Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

formā cōtrariā quā ꝓhibeatur a forma cōtraria. Un̄non ē neceſſaria remotio forme vnius et inductio formealterius. ſicut ē in generatōe et corruptōe in alteratōeſꝫ ſufficit priuatōis remotio. Dicēdū ē et in intellectu et in ſenſu vtrobiqꝫ ē potētia eēntialis. ſꝫ in ſenſu nihil requirit̉ niſi intentio ex ꝑte ſenſitiui. ad hoc ſentiat diſpoſitōne que ē a ꝑte ſenſibilis. ex ꝑte v̓o intellectus requirit̉ preter intentōem. in altū reducat̉. vt intelligat diſponēte ē a ꝑte intelligibil̓. vt ſit duplexdiſpoſitio. vna a ꝑte intellectiui altera a ꝑte intelligibilis. et neceſſe fuit habere intellectū agentē. tm̄ ꝓpterabſtractōem intelligibiliū. ſꝫ ꝓpter ꝑfectōem ip̄ius poſſibilis a ꝑte intellectus. Membrum quintumD quītū mēbrum prīcipale huius queſtionis ꝓcedēdum eſt ad diuiſiōes alias Iohan. dama. et aug. reſpiciūt ſuꝑ formasin ꝯplexione exiſtētes. Et circa hoc ꝯcurrūt tria. Primo vtrū ingeniū.. memoria intelligētia ſint vna et eadē vis. Secūdo differētia inter opinionē. mētē intellectū. Tercio de differētia inter intelligētiā. excogitatōem. intentōem freneſim. Articulus primusprimū quo ponit̉ illa aug. que dicit. ingeniū. rōem. memoriā intelligētiā. Ingeniuꝫaūt inueſtigat. iudicat. memoria ſeruat. ī-telligētia cōprehēdit. Pōt ergo queri an ingeniuꝫ et ſint eadē vis aut differētes. Similiter vtrū memoriaſit eadē ītelligētia et rōe. an differētes ab illis. Uidetur ſint vires differētes. quia ſicut dicit aug. ſuꝑgen̄.Ingenium ē ea vis. qua ſe extēdit aīa exercet ad incōgnitoꝝ cognitiōꝫ. v̓o ē vis diſcretiua inuētoꝝ. ergoingeniū et inter ſe habēt differētiā tāꝙͣ vires diuerſe Cōtra. Uidet̉ aūt. ingeniū et ſunt eadē vis. Ingeniū em̄ ē vis naturaliter diſcretiua veri falſi. alia differētiarū: v̓o ea que accepta ſunt iudicat. cuꝫ differāt inter ſe. niſi ſicut natura et nat̉a diſpoſita.erūt ingeniū vna vis intellectiua. qd̓ vidr̄ ex rōibꝰilloꝝ. em̄ ē vis ea que cōcedūtur ꝑueniēdi ad incognita. Ingeniū aūt ē vis inſtinctu nature intellectualiscadendi ſuꝑ occulta. Reſtat ergo eadē ſit vis. ſꝫ rōnedifferēs. Quod ꝯcedendū ē. differētia aūt que attenditur fit ẜm actus prius poſterius exiſtētes. priusinquirit ea que ſibi ſunt naturaliter inſita: ſecūdoiudicat in aliquā ꝑtem determinat. Ad illud d̓o qd̓obijcitur in cōtrariū patet rn̄ſio. qꝛ ſicut ex verbis aug.patet. differūt penes actus ordinatos ẜm prius poſterius. que attēdunt̉ in exercitio ſiue inquiſitōne ad incognitoꝝ cognitōeꝫ. et iudicio cognitoꝝ. quoꝝ vterqꝫ eſtip̄ius rōis. Similiter querit̉ de memoria intelligetia. vtrū ſint eadē vis. videt̉. ponit enim aug. diuerſas vires. memoriā intelligētia volūtatē. ſic habet̉ in li. de trini. ergo memoria ē eadē vis intelligētia. Forte diceret̉. ibi accipiūtur memoria intelligētia. ẜm ſunt circa formas ſine ꝯplexione. ſꝫ hocobſtat huic rationi. Si em̄ memoria intelligentia ibidifferūt. ſimiliter habebūt hic differētiā circa formasꝯplexione exiſtētes. Preterea. memoria intelligibiliū(ſicut dicit ph̓s) diſtinguit tāꝙͣ vis altera ab intellectu. quēadmodū memoria ſenſibiliū a ſenſu: ergo eritmemoria vis diſtincta ab intelligētia ſiue rōe. ſi recōdit iudicata a rōe. eadē vidr̄ rōe. ſi v̓o ſeruat eaſunt iudicāda ab intelligētia. videtur eadē intelligētia. Ad qd̓ videt̉ dicēdū. aliter iudicādū ē de memoria ẜm hic accipit̉. ẜm accipit̉ abaug. in li. detrini. Ibi em̄ accipit̉ vis ſine memoria. ẜm ē vis ī quahabētur ſpēs intelligibiles: et ꝑtinet illa vis ad imagi diuinā. ad quā ſequit̉ intelligētia tāꝙͣ ꝯuerſiua ſuperveritates ſpecierū intelligibiliuꝫ: gignit̉ iſte actus ex

