Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ẜm voluntatē et voluntatem. hoc em̄ idem qd̓ ẜm appetitū et fugam. Secūdo v̓o modo accipiunt̉ he due viresꝓut eis reſpondent cardinales virtutes: ſcꝫ temperātiaet fortitudo. nam tꝑantia eſt reſpectu delectabiliū. fortitudo v̓o in appetitu arduoꝝ ſiue honorabiliū. lꝫ triſticiavel indelectabilia reputent̉. Tercō v̓o accipiunt̉ut dolor et gaudiuꝫ dicunt̉ eſſe in ꝯcupiſcibili. ſpes v̓ometus in iraſcibili. Hoc diſtinguit damaſ. delectationem et triſticiā dicens ꝑtinere ad ꝯcupiſcibilem. timorem v̓o irā ad iraſcibilē. Per hec reſpondenduꝫ eſtad obiecta. Nam prime ratōes accipiunt̉ ẜm hec. ꝯcupiſcibilis et iraſcibilis reſpiciūt diſtincte bonū et malūſequens ratō ſcꝫ tercia reſpicit ꝯcupiſcibilē ꝓut reſpicitbonū et malū. in preſenti. iraſcibilis v̓o qd̓ eſt in futurobonū et maluꝫ. Quarta v̓o reſpicit ẜm habent diuerſa genera appetibiliū. Ad quintū d̓o dicendū. illa diuiſio appetibilium. ꝯprehendit generaliter illa ſunt appetibilia a volūtate ẜm volūtas eſt motus rōis. Nūcaūt agimus hic niſi de appetitu ſenſuali. Unde nonẜm illas differentias accipiet̉ viriū differentia. Ad illud v̓o quod queritur. vtrum debeant dici partes ꝑtisſenſibilis aut rōnalis. Reſponſio ẜm ꝯtinent affectōneꝫ delectatōnis intellectualis que eſt ſub animali. ꝓutanimalis dicitur eſſe circa diſciplinā ꝯtemplatōnemẜm dama. et affectionem miſericordie et huiuſmodi. etquarundā ſpecieꝝ timoris ire ad partem rationalemreducunt̉. vel erūt iſte affectōnes mixte ex ꝑte rationali ſenſuali. Iohannes aūt dama. licet loquat̉ de irrationali parte. loquit̉ tamē de ea ꝓut eſt obediēs ratōni. etmouet̉ ẜm ratōem rectā aliquando. aliquando ẜmrectam. aliquando ẜm ſeip̄am. Queſtio. lxix. De parterationali cogiua et motiua.Ompleto tractatude parte ſenſibili cognitiua motiua.ſeꝗt̉ de ꝑte rōnali cognitiua et motiua.pars v̓o cognitiua diuidit̉. ſicut habet̉in li. de aīa et ſpū. in rōem. intellectū etintelligentiā. Scd̓m Io. dama. diuidit̉ in intellectū.teꝫ et opinionē: has em̄ numerat cognitiuas p̄ter ſenſuꝫ imaginē. Unde dicit ſenſuꝫ aīe ꝯſtituit̉ paſſio quedr̄ imaginatio. ex imaginatōe v̓o fit opinio: deinde mēsdiiudicans opīonē ſiue vera ſit ſiue falſa. indicat verita. Unde mens a metiendo excogitādo dicit̉ iudicādo. aūt diiudicatū determīatū eſt recte dicit̉ intellectus. Ph̓us v̓o diuidit intellectū materialē cognoſciſpecies in fantaſmatibꝰ. intellectū poſſibilē ſeꝑabili cognoſcit ſpēs abſtractas intellectū agentē. Aug.videt̉ aliter differētias ponere in li. de aīa et ſpiritu cudicit. ingenium memoriā. rōem. intelligentiā: dicit em̄ngeniū inueſtigat. iudicat. memoria ſeruat. intelentia ꝯprehendit. Poteſt queri his modis ſunat̉ diuiſio viriū cognitiuaꝝ rōnabiliū. ſit ꝯꝑatō diuiſionis ad diuiſionē. vtrū accipit̉ ẜm vnū modū an diſferentem. Scd̓o ſi accipiat̉ ẜm differētē. q̄rit̉ de ꝯꝑatōe eaꝝ. Tercio queritur de ordine diuiſionum. Quarto querit̉ de intellectu poſſibili. Quinto qͣrit̉ de alijs diuiſionibꝰ aug. et damaſ. Membrū primūIrca primū ſic obijcit̉. intellectus ꝯn̄it̉accipiat̉ in diuiſione aug. damaſ. mensetiā videat̉ idē qd̓ intelligentia. eo dicitaug. mēs eſt ſupͥmū in aīa. Qd̓ etiā videt̉ qd̓ dicit Aug. in li. de trini. xiiij. mēs eſt prima viseaꝝ ꝑtinēt ad imaginē trinitatis. erit idē qd̓ opinio. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ aug. ponit ita differētias ratōnisintellectus et intelligētie. vt ꝯp̄hendat corpoꝝ nat̉as

