eſſentia qd̓ ſua potētia. dicūt tn̄ ꝙ ſunt idē in ſubſtātia.ſicut enī nō ē idē eſſe ⁊ oꝑari. ita nec eſſētia ⁊ potētia. eſſentia enī anime ē illud ꝑ qd̓ aīa ad aliud ē efficiēdū velrecipiendū. dicunt tn̄ ꝙ idē ē ī ſubſtātia. eo ꝙ aīa n̄ ſubſi ſtat ſine ſuis potētijs. nec etiā ītelligat̉. nec ipſe potentie ſine aīa. ydēptitas ergo quā ponit aug. referēda ē adſubſtātiā nō ad eſſentiā. ¶ Ad hͦ qd̓ obijcit̉ dicēdū ē. ꝙ ⁊ſi prīa materia ē receptibilis formarū ꝑ ſeipſaꝫ ⁊ nonaliud. ex hoc nō ſequit̉. ꝙ ſit ſua potētia. ſicut nec ſequiaīa ſeipſa viuit. gͦ eſt ſua vita. Preterea. ⁊ ſi matēia prīaeſſet ſua potētia. non ꝓpter hoc ſequeret̉. ꝙ aīa eſſet ſuapotētia. qꝛ materia prīa ē illud ī quo ē vltīa reſolutio exꝑte corporaliū. ſiue ſuſceptibiliū formarū corꝑaliū. aīaautē nō ē id ī qd̓ ē reſolutio ex ꝑte ſpiritualiū. ſiue ſuſceptibiliū formarū ſpūaliū. aīa enī ē reſolubilis in ſuā fornam ⁊ materiā. ſiue ī ſuū qd̓ ē ⁊ quo ē.¶ Nembrū ſecunduꝫCnſequēter ſuppoſito. ꝙ aīa nō ē ſue viresẜm eſſentiā. licet aliquo mō ẜm ſubſtātiam.¶ Querit̉. vtruꝫ vna ſit vis tm̄. aut plures.¶ Secūdo. ſi plures. vtrū omēs debet dici ꝑtes anime. an quedā ſic. quedā nō. ¶ Tercio ẜm qd̓ acci piatur diuiſio virium.Irticulus primusD primū. Ꝙ vna ſit vis tm̄. arguit̉ ex hoc. ꝙte. ergo forme ſeꝗtur vnitas virtutis. ſicut .n.virtus in ſpūalibꝰ ſeq̄ videt̉ formā ab vnitaī corꝑalibꝰ vnitatem forme ſequit̉ vnitas nature. formaautē dr̄ inqͣtū ꝑficit eſſe. natura inqͣtū ē prīcipiū motꝰ.ſic ī ſpūalibꝰ forma dr̄ inqͣtū ꝑficit eſſe. motꝰ v̓o inꝙͣtuꝫē prīcipiū actꝰ. Ex hoc ergo vr̄. ꝙ vna deberet eſſe virtꝰaīe. cū ſit vna forma. vel ſi aīa rōnalis ē vna forma ꝓuiautē ē ſenſibilis ē alia forma. ꝓut ē vegetabilis alia. ſicdicūt quidā. adhuc nō dicerent̉ niſi tres vires. ẜm ternariū formarū. ¶ Preterea. ī prīo ē vnitas virtutis ſic̄ vnitas eſſentie. ī creatura autē cū nō ſit repugnātia. vt vnaſit virtꝰ ſicut vna ē eſſentia. quēadmodū repugnat creature vt virtꝰ ſit idē oīno qd̓ eſſentia. hoc enī dr̄ ꝓpriū deipoſſibile ē ergo creaturā aliquā ī hoc aſſimilari prīo. illa autē cōſequēter ē ſpūalis. vt angelꝰ aut aīa rōnalis.habebit ergo vnitatē virtutis quēadmodū vnitatē eſſentie. ¶ Cōtra. diuiſio entis ꝑ vnū ⁊ multa. prior ē ꝙͣ peridē ⁊ diuerſum. Si ergo dꝫ accipi differētia īter creaturā ⁊ creatorē ꝙͣtū ad virtutē. accipiet̉ priꝰ penes vnitatē ⁊ pluralitate. ꝙͣ penes ydēptitatē ⁊ diuerſitatem. ſic̄creatura differt a creatore ī hoc. ꝙ virtꝰ ī creatura nō ēoīno idē qd̓ ſua eſſentia. ſic differt ī hoc. ꝙ hꝫ ꝑ pluralitatē