Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt neceſſe ſit immediatio: pōt .n. corpus habe̓ maximā ꝯpoſitōꝫ. rōne cuiꝰ pōt minꝰ ꝯpoſitū mediuꝫ:aīa rōnalis ſit ſimplex. pōt hr̄e mediū in gene̓ incoporei quod ē mīoris ſimplicitatis. ſic̄ eſt vis ſenſibil̓vegetabilis: ita ex vtraqꝫ ꝑte p̄t hr̄e mediū ad preparatōeꝫ. Ad illud v̓o quod obijcit̉ de materia formadd̓m illo ſine medio vniūt̉. lꝫ alio mediū habeāt. Ad aliud d̓o qd̓ obijcit̉ de aīa vegetabili ſuocorꝑe dd̓m eſt. ad vnionē ꝑfectōis ſuo ꝑfectibili ſimile ē ī mediatōne. ſꝫ quō ad ꝯꝑatōꝫ in corꝑe. aīavegetabilis immediate oꝑat̉. rōnalis v̓o oꝑat̉ mediante ſenſibili. Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ ex alia ꝑte. reꝗrit̉ mediū. eſt niſi in quadā ꝯgruitate rei vtriuſqꝫgeneris adinuicē diſtātis. quo ad ratōꝫ vnionis: ſic̄enī ignis terra in ſuo genere entia. reqͥrūt aquamaereꝫ medijs. aūt veniūt ad mixtionē. vnūquodqalteri miſcet̉ fit vnū illo. vt int̓ ignē remiſſum aſua virtute terrā remiſſaꝫ a ſua v̓tute. ē mediū ponere ī mixto. lꝫ ſit ī mixtōne: ita ē int̓ aīaꝫ rōnalē qͦda ſuū corpꝰ. In aptatōe .n. ip̄a media vtrobiqꝫ int̓cidūt. in vnione v̓o ī termīo ē mediū int̓ aīaꝫ corpHec aūt on̄dit alia ſupͣdicta ſumpta ex illa ꝑte. loꝗtur .n. de medio in adaptatōne. Membrum terciumD terciū quo querit̉. vtꝝ eo hn̄t mediū. hēant vnū vel plura. ꝓpter maximādiſtantiā: .n. aīa rōnalis ē vltimū ī genere incorporeoꝝ: nec corpꝰ primū in genere corporeoꝝ. ſꝫ vltimū. Querit̉. vtꝝ vnū tm̄ ſit exꝑte aīe. alteꝝ ex ꝑte corꝑis: an plura vtrobiqꝫ. Et videt̉ vnū tm̄ ex ꝑte aīe. vnū ex ꝑte corꝑis. qd̓ dic̄aug. in ſupͣdictis aucͣtibꝰ in li. de aīa ſpū. Pret̓eainter aīaꝫ rōnalē corpꝰ ex ꝑte aīe rōnalis eſt vis ſenſibilis vl̓ vegetabil̓. ex ꝑte corꝑis ſpūs. vtrobiqꝫ ſufficit vnū mediū. Cōtra. aīa rōnalis eſt ſub̓a incorporea motiua cognoſcitiua ſeꝑabilis ſiue dependēs acorꝑe: corpꝰ v̓o cui vnit̉ tanꝙͣ organo ſiue ꝑfectibili. eſtcorpus ꝯpoſitū ex elemētis ꝯplexionatū. Ex ꝑte d̓o incorporei eſt ſub̓a incorporea motiua. ꝯgnoſcitiua. inſe ꝑabilis a corꝑe .ſ. vegetabili. ſub̓a incorporea motiua cognoſcitiua inſeꝑabilis .