Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.lxiij.

ꝫdiſtent aīa rōnalis corpꝰ elemētum velcumelemētatū. facient vnū in natura. Pret̓ea. corpꝰ celeſte eſt īral̓r diuiſibile. nec ſegregabile velgregabilod eſt tale eſt vnibile alio corꝑe.corpꝰ celeſte eſt vnibile. nec eſt aīa rōnal̓ hunciodu mufortius. Itē quecūqꝫ ſunt ꝯpleta ſuo genere. etiā hn̄t poſſibilitatē ꝓut hmōi ad vlteriꝰ ens.Un̄ ignis aer vt ſunt in ſua ſpera. ꝯpleta ſunt in quozenere. nec hn̄t poſſibilitatē ꝓut hmōi ad aliꝗd vnū inatura: aīa rōnalis corpꝰ hūanū ſe habeāt vt entia ꝯpleta in ſuo genere. In genere .n. corporeoꝝ eſtpletiſſimū corpꝰ: in incorporeoꝝ genere valde ꝯpletū ēaīa rōnalis vt ſe potēs ſubſiſtere. ꝓut hmoi hn̄tpoſſibilitatē ad vlterius ens in natura: ſꝫ oīa ꝯiūgibilia ī vnū natura ſunt poſſibilia. aīa rōnalis corpꝰillud ſunt ꝯiūgibilia. Itē videt̉ ex ſil̓itudine microcoſmi mecracoſmi: fit vnū ex motore celi celo: pari rōne ex motore corꝑis hūani corꝑe hūano.Itē quecūqꝫ ſub̓e hn̄t ꝯn̄eꝫ materiā. vniūt̉ aduicē in vnā naturā: ſꝫ aīa rōnalis corpꝰ hūanū ſūthmōi. vniūt̉ vt ꝯiūgant̉ in vna natura. Contrag. in li. de aīa ſpū. ſunt corꝑis aīe quedā ſil̓ia ſcꝫpremū corꝑis infimū aīe. quibꝰ ſine naturali cōfuſione ꝑſonali tn̄ vnionē facile ꝯiūgi pn̄t: ſil̓ia gaudētſimilibꝰ: ſꝫ aīa que vere ſpūs caro vere corpꝰ ē. ī ſuisextremitatibꝰ ꝯuenient̉ facile vniūt̉ in fantaſtico aīequod corpꝰ eſt. ſꝫ ſil̓e corꝑi. ſenſualitate carnis quevere ſpūs eſt. qꝛ ſine aīa fieri p̄t. Iteꝫ in eodeꝫ.ueniētiſſima media ſunt carnis aīe. ſenſualitas carnis que maxime ignis ē fantaſticus ſpūs. qd̓ igneusor dicit̉. celeſtis origo. mira ſocietas carnis aīeſpūs vite limi terre. Sic .n. ſcriptū eſt. Fecit deus hominē de limo terre inſpirauit in faciē eius ſpiraculūvite. Iteꝫ ex rōne quā ponit ph̓s arguit̉. aīa ē ꝑfectōcorꝑis phyſici organici ⁊cͣ. Iteꝫ ome id quod coīcatalteri in paſſionibꝰ. ꝯuenit in vnū illo: ſꝫ aīa corpꝰcoīcant in paſſionibꝰ. ⁊cͣ. aūt coīcant in paſſionibus pꝫ hoc. ad mutatōꝫ factā ī corꝑibꝰ ſeꝗt̉ immediate mutatio in aīalibꝰ. ecōuerſo. vt in gaudio triſticia hmōi paſſionibꝰ. Iteꝫ om̄e quod ꝯtinet alteꝝ ſaluat modū forme. facit vnū cum illo quod ꝯtinet̉ ſaluat̉. ſꝫ aīa eſt hmōi: ipſa .n. ꝯtinet ſaluat corpusens in corꝑe: recedente v̓o deſtruit̉ diſſoluit̉ corpꝰ.ipſa ē ꝑfectio corꝑis. Ad qd̓ dd̓m. ꝯiūgibilia ſunaīa corpꝰ. vniūt̉ in vnū vt fiat vna natura. Ad obiectū aūt in ꝯtrariū dd̓m eſt. lꝫ minꝰ diſtent