.lxix.Queſtio

¶ Membrum quartum¶D membrū quartū quo querit̉ d̓ intellct̄ūpoſſibili. occurrūt tria q̄renda. ¶ Primovtꝝ ſit poſſibilis ītellectꝰ. ¶ Secūdo vtrūin aīa ẜm ꝙ ē actus corꝑis. aut ẜm ꝙ ēhoc aliquid. ¶ Tercio vtꝝ ſit poſſibilis potētia eēntialivel accidētali. Et dr̄ potētia eēntialis cuꝫ ex ſe hꝫ. ſicutponderoſi ē feri deorſum. Potētia v̓o accidentalis ē ſic̄ignis qui de ſe actu eſt. ſed tn̄ potentia eſt ad aliam fornam ęlementati.¶ Articulus primusD primū. Ꝙ nō ſit poſſibilis intellectꝰ ī aīarōnali videt̉. cū em̄ ſit vltima formarū natuIraliū. vltima aūt formarū naturaliuꝫ ita eſtactus. ꝙ nō potētia in illo genere. gͦ aīa rōnalis in illotenere nō debet dici potētia. gͦ nulla differētia eius eritntellectus poſſibilis. ¶ Preterea ponit̉ intellectus poſſibilis oīno in potētia reſpectu formaꝝ intelligibiliumſicut prima materia in potētia ē reſpectu formaꝝ naturaliū. ſꝫ prima materia nullā habet formā naturalē determinatā ī ſe. ſi em̄ haberet. iā nō diceret̉ poſſibilis oīno. aīa aūt rōnalis habet aliquā determinatā. gͦ nō ꝯuenit ei intellectus poſſibilis ẜm illū modū. ¶ Cōtra. ſic̄ē poſſibilitas prima in eē. ita ē in bene eē. ſꝫ poſſibilitasin bene eē nō ē aliud ꝙͣ in cognitōe et affectōe. erit gͦ aliqͣpotētia in aīa rōnali. ẜm qua ē poſſibilis in cognitōe. illa dr̄ intellectꝰ poſſibilis. erit ergo in aīa intellectꝰ poſſibilis. ¶ Preterea. ſicut ē in luce corꝑali. ita ē ꝑ ſimilitudinē ī luce ſpūali. ſꝫ in luce corꝑali ſic ē. ꝙ ē infimū corpus celeſte qd̓ eſt receptiuū luminis aliunde .ſ. luna. ſicergo erit in luce ſpūali. ꝙ vltima ſubſtātia ſpūalis eritpoſſibilis ad lucē. ſꝫ hoc ē aīa. erit ergo aīa rōnalis hn̄sintellectū poſſibilē. ¶ Ad quod dd̓m ē. ꝙ aīa rōnalishabet intellectū poſſibilē tanꝙͣ vnā ſui differētiam ī cognoſcendo. ¶ Ad obiectū aūt in cōtrariū dicēdū. ꝙ licetaīa rōnalis ſit vltima formarū naturaliū. nihilominusip̄a ē poſſiſꝫ nōgenere quo ē actus vltimꝰ. Eſtem̄ actuus in eſſe. poſſibilis aūt eſt reſpectu bene eē.itōis. ¶ Ad ſecūdū v̓o dicēdū. ꝙ nō ē ſimileī oīno. ⁊ d̓ aīa rōnali. quo ad hoc ꝙ hꝫde materiārōnalis intellectū poſſibilē. In hoc aūt ē ſimile ꝙ ſicutmateria prima ē poſſibiliectu formarū in eē. ita ītellectus poſſibilis poſſibilitahabet reſpectu formaꝝſiue ſpecieꝝ in cognitōe. In hoc aūt ē diſſimilitudo. ꝙmateria prima nullā habeat formā d̓ ſe p̄ter ip̄am capcitatē. Intellectꝰ aūt poſſibilis habet aliquā. qꝛ ip̄aꝫ formā eēntialē ip̄ius aīe. que eſt.iquid in ſe. Un̄ materiaprima nō reflectitur ſuꝑ ſe.Articulus ſecundusD ſecūdū quo querit̉. vtrū ſit in aīa ẜm ꝙ ēactus corꝑis. aut ẜm ꝙ ē hoc aliꝗd. Ꝙ autēẜm ꝙ ē actus corꝑis. videt̉ ꝑ hoc qd̓ ē formaſeꝑata ā materia ē actꝰ intellectꝰ. ergo ſi nō ē actꝰ intellectus. nō ē forma ſeꝑata a materia. ſꝫ oīs forma aut ē ſeꝑata a materia aūt ꝯiūcta. ergo intellectꝰ poſſibilis eritforma ꝯiūcta materie. Eſt ergo intellectus poſſibilis inaīa vt ē actus corꝑis. ¶ Itē oīs virtus apprehēſiua cōſimilis ē nature quodammō cū apprehēſo. ſꝫ intellectꝰ poſſibilis ē vis apprehēſiua. que magis ſe habet ad formasabſtractas a fantaſmate. ꝙͣ ad formas ſeꝑatas ſimpliciter. Nā ſi intelligit ſeꝑatas. intelligit eas aliquo modovt materiales. Reſtat ergo ꝙ intellectus poſſibilis magis ē ip̄ius aīe ẜm ꝙ ē actus corꝑis ꝙͣ ẜm ꝙ ē hoc aliꝗd¶ Preterea. intellectꝰ poſſibilis ẜm ꝙ dicit ph̓s. trāſmutat̉ aliquo mō ẜm ea que ſunt corꝑis. ſꝫ aīa ꝓut ē ſubſtātia quedā in ſe vt ſpūs. nō hac rōe mutat̉ cū corꝑe ſꝫ ꝓutē actus. ergo intellectus poſſibilis ē anīe ẜm ꝙ ē actus.Itē aīa intellectiua ē vltimus actus hoīs ꝗ addit̉ vltͣ

ſenſitiuā ꝑtem. hoc aūt nō erit tm̄ ẜm ꝙ ē motor corꝑishoc em̄ ꝑtinet ad ꝑtem motiuā. ergo ꝙͣtum ad ꝑtem cognoſcitiuā. nobilior ē cognoſcitiua. ſꝫ nō ē alia que ꝑ ſeappropinquat niſi poſſibilis. ē ergo aīa actꝰ hoīs ẜmhabet intellectū poſſibilē. ¶ Cōtra. ſi tm̄ eēt in anīa ẜmꝙ ē actus hoīs. ip̄a aūt cū ē ſeꝑata nō ē actus. ergo ipſavt ē ſeꝑata nō habe̓t intellectū poſſibilē. ergo intellectuspoſſibilis nō eēt ſeꝑabilis. ſꝫ ē ſeꝑabilis. ergo nō ē ip̄iusaīe ẜm ꝙ ē actus aīe. ¶ Preterea. intellectus poſſibilisnō prius intelligit ſpēs rerū materialiū. ꝙͣ abſtrahant̉a fantaſmate. ſꝫ cū abſtrahūtur ſunt ſicut ſeꝑate. gͦ magis ſe habet ad aīam vt ē hoc aliꝗd in ſe. ꝙͣ vt ē actꝰ corporis. ¶ Preterea. oportet intellectū eē in mixtū ab om̄iforma et materia. ſi em̄ aliquā hr̄et. ꝓhibe̓t intellectumextranee forme. ergo neceſſe ē ꝙ ſit ip̄ius aīe ſeꝑabilis acorꝑe. et ita nō erit eius vt ē actus hoīs. ¶ Ad qd̓ dicēdū e. ꝙ cū ſit triplex differētia intellectus. ꝓut ſupra dictū ē. intellectus materialis ē ip̄ius aīe. vt ē actus hoīsin corꝑe. intellectus d̓o poſſibilis. vt ē ſeꝑabilis a corintellectus v̓o agēs. aīe quaſi ſeꝑate a corꝑe. Un̄ eſt eẜm ꝙ ē hoc aliquid. licet em̄ intellectꝰ agēs habeat actūqui ē abſtrahere ⁊ ille ē aīe in corꝑe. ille tn̄ nō ē primuseius actꝰ. Un̄ ẜm hoc nō determinat̉ primo eē illius potentie. ¶ Ad obiecta ergo per hec pōt rn̄deri. Et ad primū primo. licet em̄ nō ſit intellectus poſſibilis vt formaſeꝑata a materia. eſt tn̄ ſeꝑabilis. differentie autem illeſeꝑatum et cōiunctum. ſunt formarum in eē. ſed ẜm ratōnem he differētie ſunt. ſeꝑata cōiūcta. ſeꝑabilis et cōiūgibilis. ⁊ hoc modo ſe habet intellectus poſſibilis aīevt ſeꝑabilis et ꝯiūgibilis. et iō ſuum intelligere ꝓportionale medium eſt inter intelligere ſpeciē in fantaſmate.