virtutis. qd̓ hꝫ creator ꝑ virtutis indiuitionē. vt creator agit vna virtute omē qd̓ agit. creatura d̓o agat pluribus virtutibꝰ differentia. ¶ Preterea. aīa rōnalis adimaginē cōdita. ē ipſiꝰ creatoris. ſꝫ ī creatore eſt vnitaseſſentie ⁊ virtutis. ⁊ differētia ꝑſonalis. ergo in aīa eritp̄ter vnitatē eſſentie aliqua pluralitas. nō niſi viriuꝫ. ergo aīa hꝫ pluralitatē viriū aūt virtutū. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ aīa hꝫ pluralitatē viriū. ¶ Ad obiectū autē in cōtrariū dicēdū ē. ꝙ non ē ſimile de virtute reſpectu ſormeque ē ſubſtātia. ⁊ de natura. Natura enī ꝓprie. ⁊ primoreſpicit multiplicationē forme ī materia. ī ꝗbus ē poſſibile multiplicari. ſicut natura ignis vt multiplicaret formam ignis. ⁊ ſi reſpicit aliū modū. hoc ē inqͣtū ad huncordinat̉. In illis autē ī ꝗbus nō ē multiplicatio forme.vt ī ſole ⁊ huiꝰ mōi. determīat ſpeciē motꝰ. vt vni naturevnꝰ reſpōdeat motꝰ. virtꝰ autē reſpicit actū. actꝰ autemdiuerſi ſunt eſſentie cōpoſite. oꝫ gͦ intercidere diuerſitatem viriū. ¶ Ad ſcd̓m vo dicendū ē. ꝙ differētia creature ad creatorē. nō tm̄ attendit̉ ī hoc ꝙ ē idē motꝰ qd̓ eſſētia. ſꝫ in hoc ꝙ vniꝰ eſſentie ꝑfecte ſunt plures virtutes.ꝑticulariter agūt. cū primū ipſum vna virtute naturater agat.
¶ Articulus ſecundus.Dſecundū articulū quo querit̉. vtrū omnesvires debeāt dici ꝑtes. aut quedā ſic. quedaꝫnō. Ꝙ omēs. videt̉ ꝑ hͦ. ꝙ aīa dr̄ eſſe totū virtuale. ꝑtes autē eiꝰ ſunt vires vel virtutes. toti enī reſpōdet ꝑs. ergo quelibet potētia dꝫ dici ꝑs aīe. ¶ Cōtra qnqꝫ ſenſus nō ſūt quinqꝫ ꝑtes aīe. ſimilit̓ in vegetabili augmētatiua nutritīa generatīa nō dicunt̉ tres partes aīequēadmodū dicimꝰ ꝑtem intellectiuā ſenſitiuā ⁊ vegetatiuā. ergo nō oīs potētia ꝑs ē anime. ¶ Preterea videt̉.ꝙ nulla potētia ſit ꝑs anime. Dicit aug. tota eſſētia aīeī ſuis potētijs cōſiſtit. nec ꝑ ꝑtes diuidit̉ cuꝫ ſit ſimplex⁊ īdiuidua. gͦ potētie nō ſunt ꝑtes. ¶ Ad qd̓ dicendū ē.ꝙ nō omnes vires debēt dici ꝑtes anime. ꝓprie accipiēdo vocabulū. Si d̓o extendat̉ ꝙ ꝑtes dicant̉. eo ꝙ ꝑticulant poſſe anime ꝑ actꝰ differētes. ẜm hͦ poſſunt dici partes. ⁊ hͦ mō dicit aug. quadā ſimilitudīe dr̄ habere ꝑtes.Ille v̓o ꝓprie dicunt̉ ꝑtes. que ꝑticulāt ſubſtātiaꝫ aīe vl̓multiplicatā oſtendūt. verbigr̄a. Sēſibilis in brutis. vegetabilis ī plātis rōnalis: vel ītellectiua in hominibusmultiplicāt ſubſtantiā anime vel multiplicataꝫ oſtēdūtAlia ē enī ſubſtātia anime rōnalis ī homīe. alia ſenſibilis ī bruto. alia vegetabilis ī plāta. vnde iſte tres potentie ꝑtes aīe dicunt̉ ẜm ph̓os. etiā ī