Queſtio.lxiij.
ꝫdiſtent aīa rōnalis ⁊ corpꝰ elemētum velcumelemētatū. n̄ facient vnū in natura. ¶ Pret̓ea. corpꝰ celeſte nō eſt īral̓r diuiſibile. gͦ nec ſegregabile vel cōgregabilod n̄ eſt tale n̄ eſt vnibile cū alio corꝑe.corpꝰ celeſte nō eſt vnibile. gͦ nec eſt aīa rōnal̓ ꝑ hunciodu mufortius. ¶ Itē quecūqꝫ ſunt ꝯpleta ſuo genere. nō etiā hn̄t poſſibilitatē ꝓut hmōi ad vlteriꝰ ens.Un̄ ignis ⁊ aer vt ſunt in ſua ſpera. ꝯpleta ſunt in quozenere. nec hn̄t poſſibilitatē ꝓut hmōi ad aliꝗd vnū inatura: cū gͦ aīa rōnalis ⁊ corpꝰ hūanū ſe habeāt vt entia ꝯpleta in ſuo genere. In genere .n. corporeoꝝ eſt cōpletiſſimū corpꝰ: in incorporeoꝝ genere valde ꝯpletū ēaīa rōnalis vt ꝑ ſe potēs ſubſiſtere. gͦ ꝓut hmoi n̄ hn̄tpoſſibilitatē ad vlterius ens in natura: ſꝫ oīa ꝯiūgibilia ī vnū natura ſunt poſſibilia. gͦ aīa rōnalis ⁊ corpꝰillud n̄ ſunt ꝯiūgibilia. ¶ Itē videt̉ ex ſil̓itudine microcoſmi ⁊ mecracoſmi: nā nō fit vnū ex motore celi ⁊ celo: gͦ pari rōne ex motore corꝑis hūani ⁊ corꝑe hūano.Itē quecūqꝫ ſub̓e nō hn̄t ꝯn̄eꝫ materiā. nō vniūt̉ aduicē in vnā naturā: ſꝫ aīa rōnalis ⁊ corpꝰ hūanū ſūthmōi. gͦ nō vniūt̉ vt ꝯiūgant̉ in vna natura. ¶ Contrag. in li. de aīa ⁊ ſpū. ſunt corꝑis ⁊ aīe quedā ſil̓ia ſcꝫpremū corꝑis ⁊ infimū aīe. quibꝰ ſine naturali cōfuſione ꝑſonali tn̄ vnionē facile ꝯiūgi pn̄t: ſil̓ia eī gaudētſimilibꝰ: ſꝫ aīa que vere ſpūs ⁊ caro q̄ vere corpꝰ ē. ī ſuisextremitatibꝰ ꝯuenient̉ ⁊ facile vniūt̉ in fantaſtico aīequod corpꝰ nō eſt. ſꝫ ſil̓e corꝑi. ⁊ ſenſualitate carnis quevere ſpūs eſt. qꝛ ſine aīa fieri nō p̄t. ¶ Iteꝫ in eodeꝫ. cōueniētiſſima media ſunt carnis ⁊ aīe. ſenſualitas carnis que maxime ignis ē ⁊ fantaſticus ſpūs. qd̓ igneusor dicit̉. ⁊ celeſtis origo. mira ſocietas carnis ⁊ aīeſpūs vite ⁊ limi terre. Sic .n. ſcriptū eſt. Fecit deus hominē de limo terre ⁊ inſpirauit in faciē eius ſpiraculūvite. ¶ Iteꝫ ex rōne quā ponit ph̓s arguit̉. aīa ē ꝑfectōcorꝑis phyſici organici ⁊cͣ. ¶ Iteꝫ ome id quod coīcatalteri in paſſionibꝰ. ꝯuenit in vnū cū illo: ſꝫ aīa ⁊ corpꝰcoīcant in paſſionibꝰ. gͦ ⁊cͣ. Ꝙ aūt coīcant in paſſionibus pꝫ ꝑ hoc. ꝙ ad mutatōꝫ factā ī corꝑibꝰ ſeꝗt̉ immediate mutatio in aīalibꝰ. ⁊ ecōuerſo. vt in gaudio ⁊ triſticia ⁊ hmōi paſſionibꝰ. ¶ Iteꝫ om̄e quod ꝯtinet alteꝝ⁊ ſaluat ꝑ modū forme. facit vnū cum illo quod ꝯtinet̉⁊ ſaluat̉. ſꝫ aīa eſt hmōi: ipſa .n. ꝯtinet ⁊ ſaluat corpusens in corꝑe: recedente v̓o deſtruit̉ ⁊ diſſoluit̉ corpꝰ.ipſa ē ꝑfectio corꝑis. