Queſtio.lxx.
ſponſio eſſꝫ ad hoc ꝙ dicit̉. maſculū et femīam fecit eosid ē. ẜm corpus ade materialiter. ex quo poſt formauitcorpus eue. vel fecit hoīem ad hoc vt eſſet maſculus ⁊ femina. et ꝑ illa genꝰ hūanum multiplicaret̉. ¶ Aliꝗ dicibant ꝙ aīma vtriuſqꝫ erat creata in oꝑe ſexte diei. vt eētſenſus. maſculum et femīam fecit eos .i. aīmas cōdidiad imaginē ſuam tam maris ꝙͣ femīe. corꝑa v̓o poſt formata ſicut recitat ſcriptura. ¶ Sꝫ tūc querit̉. quare nōdictū eſt. de eua ſicut de adam: de adam em̄ dicit̉. ꝙ formauit hoīem de limo terre et inſpirauit ⁊cͣ. de eua v̓o nihil dicitur quo ad cōiunctōem aīme cū corꝑe. Si v̓o aīma eue eſſet ꝑ ſe primo creata. et poſt ſuo corꝑi cōiūcta.videret̉ ſil̓r dicēdū: nō aūt ſil̓r eſt dictū. aliter gͦ videturratio ex ꝑte eue et ex parte ade. Mihi veriſimiliꝰ videt̉ẜm primū modum dicenduꝫ. ſaluo tn̄ iudicio meliorisententie.¶ Nembrum terciuꝫ principales queſtionis.¶Dmembrū terciū huiꝰ qōnis vbi agit̉ deaīabꝰ alijs. Si habeāt materiā corꝑalemde qua fiāt. ¶ Circa hͦ q̄rit̉ prīo de aīabusgetabilibꝰ ī plātis. ¶ Secūdo de aīabꝰIenſitiuis in aīalibꝰ. ¶ Tercio et prīcipalit̓ de aīabꝰ rationabilibꝰ. Fuerūt em̄ quidā ꝗ dixerūt aīaꝫ eſſe ex aīa.ſicut corpꝰ ex corꝑe eſt. et hoc extendebāt ad aīaꝫ rōnalēſedalijs dicetur prius.Articulus primus.Uod auteꝫ aīa ex aīma ſit. videt̉ tū in plantis tū in quibuſdā aīmalibꝰ. Cū eī deſcindit̉planta a planta ſiue ab arbore. corpꝰ deciſuꝫnō eſt ſine aīma: ſic̄ ergo ꝑs corꝑis deſcindit̉ a toto corpore. ita aīma ꝑtis corporis erit ex aīa totius corporis.¶ Preterea. ſi totū corpus arboris fuit aīatū. aīma ē ꝑtotū corpus. ſic̄ forma imp̄ſſa: ſꝫ forma imp̄ſſa recipit diuiſionē ẜm diuiſionē corꝑis. gͦ aīma erit ex aīa. ¶ Preterea. ſuppoſito ꝙ aīma nō diuidat̉ ꝑ partes. erit ī qualibet ꝑte. facta gͦ deciſione. erit tota in ꝑte deciſa. ⁊ totaī eo a qͦ ſit deciſio ſiue ſeꝑatio: cū ergo ꝑs deciſa nō ſit aīmata niſi ꝑ hoc ꝙ fuit in corꝑe tota. erit aīa ꝑtis originem ſumēs ab aīma totiꝰ. ¶ Preterea. in rebꝰ que fiuntẜm naturā cū ignis ē ex igne. dicimꝰ formā in generatoigne eſſe ex forma: gignētis natura em̄ ē principiū ex ſimilibꝰ ſil̓ia ꝓducēdi. gͦ a ſimili. cū hec ꝓductio ſit ẜm naturā. diceret̉ aīa ex aīma eſſe. ¶ Cōtra arguit̉. ꝙ aīa n̄eſt ex aīma ſꝫ tm̄ aīatū ex aīato: et primo ꝓbat̉ ꝙ aīa nōdiuidit̉ ꝑ diuiſionē corporis. nec ꝑ ſeip̄am. Solū em̄ illud qd̓ hꝫ partē extra partē diuidi pt̄. gͦ qd̓ nō hꝫ parteꝫextra partē nec ꝑ ſe nec ꝑ accidēs. nō p̄t diuidi nec ꝑ ſeubſtātia incorponec ꝑ accidens: ſed aīa eſt