flexibilitatē. ſꝫ ad libertatē exigit̉ ꝙ iſta fiant ex rōne .ſ.prius deliberante. Un̄ lꝫ poſſint appete̓ vel nō appetē: tn̄cognitōeꝫ determinat̉ eoꝝ appetitꝰ ad vnā ꝑteꝫ. ¶ Adiud dicendū. ꝙ flexibilitas appetitꝰ eſt duplex. quedaꝫeſt ẜm electōeꝫ. ⁊ hec ſeꝗtur ad deliberatōnem rōnis: qn̄ſcꝫ poſtꝙͣ deliberauit ⁊ cognouit eſſe bonū: adhuc in ip̄oeſt ꝯuerti vel nō ꝯuerti ad illud bonuꝫ: ⁊ hec flexibilitasꝑitnet ad libertatē. Alia ē flexibilitas appetitꝰ ẜm mutatōeꝫ. ꝗa pōt mutari ab vno appetitu ad ꝯtrariū appetitū⁊ hec pōt eſſe irratōnabiliū: ſꝫ nō ꝑtinet ad li. ar. qꝛ de ſenō hꝫ vt ꝯuertat̉ vel nō ꝯuertat̉. ſꝫ determīat ſemꝑ alterām. licet mutari poſſit ab vno appetitu in alium.¶ Nlembrum terciumD terciū quo querit̉. Utrū hō ꝯueniat cuꝫangelis tā bonis ꝙͣ malis in li. ar. qd̓ nonvidet̉ Bern̄. Ubi ē necceſſitas nō eſt libertos: ſꝫ in angelis ē neceſſitas. qꝛ ī bonis adbonū ⁊ in malis ad malū. gͦ nō eſt libertas arbitrij: gͦ nōeſt cōe libe. arbi. homini ⁊ angelo. cū in hoīe ſit flexibilitas ad vtrūqꝫ. ¶ Item libe. arbi. eſt ꝯſiliari. ſꝫ om̄is conſilians ſic̄ dicit dama. vt in ſeip̄o ente electōne actibiliūꝯſiliatur. vt qd̓ p̄iudicatū ē ex ꝯſilio eligat: ⁊ eligēs agathoc aūt nō eſt in demonibꝰ: iudicat em̄ aliꝗd bonū. ⁊ eligit nihilominꝰ malū. et agit ſil̓r. gͦ nō eſt ī eo li. ar. ẜm ꝙliberū arbitriū ē facultas volūtatis ⁊ rōnis ⁊cͣ. Terciaratio ſumit̉ ex eo: ꝙ li. ar. eſt pt̄as ꝯſeruādi rectitudinē.ſꝫ potentia ocioſa ē. vbi nunꝙͣ pt̄ elici actus: ſꝫ ꝯſeruae̓ rectitudinē nunꝙͣ pt̄ elici a dyabolo. gͦ pt̄as eſſet ocioſa: ſꝫnihil ē ocioſuꝫ in vniuerſo. gͦ cū li. ar. eſt pt̄as ⁊cͣ. nō eritin demonibꝰ: gͦ nō eſt cōe homī et angelis malis. ¶ Cōtra. qd̓ ſemel natural̓r ē in aliqͦ: ſemꝑ remanet in eo: ſedliberū arbitriū a pͥncipio natural̓r ē in angelis tā bonisꝙͣ malis. gͦ libe. arbi. eſt ī eis: gͦ eſt cōe eis cū hoīe. ¶ Itēbi ē coactio non ē ibi laus vel vituperiū. ſꝫ in malis angelis vel bonis ē laus vel vituꝑatio. qꝛ boni angeli laudant̉ mali vituꝑant̉. gͦ non eſt in eis coactō: gͦ eſt in eislibe. arbi. ¶ Item pena ⁊ premiū nō ꝯſequūtur niſi ī eisq̄ libera volūtate agūtur: ſꝫ pena vel p̄miū ꝯſeꝗtur angelos bonos vel malos: gͦ ea q̄ agūt libera volūtate agungͦ in eis ē libe. ar. ¶ Rn̄ſio. ꝙ libeꝝ arbitriū eſt cōe homini ⁊ angelo. bono ⁊ malo. Bern̄. libertas a ncc̄itate.i. coactōe nō maior ē in iuſto ꝙͣ in pct̄ore. nec plenior inangelo ꝙͣ in hoīe. Et iteꝝ. dyabolꝰ libere corruit ī malū⁊ ꝑſiſtit ſuo volūtario nutu non alieno impulſu. ¶ Adobiectū aūt in ꝯtrarium dicendū eſt. ꝙ ē duplex neceſſitas ineuitabilitatis. ⁊ coactōis. Neceſſitas coactōnis:tollit li. ar. ſꝫ nō neceſſitas ineuitabilitatis: lꝫ gͦ in angelis ſit neceſſitas ineuitabilitatis. nihilominus tn̄ li. ar.Un̄ bern̄. ꝙ dyabolꝰ nō pōt bonū. nō eſt ex aliena opp̄ſſione. ſꝫ ex volūtaria obſtinatōne ⁊ obſtinata voluntate.