Intellectus ſpūm creatū. Intelligētia ſpūm increatumquare actus intellectus eſt poſt actū rōnis. an̄ acturintelligentie. Sꝫ ẜm Io. dama. actus mētis eſt poſt opinionē an̄ intellectū. Ex imaginatōe em̄ fit opīo. mēsv̓o diiudicat de opīone. et tandē ꝑuenit ad intellectū veritatis. prius em̄ eſt acciꝑe altera ꝑte formidine. deinde amplius diiudicare. vt tandē cognoſcat̉ veritas.fiat ꝗetatō intellectus. Preterea. diuiſio aug. videt̉ eſſe ẜm dr̄ntias formaꝝ intelligibiliū ſine ꝯpoſitōe velplexiōe. diuiſio v̓o Io. dama. ẜm drn̄tias eaꝝ. inqͣtum ꝯpoſitōe vl̓ ꝯplexiōe accipiūt̉. neutra ē ad alterā reducibilis. Si em̄ acciꝑet̉ ẜm drn̄tias reꝝ. eſſent niſidue vires. ſcꝫ reꝝ poſſibiliū aliter fieri hoc ē ꝯtingentiū reꝝ nccͣriaꝝ: et ita eēt niſi opinio et intellectꝰ ſcientialiter res cognoſce̓t. qd̓ ſit. addit̉ em̄ mēs īdiiudicatiua: ex accipit̉. ẜm drn̄tias reꝝ cognſcibiliū accipiat̉ diuiſio dama. Preterea. pōt q̄ri deꝑatōe diuiſionis ph̓i ad diuiſionē aug. dama. videtem̄ ponere tm̄ intellectū potētiā cognitiuā. et hoc ſub trbus drn̄tijs: ita et intelligentia ſuꝑuacue eſſent ī duiſione aug. Si v̓o diceret quis. intellectus ſub hidrn̄tijs. rn̄det tribus drn̄tijs viriū. que ponunt̉ abhoc eſt verū. ille dr̄ntie qͣs ponit aug. diſtinguẜm intelligibilia drn̄tia in nobilitate maiori vel minornobilius eſt em̄ intelligibile increatū ꝙͣ creatū. Intellgibile v̓o creatū ſeꝑatum a formis corꝑalibꝰ. ꝙͣ id qd̓ ēin corporibꝰ. Differentie v̓o poſite a ph̓o. attendunt̉ ẜndrn̄tias oīm ad abſtractōem ꝑtinentiū. Eſt em̄ vis hn̄sea a ꝗbꝰ fit abſtractio. et eſt vis abſtrahēs. et eſt vis fomas abſtractas ꝯp̄hendēs: et ita drn̄tie intelligibiliū aſſignatoꝝ a ph̓o. attendūt̉ ẜm differētias ꝯpoſitonuꝫ aformas abſtractibiles. drn̄tia v̓o aug. ad formas has etalias. ergo ẜm vnū modū accipiunt̉. Nembrum ſecundumD ſcd̓m quō querit̉ de cōꝑatōne diuiſinis quam ponit philoſophus. reſpectu illius quā facit dama. Intellectus em̄ videtur eſſe ꝯmūis. Sed querit̉ quis intellectꝰdiuiſionis philoſophi reſpōdeat: videtur em̄ nullus.Nam vnuſquiſqꝫ eſt circa formas intelligibiles ſineplexiōe cōſideratas. eſt ergo aliquis illoꝝ intelligibiliū. Similiter querit̉ de quarta diuiſione que ſuntingeniū. ratio. memoria intelligētia: qualiter ſe habeant ad primam diuiſionem. duo membra prime diuiſionis ibi ponantur ſcꝫ ratō et intelligentia. terciuꝫ v̓oſcꝫ intellectus ibi ponatur: aut ſi intelligentia poniibi pro intellectu. tūc deeſt tercium ſcilicet intelligentia Preterea. in hac diuiſione ponit̉ vis retentiua ſcꝫ memoria: fuit poſita in primis diuiſionibꝰ. Similitingeniū in nulla ſupradicta diuiſione ponebat̉. Ponūaūt alie differentie a damaſ. ſcꝫ intelligētia. intento. excogitatō. freneſis. ſed hec ſuo dicent̉ loco vbi aget̉ de diferentijs actuū ponunt̉ in intellectu poſſibili ẜm ph̓m Dicamus ad intelligentiā ſupradictaꝝ diuiſionū. attendit̉ diuiſio ratōnalis cognitiue. ẜm reſpectu adveritatē in formis intelligibilibꝰ ſine ꝯplexione entibus ẜm reſpectū ad veritate in cōplexionibꝰ ꝯpoſitōnibꝰformaꝝ intelligibilium: ẜm primum modum accipiuntdue diuiſiōes. illa ſcꝫ prima aug. illa eſt ph̓i. ſed inhoc differūt. illa que eſt aug. accipit̉ ẜm differentiasformaꝝ intelligibilium ſimpliciū. Illa v̓o ph̓i. accipitur ẜm modum ꝑueniendi ad cognitōem illaꝝ formaꝝintelligibiliū. que veniunt ad intellectuꝫ abſtractōeꝫa fantaſmate ſenſibili. Unde prīcipaliter ſiſtit circa eaque ſunt ratōis. nihilominus tn̄ ea ꝑuenit ad quādaꝫcognitōeꝫ eoꝝ que ſunt in intellectu intelligētia. cumem̄ ſint tres differentie formaꝝ intelligibiliū. increata.creata. ſeꝑata a conditōnibus corporis ſiue corporeis.ita a conditōnibus ſenſibilibus. et illa que eſt abſtractaa ꝯditōnibus ſenſibilibus ſiue corporeis. licꝫ inueniat