ſ. ſenſibil̓: ita duo ſūtmedia. Ex altera v̓o parte eſt corpꝰ ꝯpoſitū ex elementis. ꝯplexionatū corpꝰ ꝯpoſitū ex elemētis. iſtaduo ſunt media. iſta qͣtuor erūt media int̓ aīaꝫ rationaleꝫ ſuū corpꝰ: duo ex vna ꝑte. duo ex altera: ſpiritus .n. eſt corpus ꝯpoſitū ex elemētis. humor v̓o ēcorpꝰ ꝯpoſitū ex elemētis ſꝫ ꝯplexionatū. Ad quoddd̓m. eo quo ꝯtingit eſſe media qͣtuor. hꝫ mediaſupͣdicta. Ad obiectū aūt in ꝯtrariū dd̓m ē. aug. īli. de aīa ſpū loquit̉ de his medijs que ꝑtinēt ad ꝯgnitionē vel motū ſenſualeꝫ. vbi tm̄ requirit̉ vnū mediumex ꝑte aīe. alteꝝ ex ꝑte corꝑis: ex ꝑte aīe ſenſualitas. exꝑte corꝑis ſpūs aīalis vocat̉ fantaſticꝰ: tūc dr̄ fantaſticū corpꝰ. qꝛ eſt corpulētū: ſenſualitas v̓o dicit̉ſpūs. hꝫ oꝑatōꝫ p̄ter corpꝰ quēadmodū aīa ẜm intellecti Nembrū quartuꝫD quartū quo querit̉ de vnionis aīerōnalis corꝑe. .n. multi ſint modiꝯiūctionū. Eſt .n. vnū ꝯꝑatōne. quo materia forma vniūt̉: vnū ꝯtinuatōe. ſicutꝑtes quātitatis ꝯtinue: vnū ꝯtiguatōe. ſicut ligna lapides in domo: vnū colligatōne. ſicut membra ī corꝑe:vnū ꝯmixtōne. ſicut elemēta ī elemētato: vnū ꝯplexiōe.ſicut hūores in corꝑe ꝯplexionato: vnū imp̄ſſione. ſic̄ figura cera: vnū inſertu. ſic̄ ſurculi in ſtipite. Pōt q̄ri.vtꝝ aliquo iſtoꝝ modoꝝ dicat̉ aīa vniri corpori. Et videt̉ pͥmo. qꝛ forma hꝫ eſſe p̄ter materiā. ſed

aīa hꝫ eſſe p̄ter corpus: dicūt̉ vnū illo. Nec dicūt̉ vnū ꝯtinuatiōe. qꝛ ꝯtinua terminū hn̄t vnū. ſed incorꝑale hꝫ terminū. eſt vnū ꝯtiguatōne. eo ſunt termini ſimul. Quod aūt quantū eſt. termi hꝫ. Unū aūt colligatōne erit. quia ea que ſuntvnū colligatōne. habēt cōgrue ligamentū corꝑale. Incorporeū aūt hꝫ ligamentū corꝑale. ⁊cͣ. Non ſuntvnū ꝯmixtione. qꝛ illa diuidūt̉ vſqꝫ ad mīma: indiuiſibile v̓o quod eſt aīa recipit diuiſionē. ē vnuꝫmixtione. Nec eſt vnuꝫ complexione. quia illud fundatur ſuꝑ vnum mixtione. ⁊cͣ. Nec eſt vnum imp̄ſſionequia forma eſt principiū mouendi in illis. Pret̓eadiuidit̉ ẜm diuiſioneꝫ materie. ſic aūt eſt in aīa. eſt vnitas impreſſionis. Nec eſt vnū inſertu. qꝛ qd̓inſerit̉ dependet ab eo cui inſerit̉. vtrunqꝫ vitaꝫ hꝫ.Nec aūt dependet corpus ab aīa quo ad vitam: reſtat nullo modo dicet̉ vnio aīe corꝑis. Pret̓ea. forma habet vnitatē cum corꝑe. aīa rōnalis cuꝫ ſuo corpore. anima ſenſibilis in brutis. regetabilis in plātis. Poteſt queri. in quo attendit̉ differentia iſtarūfectionum inter ſe. Ad qd̓ dicenduꝫ eſt. hec vnioque eſt anime corporis. a beato Bern̄. dicit̉ natiua: ſe habet ad moduꝫ forme cum materia. Sed diſtinguendum eſt. eſt