Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ad rōem. et ſic appropriata q̄dam hꝫ inſint homī etinſint brutis: ſicut em̄ in ꝑte cognitiua eſt q̄dā vis ꝑtisſenſitiue. in ordine tn̄ ad rōnem. ita ex ꝑte motiue eſt dicere ſenſualitatē hr̄e q̄dā appropriata ex ordine ad rōeꝫnec ꝓpter hoc erūt due vires ſenſualitatis. ſed vna visdupliciter ſe habēs: habet em̄ quedā ꝯmūia. quedamappropriata. Ad primo obiectū dicendū. prime duerōnes loquunt̉ de ſenſualitate ẜm ea que ꝯmuiter inſūtei. Ad obiectū aūt in ꝯtrariū dicendū eſt. ille ratōnes dicunt̉ de ip̄a ẜm ea appropriant̉ ſenſualitati hūane. ꝓpter ordinē ad rōem: habet em̄ aliquē motū ꝯmunem et habet aliquē appropriatū. Membrum ſecūdumD ſecundū quo querit̉. in quo genere virtutis motiue ſit ſenſualitas. Et videt̉ſit in genē diſponētis ad motū: em̄ ſugerit eſt diſponēs ad motū. ſꝫ ſenſualitasIuggerit. eſt em̄ ꝑmodū ſerpentis. et ſic agit̉ in interiorihoīe qͦdammō. quēadmodū agebat̉ exterius in primispentibꝰ. eſt pertinēs ad motiuā que diſponit ad motū Ad idē facit qd̓ dicit aug. in li. de trini. xij. Carnalisſenſus ingerit quādā illecebrā fruendi ſe. Item aug. īli. de anima et ſpū. Cum exterior ſenſus carnalis bonoſuo vtitur. interior ſenſus mētis quaſi obdormit: em̄cogitat bona interioris ſenſus. qui iocunditate exterio bonorum capitur. Sed ꝯſtat. iſte carnalis ſenſuseſt qui cognoſcit appetendū vel fugiendū. et hoc appetit vel fugit. ſi ſenſualitas eſt aliud ꝙͣ carnalis ſenſus. erit ſenſualitas de motiuis ſenſibilibꝰ ad motū diſponētibꝰ. Sed videt̉ ꝯtrariū. In ſenſualitate em̄cit̉ eſſe primus motus. qui determīat fugiendū. ſenſualitas cuius eſt motus ille eſt in genere virtutis facientis motū. Preterea. ſenſualitas dicit̉ repugnare ratiōe motiue. dicit̉. Caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpm̄. ratō motiua ſit ẜm quā determinat̉ meritū vel demeritū. meritū aūt eſt in ip̄a motiua faciente motū. ſenſualitas que aduerſat̉ illi trahit ad ꝯtrariū ſcꝫ demeritū. erit ī ꝑte motiua faciente motū. Ad qd̓ dicendū. ſicut loquimur de ratōe dupliciter ita et de ſenſualitate iam dicta: ratō aūt vt eſt cognitiua boni mali diſponit ad motū. Inꝙͣtum aūt in ea eſt volūtas efficit motūſimiliter eſt de ſenſualitate. eſt em̄ cognitiua boni vt eſtnūc vel ſui oppoſiti. et ſic diſponit ad motū: eſt iterū appetiua illius. eſt obediēs ratōni. ẜm hoc eſt motiua que facit motū. ergo dicit̉. ſenſualitas