¶ Ad ſcd̓m dicendū. ꝙ lꝫ in demoībꝰ ſit iudiciū boni. n̄tn̄ ſeꝗtur electō ex ꝑte volūtatis: nec ex hͦ p̄uatur lib̓tasvolūtatis. immo magis on̄ditur eo ꝙ volūtas nō ſeꝗturrōnem: ſꝫ ex hͦ ſeꝗtur ꝙ libertas gr̄e in eis pͥuatur. ꝗa ꝑillā volūtas ſeꝗtur rōem rectā. et lꝫ rō libe. ar. quā pōītaug. nō ꝯueniat malis: qͦ ad hͦ ꝙ dr̄. qͣ bonū eligitur. cōuenit tn̄ rōne reliq̄ ꝑtis. hoīs v̓o angelis rōne pͥme ꝑtis¶ Ad terciū dicendū. ꝙ lꝫ ille actꝰ ꝯſeruare rectitudinēnunꝙͣ in demoībꝰ eliciat̉ a potētia. nō tn̄ ē potētia li. ar.ocioſa: hꝫ em̄ aliū actū. Preterea. ſi nō potuiſſet a principio ꝯſeruaſſe rectitudinē. tūc poſſet dici ocioſa: ſed potuit ꝯſeruare. ⁊ deſeruit rectitudinem.¶ Nembrum quartumD quartū qͦ queritur. Utrū libe. arbi. fuit ꝯmune homī in ſtatu innocētie culpe etVgr̄e. Ꝙ nō. xxiiij. di. ij. li. ſenten. libe. arbi.eſt ab om̄i labe ⁊ corruptela rōnis īmunisatqꝫ volūtatis rectitudo. et oīm potētiaꝝ aīe viuacitas:

ſꝫ ẜm hͦ non ꝯuenit in ſtatu culpe. vbi ē corruptō labis expct̄i. et curuitas volūtatis ⁊ potētiaꝝ ad mortē culpe declinatio. ¶ Prete̓a. in ſtatu etiā gr̄e ē viriū aīme ꝑ penavulneratō nō gͦ dr̄ li. ar. ꝯmune ī hͦ triplici ſtatu. ¶ Preterea. Aug. in enche. qͣlis pōt eſſe addicti ſerui liberta.niſi qn̄ eū peccare delectat: liberal̓r em̄ ſeruit. q̄ ſui dn̄ivoluntatē libēter facit: ac ꝑ hec ad peccādū liber ē: q peccati ſeruꝰ ē: cuꝫ gͦ hmōi libertas nō ſit hoīs in pͥmo ſtannō eſt li. ar. cōe homini in ſtatu innocētie ⁊ ſtatu culpe¶ Ad ideꝫ facit qd̓ dr̄ in li. de regulis fidei. Libeꝝ arbitriū magis libeꝝ eſt ad maluꝫ ſeruiēdo: et minꝰ in bonofaciendo. ⁊ attēditur ẜm ſtatu culpe: ſꝫ ẜm ſtatū innocentie ⁊ gr̄e eſt ecōuerſo. gͦ li. ar. nō dr̄ ẜm eandē rōneꝫ ī ſtatu innocētie ⁊ culpe ⁊ gr̄e. ¶ Contͣ. ſicut homini in pͥmoſtatu fuit flexibilitas vel v̓tibilitas ẜm electōneꝫ. ita inſtatu culpe ⁊ in ſtatū gr̄e: ſꝫ in qͦ eſt v̓tibilitas ẜm electōꝫcoīs. eſt in eo li. ar. ꝯmune: gͦ in hͦ triplici ſtatu eſt libe.qr̄. ꝯmune. ¶ Item libeꝝ arbitriū datū fuit in ſtatu incentie: nec ꝑ pct̄m ꝑdidit qn poſſet emēdare pct̄m ꝑnitentiā. vel in pct̄o ꝑſeuerare. gͦ nō ꝑdidit li. ar. ¶ Ain li. de eccle. dogma. Poſtꝙͣ ſed uctōe ſerpentis ꝑ euamcecidit nature bonū ꝑdidit ⁊ arbitrij