hmōi. cū ſitrea. gͦ n̄ pt̄ diuidi nec ꝑ ſe nec per accidēs. ¶ Forte dice̓taliquis. ꝙ habet pr̄atem extra ꝑtem ẜm accidēs. cuꝫ ſitactus corꝑis inſeꝑabilis a corꝑe. Cōtra cū ſit actꝰ corporis nō eſt in ſingulis ꝑtibꝰ ẜm diuerſas partes ſubſtantie ſue. ſꝫ totaliter ẜm ſui ſubſtātiaꝫ. qꝛ tota ē ī qualibet ꝑte ſui: gͦ nō diuidit̉ ẜm ꝑtes ꝑ accidēs. eo ꝙ ē actꝰcorꝑis: cū ergo aīa nō diuidat̉ per ſe vel per accidens inpartes. nō eſt ſui multiplicatiua. ergo aīma non erit exaīma. ¶ Preterea. in āguilla et hmoi corporibꝰ. cū diuiduntur. nō dicitur aīma eſſe ex aīma. ſed compoſitumquod eſt diuiſibile in potētia. eſt diuiſū actu: gͦ cū totuꝫeſſet aīatū anteꝙͣ decideret̉. nō eſt ibi. niſi multiplicatioactu eius qd̓ fuit prius in potētia. et nō eſt aīma ex aīa.Item aīma erat vna ẜm ſubſtātiā ī capite anguille. etin cauda et ſimiliter in prīcipali parte plante et ſecūdaria: ergo cum diuiſa eſt cauda a capite. nec noua ſubſtātia anime ibi fiat: neceſſe erit ꝙ vna ſubſtātia anime ſitin cauda deciſa et in capite a quo ſeparat̉: ergo nō dicet̉ꝙ aīma ſit ex aīma. ſꝫ vna multe: qꝛ eſt in diuerſis ſb̓ſtātijs: nūquid ſil̓r eſt ꝙ vnū generat̉ ex altero. vt plāta ex
plata. et aīmal ex aīmali. ¶ Ad qd̓ dicendū eſt. ꝙ diuiſio corporis aīmati ī partes actu ſeparatas. nō facit ꝙaīa ſit ex aīma. nec ꝙ vnū aīmatū ſit ex alio vel de alio:ſed qd̓ eſt multū in potentia. iam ē multū in actu. ⁊ aīavna ē multoꝝ. et multe per accidens. ſicut in diuiſionanguille cōtingit ⁊ in corporibꝰ anuloſis: ſꝫ ſecus ē ī hisque fint per generatōem. ibi em̄ ē dicere ꝙ aīatū ex aīato eſt. et multe ſūt aīme ẜm illud ꝙ ſunt ⁊ ẜm illd̓ ꝙ ſūtactus: qꝛ aīatū pt̄atem habet multiplicādi in ml̓tiplicatione ſui ſuſceptibilis naturalit̓. differt aūt in parte hecmultiplicatio. ab illa que ē ī formis corporalibꝰ. vt igneitate. qꝛ ibi forma ſequit̉ diuiſionē materie vtroqꝫ modovt poſſit per ſe ſubſiſte. hic at̄ n̄ niſi vno mō vt ſimplicit̓ſb̓ſiſtet: nō em̄ cauda pt̄ per ſe ſubſiſtere in aīmatōe licetad horā: ignis v̓o diuiſus per ſe pt̄ ſubſiſtere. ¶ Preterea. igneitas partem habet extra partem in igne. vndeet maior dicitur in maiori igne. etiā mīor in mīori: aīmav̓o nō ſic. neqꝫ em̄ habet partē extra partē. neqꝫ ē maiorin maiori neqꝫ mīor in mīori. In hoc aūt ē cōueniētia. ꝙvtrobiqꝫ eſt ſimiliū de ſimilibꝰ ꝓductio. Unde aīatumdicit̉ ex aīto: aīma v̓o ex aīma nō ita ꝓprie dicit̉: qd̓ ſi diceretur in plantis et quibuſdā aīalibꝰ. nō tn̄ dicereturin omnibꝰ. nullatenus aūt in homīe ſicut infra oſtendetur ⁊cͣ.Irticulus ſecundusEcundo