ingerit illecebraꝫ. hoc poteſt attendi dupliciter. vel mo quo ſuggerit vt eſt cognitiua. vel modū quo pulſatinferiorem ꝑtem rōnis inqͣtū eſt motiua. Illud autēqd̓ dicit aug. in li. de aīa et ſpū. intelligit̉ de carnali ſenſu. qui eſt diſponens ad motum cognitōnem inferioris boni. Mlēbrū terciū¶D terciū quo querit̉. vtrū ſenſualitas ſitidē qd̓ inferior portō ratōnis. qd̓ videt̉verbū mgr̄i in ſenten. li. ij. di. xxiiij. qui ſenſualitatē ꝯꝑat mulieri. ſicut habet̉ in glo.ſuꝑ illud. mulier eſt gloria viri. .j. Coꝝ. xj. verſus finemgloſe: ſed mulier viro eandē ſpēm ꝑticipat. ſenſualitas ergo ꝑticipabit eandē ſpēm ratōne. videt̉ ideꝫeſſe qd̓ inferior portio rōnis. Ad qd̓ videt̉ face̓ qd̓ dicit aug. in li. de trini. arguēs ex illo verbo Gen̄. Faciamus adiutoriū ſimile ſibi. Sicut in om̄ibꝰ pecoribꝰ.eſt inuentū viro adiutoriū ſimile ſibi. niſi de illo detractū in ꝯiugiū formaret̉: ita mēti nr̄e. ſuꝑnam ꝯſideramus veritatē. nullū eſt ad vſum reꝝ corꝑaliū (quātū nature hoīs ſatis eſt) ſimile adiutoriū ex anime ꝑtibꝰ. qͣsꝯmūes pecoribꝰ habemus. et ideo ratōnale noſtrum ad vnitatis diuortiū ſeꝑatū. ſed in auxiliū ſocietatisquaſi deriuatū in ſuo diſꝑtit̉ officio. Ex quo arguit̉. fi

ſenſualitas tenet rōem mulieris. et mulier in adiutoriūviri dat̉. erit ergo pertinens ad rōnem. erit ergo idē qd̓inferior portō. Similit̓ q̄rit̉. vtꝝ ſenſualitas carne debeat dici. qd̓ videt̉ v̓bū aug. in li. lxxxiij. queſtionū. q. xxviij. Si exterior vita accipit̉ corpuſentimꝰ. qn̄qꝫ notiſſimis ſenſibꝰ qͦs pecoribꝰ habenꝯmūes. ip̄a moleſtijs ſenſibililęꝑſecutōnibusingerunt̉ corrūpi pōt: īmerito. et iſte dr̄ ꝑticepeſil̓itudinis dei. ſolū viuit. qd̓ etiā in beſtijs appareſꝫ inuenit̉ in ſenſualitate. ſenſualitas erit aliudexterior. Preterea. ſenſualitas mortificat̉ tunſpūs vigorat̉. Si dr̄ de interiori hoīe exteriori. exterior corrūpit̉. interior de die in diem renouat̉. relinquit̉ ſicut nihil aliud eſt interior niſi ſpūalibꝰ ſenſibꝰ. ita nihil aliud erit exterior niſi ſenſualtas ſenſibꝰ carnis. Ad idē facit qd̓ dr̄ in glo. ſuꝑ illud. j. Cor. iiij. Si is intꝰ eſt ⁊cͣ. Sꝫ ꝯtrariū hr̄i pōt. ſenſualitas aliqͦ ꝯn̄is ē nobis brutis.exterioris hoīs nullo pōt ꝯuenire. eſt idē ſenſualitas qd̓ exterior. Itē dicit aug. exterioruertit̉ ad mentē ſe regentē. quā illuſtrat ſapiētia. qd̓ inbeſtijs pōt rōne carentibꝰ: exterior hꝫ de ſe intentōem rōnis: ſenſualitas carne eſt idē qd̓ exirior. Ad