forma prima que ꝑficit materiā. ſic̄ſunt forme elemētares. in talibus forma ꝑficit ſimil̓rtotā materiaꝫ quālibet ꝑteꝫ. vt totus ignis ē ignis. quelibet ꝑs eius eſt ignis: ad hūc modū ſunt formenaturales. que ſunt prime ꝯmixtōnis. ſicut ē ī metallo hmōi mineralibꝰ: totū .n. auꝝ eſt aurū. quelibet ꝑsauri eſt auꝝ: ſicut eſt de omībꝰ formis materialibusplurimū appropinquāt ad ſuā materiaꝫ. Eſt iteruꝫ forma naturalis que ꝑficit totum ꝑtem. ſed non ſimilit̓ſicut eſt aīa ſenſibilis in brutis. vegetabilis in plantis. In hoc .n. habent ꝯuenientiā: totū .n. aīal eſt aīal.ſꝫ nulla ꝑs aīalis eſt aīal. ſꝫ plurime ꝑtes ſentiūt. Sil̓rquelibꝫ ꝑs plante vegetat̉. ſꝫ quelibꝫ eſt plāta. Sic ſimilit̓ ꝑficit̉ totū quelibꝫ ꝑs: hec forma pluselongat̉ a materia. hꝫ .n. aliquā indiuiduatōꝫ p̄t̓ materia. Eſt aūt tercia forma que ꝑficit totum. ita nullam eius ꝑteꝫ: ſicut aīa rōnalis totū .n. eſt. null̓a at̄ꝑs hoīs eſt homo. nec etiā intelligit: totuꝫ intellectm̄eſt. ita nulla ꝑs. vn̄ nulliꝰ ꝑtis dicit̉ actus. In plantis aūt ſenſibilibꝰ ſic erat. ſꝫ ꝑs vegetabat̉ aūt ſentiebat: ideo iſta forma que ꝑficit ita totū. nullaꝫtem. eſt vltima in genere formaꝝ naturaliū. Adhuetiā addēdū eſt. ad drn̄tiaꝫ vegetatiue ſenſitiue. Naꝫaīa vegetatiua etſi ſil̓r ꝑficit totū vt ꝑteꝫ. tn̄ participat quelibet ꝑs vegetatōꝫ hec ꝑtes aīalis hn̄t. Senſitiuā v̓o aīa ſic ꝑficit quālibet ꝑteꝫ vt ſentiat. ſicutſunt oſſa. pili. hmoi. ideo accedit plus ad diſtinctōꝫ:mēbra v̓o organica hoīs ſenſuꝫ hn̄t vegetatōꝫ. nul hn̄t intellectū: eſt finis diſtinctōis indiuiduatōnis naturalis. Per hec pōt patere qual̓r rn̄dēdūeſt ad obiecta. lꝫ .n. quedā ſit ſil̓itudo aīe corporisforme ad materiā. tn̄ eſt ſimilitudo ẜm modū dictū.Eſt .n. aīa aliꝗd p̄ter ſuā materiā. qd̓ ē dice̓ in forma naturali ſimpl̓r: vn̄ eſt ibi ꝓprie actus materie.ſꝫ actus naturalis corꝑis ꝯpleti in forma naturali. qforma dicit̉ forma corꝑalis: ſic hꝫ ꝓpriū modū vnionis. vocat b. Bern̄. iſtaꝫ vnionē ꝓprio noīe vnitatem natiuam. in li. ad eugeniū. v. Patet etiā ex dictis. ſit drn̄tia ꝑfectionū inter animā rōnaleꝫ ſenſibileꝫ vegetabileꝫ. Aliꝗ v̓o volūt pone̓ drn̄tiaꝫ in movnionis. ẜm diuerſa media vnientia. vt ponerent ſumen celeſte ẜm triplicem differentiam medium interperfectionem ſubiectum: quod ſi verum eſt tranſceſdit noſtram ſpeculatōeꝫ.