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ ꝯiūgibilia ſunaīa ⁊ corpꝰ. ⁊ vniūt̉ in vnū vt fiat vna natura. ¶ Ad obiectū aūt in ꝯtrariū dd̓m eſt. ꝙ lꝫ minꝰ diſtent ī naturacorpꝰ celeſte ⁊ corpꝰ elementū vel elementatuꝫ ꝙͣ aīa ⁊corpꝰ hūanū. ⁊ illa nō faciūt vnū ꝑ ꝯpoſitōꝫ. nihilomīꝰhec faciūt vnū ꝑ ꝯpoſitōꝫ. qꝛ vnū illoꝝ eſt poſſibile reſpectu alteriꝰ. nō tm̄ vt mobile reſpectu motoris. ſed vtmateriale reſpectu ſue ꝑfectōis. ¶ Pret̓ea. vt different̉cliciat̉ actꝰ a potētia aīe hꝫ ꝯpoſitōꝫ cū corꝑe orgaīco:lꝫ .n. aīa intellectiua rōne intellectꝰ n̄ determīet ſibi organū. nihilominꝰ rōne aliquoꝝ actuū ꝗ ꝑtinēt ad ſenſibile vel vegetabile. vel eoꝝ qui ꝯſequēt̉ ad intellectuꝫ.de termīant ſibi organū. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ lꝫ vtrūqꝫin ſuo genere ſit completū. nec reſpiciat vlterius perfectionē ſui generis. vt corpꝰ n̄ reſpiciat vlteriꝰ ꝑfectōeꝫcorꝑaleꝫ in natura: nihilominꝰ reſpicit corpꝰ vlterioraꝑfectōꝫ ſpūaleꝫ ſiue aīalē. que ē mediāte vita: ⁊ hec eſtꝑfectio nobilior p̄dicta. Nec eſt ſimile de alijs duobusꝑfectis. quoꝝ vnū eſt natū ꝑ ſe ſubſiſtere ſine alteriꝰ adtuuamēto: talia .n. duo nō dicūt̉ in natura vnibilia. vtignis in ſua ſpera. ⁊ firmamentū in ſua ſpera: tn̄ vnuꝫab altero ꝙͣtū ad termīatōꝫ figure. vel ꝙͣtū ad ratōneꝫmotus. ¶ Ad illud v̓o quod obijcit̉ de ꝯꝑatōne macrocoſmi ⁊ mecracoſmi. dd̓m eſt. ꝙ in mecracoſmo n̄ ē cōꝑatio corporei ad incorporeū. niſi ẜm ratōꝫ mouentis⁊ moti: corpꝰ .n. illud nō indiget vt ſubſiſtat ꝑ creaturāillā. ſꝫ tm̄ vt moueat̉: corpꝰ v̓o hūanū indiget aīa. n̄ tm̄
vt moueat̉ hetiā vt in eē in quo ē ſubſiſtat ⁊ ꝑmaneat:⁊ ideo duplicē hꝫ oatōꝫ. vt mobilis ad motorē. ⁊ ꝑfectibilis ad ꝑfectōꝫ ſuā: vn̄ vnū ī nat̉a ꝯſtituūt .ſ. hoīeꝫ.¶ Ad vltimū rn̄dēdū ꝑ interp̄tatōꝫ maioris. hec .n. eſtfalſa. quecūqꝫ n̄ hn̄t ꝯn̄eꝫ naturā. nō vniūt̉ inſtātia incompoſito ex materia ⁊ forma.¶ Nembꝝ ſecūdūD ſecūdū ſuppoſito ꝙ ꝯiūgant̉ vel vniāt̉in natura. querit̉. vtꝝ ꝯiūgāt̉ ſine medioaut ꝑ mediuꝫ. Et videt̉ ꝙ ſine medio. ꝗanibilitas vt videt̉ ē drn̄tia eēntialis int̓aīaꝫ ⁊ angelū: gͦ cū aīa vniat̉ corpori vnibilitate vnit̉ſua eēntia. ſꝫ quod vnit̉ ſua eēntia. vnit̉ ſine medio: vnitur gͦ aīa corpori ſine medio. ¶ Itē ſi ꝯiūgant̉ ꝑ mediūcū vnū ſit corporeū ⁊ alteꝝ incorporeū. neceſſe ē mediueē corporeū ⁊ incorporeū ī ꝑte: quod cū impoſſibile ſitſcꝫ aliꝗd eē in his duobꝰ generibꝰ. ſꝫ tm̄ eſt in altero: n̄habebūt iſta duo mediū aliqd̓. ¶ Sil̓r obijcit̉. cum aīaſit ſimplex ſicut dicit aug. in qōne veteris ⁊ no. teſta. ⁊corpꝰ ſit ꝯpoſitū: nihil aūt mediū ſit inter ſimplex ⁊ cōpoſitū: n̄ erit mediū int̓ aīam ⁊ corpꝰ cui ꝯiūgit̉. ¶ Preterea. inter materiā ⁊ formā que ei vnit̉. nō interciditmediū: cū gͦ corpꝰ ſit ſicut materia. aīa v̓o ſicut forma.nō eſt ncc̄e intercidere mediuꝫ ī natura. ¶ Pretea. int̓aīaꝫ vegetabileꝫ ⁊ ſuū corpꝰ n̄ eſt ncc̄e intercide̓ mediūin plantis: cū gͦ aīa rōnalis ſe habeat ad ſuū corpꝰ ꝯſimilit̓. nō eſt ncc̄e intercidere mediuꝫ. ¶ Forte diceret̉.