illo actu. ſicut dicit aug. quēadmodū ꝓles ex parente: etſunt ſic adinuicē. vt ſint eiuſdē nobilitatis. ſic autē ſehabet memoria hic dicta ad intelligētiā. ſꝫ memoria dr̄offerre iudicāda ab intelligētia. vn̄ videt̉ minorisbilitatis. et ꝑtinere ad rōem. vt he tres. ingeniū. ratō.memoria ꝑtinēt ad eādē vim. ſꝫ differūt ẜm gradꝰ. Intelligentia v̓o ē alia vis ab illis magis eleuāta. vt ſic̄ diſtīguebat̉ intelligētia inqͣtū erat circa formas ſinꝯplexione. ita diſtinguāt̉ intelligētia circa formasexiſtētes in ꝯplexionē. Uel ſi ītelligētia ē circa eadē circa que ē alia: tūc erūt hec quatuor. ingeniū. ratōmemoria. intelligētia. vna eadē vis. ſꝫ ẜm gradꝰ actuūdifferētes. oēs em̄ he erūt illa. que reꝝ corporeaꝝ naturas. formas. differētias. ꝓpria accidētia ꝑcipiebatſꝫ hoc ē ꝯtrariū illi qd̓ alubi aug. determinat. ẜm imaginatōem. rōem. memoriā. intellectū intelligentiā vires diuerſas. Ibi em̄ loquit̉ de his ẜm ad diuerſa cognoſcibilia referūtur. Senſus ē circa formas ſenſibiles abſente materia. v̓o ē circa formas intelligibileꝫinuētas in rebꝰ ſenſibilibꝰ. Memoria v̓o ē circa cognitiua p̄teritoꝝ. vt qd̓ ſenſit aut qd̓ rōe ꝯprehēdit. Intellectus aūt formarū intelligibiliū creataꝝ ſeꝑataꝝ a ſenſibilibꝰītellectiua v̓o diuinoꝝ: patet aliter accipiūtur iſta ẜm diuerſa ē actoris intentio.Irticulus ſecundusD articulū ſecūdum vbi agit̉ de differētiaaſſignātur a ioh̓. dama. Dicit em̄ primoopinio. ſecūdo mēs. tercio intellectus. Itēalias ponit differētias. dicit em̄ primus actus dr̄ intelligētia. qd̓ v̓o circa aliꝗd ē intelligētia. intentio vocatur. qd̓ aūt ꝑmanēs figurās aīam ad id qd̓ intelligit̉excogitatio. excogitatō v̓o in eadē manēs ſeip̄am examinas freneſis nominat̉. freneſis dilatata facit cognitōem. Intēdamus primo differētiā inter differentiavnius ꝑtis. differetias alterius ꝑtis. vtreqꝫ em̄ differētie ad cognitōem ꝑtinēt. Et videt̉ ꝯueniāt primo ī. vtraqꝫ diuiſio reſpicit ad ꝯgnitōem ſit circa cōplexines ſꝫ differēter. Una em̄ videt̉ accipi ẜm debile forte in cognoſcēdo ꝯplexiones: et hec ē illa que primo accipit opinionē. vltimo intellectū. opinio em̄ ē veri falſi. Intellectus aūt ẜm hic accipit̉ dr̄ tm̄ veri. Aliav̓o diuiſio ẜm acceptōes eoꝝ que venit̉ ad cognitōem dr̄ intelligētia. intentio excogitatio. excogitatōisdeterminatio. notāt em̄ gradus in ꝓueniēdo ad cognitō. Sꝫ pōt queri ſint niſi due acceptōnes. ẜmdebile forte. ꝓpter qd̓ tria enumerātur in prima diuiſione: ſufficet ei dixiſſe opinionē intellectū. Itē ph̓sponit quatuor gradꝰ. dīc opinionē ꝯſeꝗtur fides. fidēaūt ſuaſuꝫ qd̓ p̄cedit. ſuaſionē aūt: quare ponūtur quatuor differētie. Preterea. dubitatō preceditopinionē. quare ꝯnumerat̉. Itē aug. in li. de vtilitate credēdi. tria ponit. intelligere. credere opinari. primū dīc ſine vicio. ſecūdum vicio aliqn̄. tercium nūꝙͣ ſine vicio. Itē hylarius ponit fidē ſupra ītelligētiā ſiue ſcīam opinionē. quare ponūt̉ a ioh̓.dama. niſi due acceptōes extreme. Ad primū dicēdū tm̄ numerāt̉ acceptōes extreme differūt ẜm debilitatē fortitudinē. ſꝫ mediū qd̓ peuit̉ a debili ad fortemotꝰ em̄ mētis ē. quē venit̉ ab imꝑfectōe opinionis adintellectū veritatis. Ad ſecūdū dicēduꝫ. illi gradꝰenumerāt̉ a ph̓o. ſumūt̉ ex ꝑte acceptōis ē opinio.mo em̄ ē. ſecūdo ſuaſio. tercio credit̉ ſuaſioni. ſicopinio. ꝯſequēter ex ſuaſione ſeꝗt̉ opinio. auttat̉ opinio ē fides. dico aūt fidē circa opinabilia. opautē ē acceptio alicuiꝰ formidine alteriꝰ. aūt aufertur formido dr̄ fides. fides aūt accipit opinabile ſine formidine alteriꝰ ꝑtis. Ad terciū v̓o dicēdū. dubitatio enumerat̉. qꝛ ē motꝰ inde finitꝰ rōis. vires aūt opotet multiplicare vel notificare hmōi actū. manifſtū ſit. actꝰ ille ſit alteriꝰ potētie ꝙͣ actꝰ de finitorum.