonis. gͦ ꝑ ſeruitutē culpe vel miſerie nō minuūt̉. gͦ equeeſt liberū arbitriū. ¶ Itē Bern̄. nō ſolū liberū arbitriūſui oīo diminutionē ſeu defectū nō patit̉. qꝛ in ipſo potētiſſime eterne ⁊ incōmutabilis dīnitatis ſubſtantīa q̄dāimago videat̉. Namētſi habuit initiū. neſcit tn̄ occaſuꝫvt de iuſticia vel gloria ſumat augmentū. aut de culpavel miſeria detrimentū. gͦ libeꝝ arbitriū eq̄ dicet̉ de ꝗbꝰdicit̉. ¶ Rn̄ſio ꝙ liberū arbitriū ī hͦ eque dicit̉ de ꝗbusdicit̉ ꝙ in nullo cogit̉. licꝫ enī deus de ſua creaturā rationali poſſit facere qd̓ vult nō tn̄ cogit volūtatē. ſꝫ eam

libere eſſe ꝑmittit. ẜm hoc gͦ ꝙ eque dicit̉ contra magis⁊ minus libeꝝ arbitriū. a ſeruitute ſūmitate nature dr̄eſſe de oībus intellectua libus ſubſtātijs. eque autem eſtacciꝑe eque cōtra priꝰ ⁊ poſterius. ⁊ hoc mō nō dr̄ libeꝝarbitriū eque de oī rōnali creatura. nec eque de carenterectitudine ⁊ habēte rectitudinē. ⁊ ita de alijs. Et dicoprius ⁊ poſterius ꝓut dicūt maiorē ⁊ minorē ꝑticipationē ſimilitudinis diuine. ¶ Per hoc idē reſpōdendū eſtad ſecūdo obiectū de libertate imꝑmixta maius ⁊ minꝰ¶ Ad tercio v̓o obiectū dicendū eſt. ꝙ in oī ſtatu liberūarbitriū equaliter ꝙͣtū eſt de libertate a coactōe q̄ vocat̉quaſi eſſentialis libertas. nō tn̄ eq̄ dicit̉ libertas inqͣtūordinat̉ ad gratiā. ẜm hͦ nō dr̄ ẜm magis ⁊ minus.¶ Membrum ſeptimumFD ſeptimū quo querit̉ occaſione p̄dictovtrū coactio poſſit in rōnalem creaturamcadere que eſt libere voluntatis. qd̓ videt̉.Dicit̉ enī Luce. xiiij. Cōpelle eos intrarecōpulſio aūt coactio eſt. nullus autē intrat niſi habenslibeꝝ arbitriū. gͦ coactō ē liberi arbitrij. ¶ Itē. ix. ſapīeCorpus qd̓ corrupit̉ aggrauat aīam ⁊cͣ. ⁊ qd̓ dicit apl̓svideo aliā legem in mēbris meis repug. le. m. m. ⁊ captiuam me ducentē in lege peccati. vidēt̉ arguere ꝙ cogat̉volūtas. ¶ Preterea. qui timore mortis vel penaꝝ inducunt̉ ad negandū xp̄m cogi dicūtur. vnde beatꝰ Bern̄.loquēs de petro dicit. fatendū eſt hoīem fuiſſe cōpulſuꝫvolūtatē ꝓpriam. ⁊ ſi nō mutare occultare tn̄. videt̉ gͦ ꝙcogi poſſit liberū arbitriū in hoīe. qualiter gͦ dicendū ēliberū arbitriū hoīs a coactiōe. ¶ Ad qd̓ dicendum ꝙgemina ē cōpulſio. ẜm ꝙ aut pati aliꝗd aut agere cōtraꝓpriā voluntatē dicimur. quaꝝ paſſiua nōnūꝙ pōt fieriabſqꝫ voluntario cōſenſu patientis. eſt enim ſic dictuminuolūtariū ꝑ violentiā. cuius principiū eſt exterius eonihil ꝯferente qui patitur. ſi d̓o violentia reſpicit ageremixtū ex interiori ⁊ exteriori. nō erit cōpulſio ſimplicit̓nec inuoluntariū ſimplicit̓. ſꝫ mixtū ex inuoluntariovoluntario. ⁊ hͦ mō poteſt eſſe cōpulſio ad bonū vel acmalum. ⁊ hoc mō poteſt eſſe meritoriū vel demeritoriūcōpulſio gͦ illa de qua dn̄s dicit compelle intrare. habetde voluntario ad bonū ratione cuius dicitur meritoriūBern̄. hoc intendit deꝰ cum terret aut ꝑcutit vt faciatvoluntarios. non ſaluet inuitos: quatenꝰ dum de maloin bonū mutat voluntatē. trāſferat libertatē. Illa v̓o qͣdicitur aliquis abſtractus vel illectus a ꝯcupiſcētia ſua⁊ qua dicitur. corpus qd̓ corrūpitur aggrauat aīaꝫ. nōdebet ꝓprie dici copulſio ad malū. ſꝫ quedā voluntatisinclinatio ꝑ pōdus corruptionis ꝯcupiſcibilis. Illa v̓oqua petrus cōpulſus eſt negare dn̄m. compulſio poteſtdici habens de voluntario ad malū. ⁊ illa nō oīo excuſatur. Unde Bern̄. ē cōpulſio quedā actiua ſꝫ nō habetexcuſationē cum ſit voluntaria. cogebat̉ xp̄ianꝰ negare⁊ dolens ſꝫ tn̄ niſi volens. volebat enī gladiū vitare ferientis. atqꝫ illa volūtas intus p̄ſidens os aperiebat nōgladius qui foris apparebat. ſicut enī dicit ph̓s. quedāſunt ad que nullatenus homo cogi debet. ſi v̓o cōpulſiodicatur reſpectu actus interioris. nullatenus dicenduꝫeſt ꝙ liberum arbitrium reſpectu actus interioris oīnocoactionem recipiat. ⁊ ideo dicitur ſimpliciter liberumarbitrium a coactione.¶ Membrum octauum.D octauū quo queritur. ſi liberum arbitriū poteſt amitti vel minui in illis in ꝗbꝰeſt. Sicut enim poteſt intendi pari rōe pt̄diminui. Ꝙ autē intendi poſſit. patet ꝑ hͦquod dicit Aug. multo liberius erit arbitriuꝫ qd̓ oīnonō poterit ſeruire peccato ꝙͣ ꝙ poteſt. ¶ Preterea. ſicuthabundat captiuitas pct̄i ita minuit̉ libertas arbitrij.ergo contingit diminui. ergoʳ cum iſta libertas ſit bo-