ī naturacorpꝰ celeſte corpꝰ elementū vel elementatuꝫ ꝙͣ aīacorpꝰ hūanū. illa faciūt vnū ꝯpoſitōꝫ. nihilomīꝰhec faciūt vnū ꝯpoſitōꝫ. qꝛ vnū illoꝝ eſt poſſibile reſpectu alteriꝰ. tm̄ vt mobile reſpectu motoris. ſed vtmateriale reſpectu ſue ꝑfectōis. Pret̓ea. vt different̉cliciat̉ actꝰ a potētia aīe hꝫ ꝯpoſitōꝫ corꝑe orgaīco:lꝫ .n. aīa intellectiua rōne intellectꝰ determīet ſibi organū. nihilominꝰ rōne aliquoꝝ actuū ꝑtinēt ad ſenſibile vel vegetabile. vel eoꝝ qui ꝯſequēt̉ ad intellectuꝫ.de termīant ſibi organū. Ad ſcd̓m dd̓m. lꝫ vtrūqꝫin ſuo genere ſit completū. nec reſpiciat vlterius perfectionē ſui generis. vt corpꝰ reſpiciat vlteriꝰ ꝑfectōeꝫcorꝑaleꝫ in natura: nihilominꝰ reſpicit corpꝰ vlterioraꝑfectōꝫ ſpūaleꝫ ſiue aīalē. que ē mediāte vita: hec eſtꝑfectio nobilior p̄dicta. Nec eſt ſimile de alijs duobusꝑfectis. quoꝝ vnū eſt natū ſe ſubſiſtere ſine alteriꝰ adtuuamēto: talia .n. duo dicūt̉ in natura vnibilia. vtignis in ſua ſpera. firmamentū in ſua ſpera: tn̄ vnuꝫab altero ꝙͣtū ad termīatōꝫ figure. vel ꝙͣtū ad ratōneꝫmotus. Ad illud v̓o quod obijcit̉ de ꝯꝑatōne macrocoſmi mecracoſmi. dd̓m eſt. in mecracoſmo ēꝑatio corporei ad incorporeū. niſi ẜm ratōꝫ mouentis moti: corpꝰ .n. illud indiget vt ſubſiſtat creaturāillā. ſꝫ tm̄ vt moueat̉: corpꝰ v̓o hūanū indiget aīa. tm̄

vt moueat̉ hetiā vt in in quo ē ſubſiſtat ꝑmaneat: ideo duplicē hꝫ oatōꝫ. vt mobilis ad motorē. ꝑfectibilis ad ꝑfectōꝫ ſuā: vn̄ vnū ī nat̉a ꝯſtituūt .ſ. hoīeꝫ. Ad vltimū rn̄dēdū interp̄tatōꝫ maioris. hec .n. eſtfalſa. quecūqꝫ hn̄t ꝯn̄eꝫ naturā. vniūt̉ inſtātia incompoſito ex materia forma. Nembꝝ ſecūdūD ſecūdū ſuppoſito ꝯiūgant̉ vel vniāt̉in natura. querit̉. vtꝝ ꝯiūgāt̉ ſine medioaut mediuꝫ. Et videt̉ ſine medio. ꝗanibilitas vt videt̉ ē drn̄tia eēntialis int̓aīaꝫ angelū: aīa vniat̉ corpori vnibilitate vnit̉ſua eēntia. ſꝫ quod vnit̉ ſua eēntia. vnit̉ ſine medio: vnitur aīa corpori ſine medio. Itē ſi ꝯiūgant̉ mediū vnū ſit corporeū alteꝝ incorporeū. neceſſe ē mediu corporeū incorporeū ī ꝑte: quod impoſſibile ſitſcꝫ aliꝗd in his duobꝰ generibꝰ. ſꝫ tm̄ eſt in altero:habebūt iſta duo mediū aliqd̓. Sil̓r obijcit̉. cum aīaſit ſimplex ſicut dicit aug. in qōne veteris no. teſta.corpꝰ ſit ꝯpoſitū: nihil aūt mediū ſit inter ſimplexpoſitū: erit mediū int̓ aīam corpꝰ cui ꝯiūgit̉. Preterea. inter materiā formā que ei vnit̉. interciditmediū: corpꝰ ſit ſicut materia. aīa v̓o ſicut forma. eſt ncc̄e intercidere mediuꝫ ī