qd̓ dicēdū. exterior dr̄ ꝓprie quertit̉ ad exteriora bona ꝯcupiſcēda ꝓpter ſe. Irior v̓o dr̄ ꝯuertit̉ ad interiora bona ſiue ſupernaappetenda ꝓpter ſe. et ẜm exterior corrumpit̉ interor remouet̉: em̄ ſicut dicit greg. incipit exteriꝰ interire. tūc incipit interiꝰ viuere. Ideo dic̄ apo. ad eph̓ev. expoliantes veterē hoīem actibꝰ ſuis induentenouū hoīem ⁊cͣ. Alio v̓o dr̄ exterior ſic̄ habet̉ inglo. ij. coꝝ. iij. ꝗcqd̓ ē in nobis cōe pecore. ſꝫ pōt attdi inꝙͣtum ꝯiungit̉ rōnali ꝑte ad quā ordinat̉: ho p̄t dici exterior ſenſualitas in carne. reliqͦ v̓o: īmo ip̄e ẜm duplicē ſui ordinatōeꝫ dr̄ interiovel exterior. Ad v̓o qd̓ querebat̉ prius. vtrū idē eſſꝫqd̓ portō rōis inferior. dicēdū ē. ſi īueniat̉ ī ſcripturavalde exͣneo accipit̉: ſꝫ ſic̄ dictū ē poterat hec dicti. vt ſic̄ īferior portō rōnis tenebat locū ml̓ieris reſpectu ſuꝑioris portōis: ita ſenſualitas poterat tene̓ locunml̓ieris reſpectu rōis. his em̄ duobꝰ modis accipit̉ ī expoſitōe ſuꝑ illd̓: ml̓ier ē gl̓a viri .j. coꝝ. xj. Ad illd̓ v̓oqd̓ obijcit̉ aucͣtatē aug. in li. de trini. dd̓m. ibi locde ml̓iere ꝓut inferior portō rōis dr̄ ml̓ier. n̄ꝓut ſeſualitas. Un̄ ex arguit̉. ſenſualitas ꝑticipat ſpēꝫrōis. eo dat̉ in adiutoriū. Dari em̄ ī adiutoriū p̄t dicidupl̓r. vl̓ ad ẜuiēdū. pōt ꝯuenire ſenſualitati. velducēdū actū ꝯſil̓is ſpēi. quēadmodū ex ſuꝑiori portōeinferiori ꝯiūgat̉. actꝰ oīno rōnal̓ ꝓducit̉. ſic dat̉ inferior portio ratōnis in adiutorium. ſicut mulier daturēdū indiuiduū eiuſdē ſpēi.oriuꝫ viri Mlēbrū quartuꝫD quartū querit̉. vtrū ī ſenſualitate ſipct̄m vel. ſic. videt̉ qd̓ dicit min ſentē. li. ij. xxiiij. di. vlti. ca. pct̄m̄veniale gerit̉ ẜm rōeꝫ. illud ſcꝫ qd̓ in ſolomotu ſenſualitatis exiſtit. Pretēa. ad ephe. iiij. Iraſci nolite pec. glo. ſurgit motꝰ ꝓpter pena pctīē in ptāte nr̄a. em̄ ꝯſentiat. ꝑmittit api̓s iraſci. qd̓ē hūana tēptatō: loꝗt̉ de ira p̄mo motu: ſꝫ iſte pͥmꝰtus ē ī ſenſualitate. ī ſenſualitate eſt pct̄m. em̄ ſit inſenſualitate arguit̉ ſic. Aut ē in ſenſualitate. aut ī rōeſꝫ īū ꝯſentiat. ē in ſenſualitate. Contra.neritū demeritū nata ſūt fieri circa idē.virtꝰſꝫ v̓tus vel meritū ē natū fieri ī ſenſualitate. Pretesdiffinitō pct̄i ē dictū vl̓ factū vl̓ ꝯcupitū ꝯͣ legē: ſꝫ ẜm hacrōem ē natū ī ſenſualitate. ē ibi pct̄m. Itē ſeſſualitas aliqͦ ē ꝯn̄is nobis brutis. ſꝫ pct̄m nll̓ateneſt ꝯmūe nob̓ ip̄is. pct̄m ē ī ſenſualitatē. Preſtēſi ē volūtariū. non eſt pecca pct̄m ē