ꝓcedendum eſt ad inquiſitōꝫ originis aīme in aīmalibꝰ. que fiūt ex putrefactione ſic̄ in vermibꝰ. Dixerūt em̄ quidā. ꝙ corpora celeſtia inducūt aīam ſenſibilē ī hmōi aīalibꝰ. Alijv̓o dixerūt ꝙ ſpūales ſubſtātie q̄ mouēt corꝑa celeſtia:inducūt illā in hmōi corporibꝰ. Tercij v̓o dicūt eā a deoeſſe creatā. ¶ Primi v̓o inducūt̉ ad hͦ. ꝙ corpora ſuperceleſtia per ſe ſint cauſe. qꝛ ẜm mutatōꝫ ī ſuperioribꝰ fct̄aꝫfit mutatio ſiue generatō hmōi aīaliū. vn̄ ī vere cum ſolaccēdit tūc maxīe generāt̉: ſil̓r ī eſtate ⁊ autumno: minime aūt in hyeme. ¶ Sꝫ cōtra ē ꝙ corporalis virtꝰ noneſt principiū rei īcorporee. cū res incorporea ſit eſſentienobilioris virtute corporali: ergo nō ſunt ſuperceleſtiacorpora ſufficiēs prīcipiū generatōis iā dicte. qua fiantaīe ſenſibiles. ¶ Si v̓o dicat̉. ꝙ ſubſtātie ſpiritales. mouētes corpora ſuꝑceleſtia ſūt prīcipia aīaꝝ. ita ꝙ corpora celeſtia diſponūt materiā: ſꝫ perfectō inducitur a motore ſuꝑceleſti. et ſic corporeū a corporeo. et incorporeūab incorporeo. Cōtra hͦ ē. qd̓ dicūt ſancti. ſolū deum eēcreatorē. Si v̓o hmōi aīme ꝓducūt̉ in eē a v̓tute ſuperceleſti incorporea: aut de nihilo fierēt. et tūc diceret̉ ꝙ ēcreatrix illa virtus ſuperceleſtis. qd̓ eſt impoſſibile: autex aliqͦ p̄exiſtenti. et illud nō eſſet corporeū. cū ex corporeo incorporeū nō ꝓducat̉. Si v̓o ex incorporeo. eademeſt queſtio de illa: et ſic in infinitum. Nec ex ſe naturaliter producit. cum virtus incorporea celeſtis ſit ſeparata a corpore. Hic autem eſt inſeparabilis a corpore: nōergo ꝓducitur hmōi anima ſenſibilis a virtute incorporea ſuperceleſti que ſic creata ē. ¶ Si v̓o dicat̉ vltimoꝓpt̓ iā dicta. ꝙ adaptatō ē materie a corporibꝰ ſuꝑceleſtibꝰ vel ip̄is mediātibꝰ: ſꝫ aīa ſenſibilis q̄ ē cōplementūē a deo. ẜm hoc obijcit̉. ꝙ nō erit verū ꝙ ſolꝰ ītellectꝰ .i.ſubſtātia habēs intellectū. ſit ab extrinſeco. ſicut habet̉ī li. de aīalibꝰ. ¶ Preterea. ſi eēt ab extrīſeco hec aīa ſenſibilis. a nobiliori prīcipio eēt forma in his q̄ fiūt putrefactōe. ꝙͣ ī his q̄ fint generatōe: ⁊ ita eēnt entia nobiliora: quod cum nō ſit. non erunt aīme in hmōi corporibꝰīmediate a deo. ¶ Preterea. quare n̄ eſſent ſeparabileshmōi aīe. cū ꝓueniāt ab extrinſeco oīno. nec dependentniſi a deo ꝙͣtum ad ſuum eſſe. ¶ Ad qd̓ poteſt reſponderi. ꝙ ſicut in ſemine deciſo ẜm naturam eſt quidam motor incorporeus. quo mediante. diſpoſitio fuit ad perfectionem que eſt anima. ita in his que fiunt putrefactione. eſt quidam motor incorporeus. quo mediante fit diſpoſitio ad perfectionem que eſt anima: nec