ſpeciem omnino ſeꝑatam: et hoc eſt intelligere ſpecienabſtractā a fantaſmate. ¶ Ad ſecūdum patet per hec reſpōſio. quia cū ſit formarū abſtractaꝝ a fantaſmate. aliquā habet ꝯꝑatōem ad fantaſmata vt a quo fit abſtractio. et ita ad corpus. ſꝫ n̄ ſic vt ſit anime inꝙͣtum ē actꝰin corpore tm̄. ſed vt eſt ſeꝑabilis a corpore. ¶ Ad terov̓o dicendū. ꝙ illud quod dicit̉ de intellectu quod trarmutat̉ ẜm ea q̄ ſunt corꝑis. hͦ ꝑ ſe dr̄ d̓ intellctū mat̓ialide intellectu v̓o poſſibili ꝑ accidens. quia intelligit formas abſtractas a fantaſmate. que .ſ. licet ſint in fantaſmate. preter fantaſma accipiūtur. ¶ Ad illud v̓o qd̓ vltimo obijcitur. ꝙ anima intellectiua ē actus homīs vltimus. ꝯcedēdum eſt. ꝙ hoc ē ẜm intellectū poſſibilē. Intellectus em̄ poſſibilis eſt ad quē terminatur motus quiē ad animā. et ab illo cū ſe extendit. eſt motus qui eſt abanima. cū em̄ intellectus poſſibilis ſit actu apprehēdēsbonū vt tale principium motus. et ita intellectus poſſibilis eſt anime. ꝓut eſt actus hoīs. ſꝫ ꝓut eſt ſeꝑabilis.nō vt ſit actus corporis. quemadmodū eſt dicere de ſenſitiua. nec actus determinatus tm̄ anime dum eſt in corpore. ſicut dicitur de illa vi que oꝑat̉ in cellula logiſticaet illum actum non habet per ſe preter corpus.¶ Articulus terciusDarticulum terciuꝫ quo querit̉. vtꝝ ſit poſſibilis potentia eēntiali vel accidētali. Et videt̉ ꝙ potētia eēntiali. ſic em̄ ſe habet intellextꝰ ad intelligibilia. quēadmodū ſenſus ad ſenſibilia.ſed ſenus ſic ſe habet ad ſenſibilia vt nihil requiraturex parte ſui ad hoc ꝙ ſentiat in actu. ſed tm̄ ex parte ſenſibilis vt ſit ſenſibile actu. ergo ſic erit ex parte intellectus. vt nihil requiratur ex parte intellectus vt intelligat actu. ſed tm̄ vt intelligibile diſponatur. vt fiat intelligibile actu. et ita erit poſſibile potentia eſſentiali. quēadmodum ſenſus. ¶ Contra. intellectus poſſibilis nōexit in actum niſi per agentem. qui ē ex parte ſui. qui remouet priuationem ex parte intellectus poſſibilis. ergo intellectus poſſibilis dicitur poſſibilis potentia accidentali. ¶ Ad quod dicenduꝫ eſt. ꝙ non eſt ſimile hicet in rebus cōpralibus. nō enim in intellectu ē acciꝑe