homīe he tres potentie fundant̉ ī tribꝰ ſubſtātijs. nō ſic autē de qnqꝫ viribusſenſuū. vel alijs differētijs potētiarū. Si v̓o dicant̉ ꝑtesq̄ cōſtituūt ſubſtātiaꝫ. ẜm hoc aīa nō dr̄ hr̄e has viresꝑtibꝰ. nō enī ex aliꝗbus viribꝰ. ſubſtātia anime cōſtittur. Sꝫ nec aīa dr̄ hr̄e ꝑtes eo mō quo cōtinuū dicit̉ habere ꝑtes dr̄ vel diſcretū. ⁊ hͦ mō dicit aug. ꝙ aīa cuꝫ ſitſimplex. nō dr̄ habere ꝑtes veritate cōpoſitiōis. ¶ Periādicta patet qualit̓ reſpōdendū ē ad obiecta. ꝑs enī dr̄triplex. ingrediēs cōpoſitionē. ⁊ ſic non dr̄ habere ꝑtesveritatis cōpoſitiōis ad modū cōtinui vel diſcreti. vl̓ cōcomitās multiplicationē ſubſtātie. ⁊ ſic dicunt̉ rōnalisſenſibilis ⁊ vegetabilis ꝑtes. vel q̄ ꝑticulāt poſſe animeꝑ actꝰ differētes. ⁊ ſic alie vires dicunt̉ ꝑtes. ⁊ he ꝓpriedicunt̉ ꝑtes virtuales. q̄ ī vna ſubſtātia aīe cōueniūt etdifferūt ꝑ actꝰ differētes in ſpecie.¶ Articulus terciusD terciū quo querit̉. ẜm ꝗd accipit̉ diuiſio ꝑtiū anime vel diſtīctio viriū. aut enī diſtīguutur ꝑ actꝰ. vel ꝑ organa. aut ꝑ obiecta. Si ꝑactꝰ tūc q̄ ſunt differētie actuū. he eſſent differētie viriū.ſꝫ opīo ⁊ ſciētia ſūt duo actꝰ. ergo ītellectꝰ a quo ꝓceditſciētia. ⁊ a quo ꝓcedit opinio. ſūt due vires. qd̓ cū n̄ ſit.nō attēdit̉ oīno diuiſio virium ẜm differētias actuum.¶ Preterea. differūt actꝰ ī actu. ẜm ꝙ ſunt reſpectu diuerſorū qualitatū. Eſt enī aliꝰ actꝰ ī actu reſpectu calidi ⁊ frigidi. ⁊ reſpectu mollis ⁊ duri. ⁊ reſpectu humidi⁊ ſicci. ⁊ ita de alijs. ⁊ tn̄ ſenſum dicimꝰ eſſe vnū ī ſpecieſiue tactū. gͦ nō ē differētia viriū. ꝙ autē nō differant ẜmdifferentiā organorū. patet ꝑ hͦ. qꝛ nō omnes vires anime vtunt̉ organis ad eliciendū actū ſicut ē ītellectīa. ergo penes differētias organorū. nō attēdit̉ pluralitas viriū. ¶ Preterea. ī memoria ītelligētia ⁊ volūtate hͦ offēdit̉. he enī nō differūt ẜm differentiā organorū. ergo ẜmhec nō attēdit̉ differētia. nec hoc ē ẜm differētias obiectorū. cū vnū ⁊ bonū ſint diuerſa obiecta. in ſpecie intellectiua ſpeculatīa ⁊ practica eſſent due vires tm̄. qd̓ nōvidet̉. ꝑ verba ph̓i dicētis. extendēte ſe ītellectiua ſpeculatiua fit practica. ¶ Preterea. idē eſt obiectū ſenſus cōmunis ⁊ ꝑticularis. vt viſus ē albi. guſtꝰ dulcis. ſenſuscōis albi dulcis. Similit̓ ītellectus agēs habet pro obiecto ſpecies abſtractas a materia intellectus poſſibil.ſimiliter. ⁊ tamen ſunt due vires. nō ergo ẜm differentias obiectorum ſunt differentie virium. ¶ Preterea. diuerſa ſunt obiecta in tactu ẜm differentias contrarietatis. eadem autē potentia tangibilis. ergo nō attenditul