vigorē: nō tn̄ elecionē. ne nō eſſet ſuū ꝙ emēdaret pct̄m: nec merito indulgeret̉. qd̓ non li. ar. diluiſſet: gͦ libeꝝ arbitriuꝫ cōe eſt iſtatu innocētie ⁊ in ſtatu culpe. ¶ Ad qd̓ dicenduꝫ eſt.libe. arbi. ꝯmune ē in his ſtatibꝰ: nec ē ꝯtrariū qd̓ ob̓m eqꝛ illa prima rō libertatis ē ꝓpria ẜm ſtatū innocēnon dr̄ illa libertas nature. qͣ homo liber dr̄ a coactōſꝫ qua hō ſumit primā rectitudinē nature ſibi a deotiſdatam. qͣ hō poſſet ſtētiſſe in bono ſi voluiſſet. ¶ Ad ſecundū dicendū. ꝙ ſeruitꝰ pct̄i nō ꝯpatit̉ ſe cum ligr̄e. ꝑmanet tn̄ cuꝫ libertate nature ſeruitꝰ culpe. Un̄ liberū arbitriū a libertate nature: ꝯmune ē in ſtatu vtiqꝫ. ſcꝫ in ſtatu gr̄e ⁊ culpe. ¶ Sil̓r rn̄dendū eſt ad illudqd̓ dr̄ in li. de eccle. dogma. cum dr̄. ꝙ liberū arbitriummagis liberū eſt in faciendo malū. et alicui dr̄. ꝙ miliberū eſt ad bonū: dicendū eſt. ꝙ non intelligit̉ de libertate nature: que eque eſt ſic̄ dicit bern̄. boni et mali: ſedde libertate gratie in bono: vel de flexibilitate volūtatisex ſe ad malum.¶ Membrum quintumDquintū quo querit̉. Utrū liberum arbitrium ſit ꝯmune xp̄o homī: ⁊ alijs hominidicit ioh̓. dama. In anima xp̄i nō dicinbus. Ꝙ non ſit ꝯmune: on̄ditur ꝑ hoc oconſilium vel electōnem: nō enim habuit ignorantiamEt ſi ignorātis etiam futura nature erat: ſed tamen ẜmypoſtaſim vnita dei verbo: omniū cognitōeꝫ habuit.pter eam que ẜm ypoſtaſim eſt vnionem: ſed vbi non ēelectio nō eſt liberū arbitrium. gͦ non habuit liberuꝫ arbitrium. ¶ Item liberū arbitrium eſt. quo homo poteſtpeccare ⁊ bene agere: ſꝫ hoc modo nō fuit liberum arbitriū in xp̄o. eſt auteꝫ in alijs hominibꝰ. ẜm ꝙ dicitur inenche. ſic oportebat hominem fieri. vt ⁊ bene velle poſſꝫet male: ergo liberum arbitrium. non eſt cōmune xp̄o etalijs hominibus. ¶ Item liberum arbitrium a deliberado dicitur. ẜm id Ioh̓. viij. Si filius vos liberauerit ⁊c̄.ſed ẜm hanc ratōnem non eſt nec fuit liberum arbitriuꝫin xp̄o. ergo ⁊cͣ. ¶ Contra. de xp̄o yſa. vij. habetur. butirum et mel comedet. vt ſciat reprobare malum et eligerbonum. Sed illud quo reprobatur malum et elinum. eſt liberum arbitrium. ergo ⁊cͣ. ¶ Itemliejpredeſtinatione. nunquid metuendum fuit. nōte etate. homo ille libero peccaret arbitrio. aut ideo ī iilo non erat voluntas libera. Et reſpondet: tanto magierat libera. quanto magis ſeruire peccato non poterat.ergo in xp̄o fuit liberum arbitrium. ¶ Item iohēs damaſc. Sententialis voluntas in xp̄o erat. vnde dicit. ꝗavna ypoſtaſis et vnus volens. vna eſt ſententialis voluſtas. humana ſua voluntate ſequente diuinam volunta