ꝙ aīa ſuis potētijs vnit̉ corpori. ſicut videt̉ dicere augͥ.in li. de aīa ⁊ ſpū: ſꝫ hͦ nō remouet qn̄ ꝑ ſe ꝯiūgāt̉. Namcū eſſe ꝑ prius attribuit̉ eēntie ꝙͣ ip̄i potentie: ⁊ ſimil̓reēntie corꝑis ꝙͣ potētijs eiꝰ: corpꝰ aūt ⁊ aīa ſe reſpiciūtnatural̓r. gͦ prior ē reſpectu eēntie aīe ⁊ corꝑis ꝙͣ viriūinter ſe: gͦ ꝯiunctio eēntie aīe cū corꝑis eēntia. eſt naturaliter prior. lꝫ ſit tꝑe ſil̓: gͦ ſine medio ī eē vniūt̉. ¶ Cōtra obijcit̉ ꝑ ſimilitudinē ſumptaꝫ ex verbis ph̓oꝝ. Eaenī q̄ magis ſunt diſtantia. vt ignis ⁊ terra. n̄ ꝯueniūtniſi ꝑ mediū: aqͣ v̓o ⁊ terra dicūt̉ ꝯueīre ī vnū aliquodſine alijs q̄ n̄ int̓ ſe diſtāt. Nā ſi diceret̉ ignis immediate ꝯuenit cū terra in carbone. hͦ nō eſt veꝝ: materia eiilla n̄ eſt pure terra. ſꝫ ē ꝯpoſituꝫ ex alijs. lꝫ plus dicat̉denomīari ab illo: gͦ q̄ diſtāt adinuicē. quāto magis diſtant. tanto magis indigēt medio vt ꝯueniāt ī vnuꝫ natura. ¶ Pret̓ea. aīa rōnalis ad hͦ ꝙ ꝯiūgat̉ corpori exigit diſpoſitōes aptātes. quibꝰ fit aptatio corꝑis ad receptōꝫ ip̄ius. hoc aūt n̄ ē niſi ꝓpter maximā diſſimilitudinē eius ad corpꝰ. gͦ aīa rōnalis ⁊ corpꝰ q̄rūt mediuꝫ.¶ Ad quod dd̓m. ꝙ aīa rōnalis ꝯiūgit̉ ſuo corpori. vtmotor mobili. ⁊ vt ꝑfectio formalis ſuo ꝑfectibili: ꝓutaūt eſt motor hꝫ potētias medias quibꝰ mouet̉ corpusꝓut eſt organū aīe. ⁊ illa via dicit̉ hr̄e potētias ꝓ medio. ¶ Preterea. ſpūs qui dicūt̉ vitalis ⁊ aīalis. deferūt tanꝙͣ mīſfrantes actū viriū ꝑ corpus: eo aūt modoquo eſt ꝑfectio ⁊ corpꝰ ꝑfectibile. lꝫ habeat diſpoſitiones p̄ambulas que dicūt̉ quodāmodo media: nō tn̄ exigit̉ mediū ī vnione. immo ſeipſa vnit̉ aīa corpori. Ꝙaut habeat diſpoſitōnes medias in aptatōne. pꝫ per hͦquod dic̄ aug. ꝙ vegetat̉ ⁊ creſcit ⁊ organizat̉ ⁊ formatur: hͦ aūt n̄ poſſꝫ eē. niſi eēt aliq̄ v̓tutes ſpūales q̄ iſtafacerēt. ⁊ ideo in aptatōe ſunt media. ī ipſa d̓o vnioneſeipſa ꝯiūgit̉ corpori. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ rōne prime ꝑtis. dd̓m ꝙ eēntia ip̄iꝰ aīe n̄ ē ſua vnibilitas. lꝫ ſeipſa vniat̉. ¶ Ad ſcd̓m d̓o dd̓m ē. ꝙ lꝫ aīa ſit incorporea. ⁊ ip̄m cui vnit̉ ſit corpꝰ: n̄ ꝓhibet illa hr̄e mediuꝫ.pōt .n. eſſe tanta diſtātia vniꝰ ab altero. vt incorporeuꝫex ꝑte ſua hr̄et mediū. ſic̄ aīa hꝫ media ex ꝑte ſua viresaīales ⁊ vitales ⁊ nat̉ales: ⁊ corpꝰ ex alia ꝑte hꝫ mediūſpūs tres rn̄dētes. ⁊ illud ex viā qͣ motor ⁊ organuꝫ qd̓eſt mobile ꝯiūgūt̉. ¶ Sil̓r rn̄dendū eſt ad terciuꝫ. quiaenī aīa eſt ſimplex reſpectu corꝑis. ⁊ corpꝰ hꝫ ꝯpoſitōꝫ