natura. Pretea. int̓aīaꝫ vegetabileꝫ ſuū corpꝰ eſt ncc̄e intercide̓ mediūin plantis: aīa rōnalis ſe habeat ad ſuū corpꝰ ꝯſimilit̓. eſt ncc̄e intercidere mediuꝫ. Forte diceret̉. aīa ſuis potētijs vnit̉ corpori. ſicut videt̉ dicere augͥ.in li. de aīa ſpū: ſꝫ remouet qn̄ ſe ꝯiūgāt̉. Nam eſſe prius attribuit̉ eēntie ꝙͣ ip̄i potentie: ſimil̓reēntie corꝑis ꝙͣ potētijs eiꝰ: corpꝰ aūt aīa ſe reſpiciūtnatural̓r. prior ē reſpectu eēntie aīe corꝑis ꝙͣ viriūinter ſe: ꝯiunctio eēntie aīe corꝑis eēntia. eſt naturaliter prior. lꝫ ſit tꝑe ſil̓: ſine medio ī vniūt̉.tra obijcit̉ ſimilitudinē ſumptaꝫ ex verbis ph̓oꝝ. Eaenī magis ſunt diſtantia. vt ignis terra. ꝯueniūtniſi mediū: aqͣ v̓o terra dicūt̉ ꝯueīre ī vnū aliquodſine alijs int̓ ſe diſtāt. ſi diceret̉ ignis immediate ꝯuenit terra in carbone. eſt veꝝ: materia eiilla eſt pure terra. ſꝫ ē ꝯpoſituꝫ ex alijs. lꝫ plus dicat̉denomīari ab illo: diſtāt adinuicē. quāto magis diſtant. tanto magis indigēt medio vt ꝯueniāt ī vnuꝫ natura. Pret̓ea. aīa rōnalis ad ꝯiūgat̉ corpori exigit diſpoſitōes aptātes. quibꝰ fit aptatio corꝑis ad receptōꝫ ip̄ius. hoc aūt ē niſi ꝓpter maximā diſſimilitudinē eius ad corpꝰ. aīa rōnalis corpꝰ q̄rūt mediuꝫ. Ad quod dd̓m. aīa rōnalis ꝯiūgit̉ ſuo corpori. vtmotor mobili. vt ꝑfectio formalis ſuo ꝑfectibili: ꝓutaūt eſt motor hꝫ potētias medias quibꝰ mouet̉ corpusꝓut eſt organū aīe. illa via dicit̉ hr̄e potētias medio. Preterea. ſpūs qui dicūt̉ vitalis aīalis. deferūt tanꝙͣ mīſfrantes actū viriū corpus: eo aūt modoquo eſt ꝑfectio corpꝰ ꝑfectibile. lꝫ habeat diſpoſitiones p̄ambulas que dicūt̉ quodāmodo media: tn̄ exigit̉ mediū ī vnione. immo ſeipſa vnit̉ aīa corpori.aut habeat diſpoſitōnes medias in aptatōne. pꝫ perquod dic̄ aug. vegetat̉ creſcit organizat̉ formatur: aūt poſſꝫ. niſi eēt aliq̄ v̓tutes ſpūales iſtafacerēt. ideo in aptatōe ſunt media. ī ipſa d̓o vnioneſeipſa ꝯiūgit̉ corpori. Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ rōne prime ꝑtis. dd̓m eēntia ip̄iꝰ aīe ē ſua vnibilitas. lꝫ ſeipſa vniat̉. Ad ſcd̓m d̓o dd̓m ē. lꝫ aīa ſit incorporea. ip̄m cui vnit̉ ſit corpꝰ: ꝓhibet illa hr̄e mediuꝫ.pōt .n. eſſe tanta diſtātia vniꝰ ab altero. vt incorporeuꝫex ꝑte ſua hr̄et mediū. ſic̄ aīa hꝫ media ex ꝑte ſua viresaīales vitales nat̉ales: corpꝰ ex alia ꝑte hꝫ mediūſpūs tres rn̄dētes. illud ex viā motor organuꝫ qd̓eſt mobile ꝯiūgūt̉. Sil̓r rn̄dendū eſt ad terciuꝫ. quiaenī aīa eſt ſimplex reſpectu corꝑis. corpꝰ hꝫ ꝯpoſitōꝫ