Queſtio.lviij.
multiplicatione ex ꝑte animātis ratōnalis. Et qꝛ multiplicatio eſt ꝑ ſimile in ſpē. hoc aūt nō inuentū fuit ī ml̓tiplicatōne aīantiuꝫ. Un̄ ſeꝗtur. finxit deus ⁊cͣ. vbi noshabemus: formatis de humo ⁊cͣ. Seꝗtur formatio eucde latere ade. et in hoc ꝯcluditur ꝑs iſta que eſt de multiplicatione.Pōt autem queri.§. j.ordinē. pͥmo ꝓpter quid dictū eſt. nō eſt bonū homineꝫeſſe ſolū: cū iam dixit maſculum et feminā creauit eos.¶ Preterea. nōne ratio ſpēi bn̄ ſalua eſſet in illo ſolo. ſiſtētiſſꝫ in īmortalitate. ¶ Prete̓a. ſi oportuit multiplicationē fieri. qͣre nō fuit facta admodū quo multiplicatiofacta eſt in angelis: vt fierēt duo mares a deo vel pl̓es.ſicut facti ſunt angeli: eque em̄ ꝑticiparēt gloriaꝫ dei adquā creati eſſent. ¶ Item quare nō fecit virū de mare. ſicut feminā de viro. et ſic ꝯnter. ¶ Item ſi ꝯgruit face̓ maſculū ⁊ feminā: qͣre feminā fecit de viro et nō de limo tere ſicut adam: cū in hoc magis notaret̉ humiliatō hoīsex ꝑte originis ẜm materiā. Si v̓o oportuit de aliqͣ parte viri. qͣre de latere plus ꝙͣ de alia ꝑte: cuꝫ ſint nobiliores ꝑtes in homīe ⁊ minꝰ nobiles. Si v̓o de latere viri.cū ſint ꝑtes alie ꝯſimiles ꝙͣ os ⁊ caro. os aūt factū eſt exoſſe caro ex carne. Un̄ ergo vermis vel cartiloga ⁊ ita dealijs ꝑtibꝰ ꝯſil̓ibꝰ. ¶ Itē cū ſint ꝑtes officiales pl̓ime. ⁊ꝑtes ꝯſimiles dicunt̉ fieri ẜm qͣndaꝫ ſil̓itudinem. ꝓpteruid nō ꝑtes officiales. ex latere em̄ factꝰ eſt pes. facta ēanꝰ ⁊ ita de alijs ꝑtibꝰ officialibꝰ ſiue organicis. ¶ Demō aūt formatōis qͣrit̉. vtrū mīſterio alicuiꝰ vel aliqͦruꝫdn̄s oꝑatus fuerit: his habitis ꝓcedendū eſt ad aīalia q̄dicunt̉ de alijs aīantibꝰ. ¶ Ad primū dicendū. ꝙ illudqd̓ dicit̉ de maſculo ⁊ femīa ꝑ anticipatōeꝫ dictū eſt: nōquia tūc ſimul facte ſunt in oꝑibꝰ ſex dierū. ſꝫ vt on̄deretur: ꝙ tam maſculꝰ ꝙͣ femīa cū ꝯdebant̉. ad imaginē deiꝯdebant̉: quā imaginē nō accipiebat mulier a viro. ſedvterqꝫ a deo. ẜm ſpm̄ ꝗ a deo ꝯditus ē. Uidet̉ etiā dicereaug. de hoīe ꝯdito in oꝑbꝰ ſex dierū. ꝙ in illa pͥma conditōne mūdi cū deus oīa creauit ſimul. hō factꝰ eſt. ꝗ eētfuturus rō creandi hoīes nō actio creati: ⁊ ſeꝗtur. Alit̓erāt in elementis mūdi vbi oīa facta ſimul futura ſunt:aliter in rebꝰ q̄ ẜm cauſas ſil̓ creatas. nō iaꝫ ſimul ſꝫ ſuotꝑe creent̉. ex quibꝰ adā cum formatꝰ eſt ex limo ⁊ flatudicit̉ aīatus. ¶ Ad ſcd̓m dicendū. ꝙ lꝫ ratō ſpēi ſufficiēter poſſit ſaluari in vno homīe īmortalitatē hn̄tem: nontn̄ ꝯſecutus eēt finis vltimꝰ. ꝓpter qd̓ ꝯdidit deꝰ hoīem:gͦ ſicut eſſet vnꝰ ſolus angelꝰ poſſet ꝑticipare gloriā. ſꝫ nōſic glorificaret̉ diuīa potentia in vno ꝑticipante ſicut inmultis. Si etiā loq̄mur ꝓ ſtatu angeloꝝ pꝰ caſum. congruebat vt eſſet multitudo hoīm. ad reꝑatiōeꝫ multitudinis ruine angelice. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ nō facta fuit multiplicatō admodū multiplicatiōis in angel̓. vt fieret multitudo ī maſculino ſexū a deo ita ꝙ nullꝰ ab alioIn hoc em̄ nō on̄deret̉ homo ꝯditus ad imagineꝫ trinitatis. In trinitate eniꝫ eſt ꝑſona vna ab altera. ⁊ ꝑſonaſpūſſctī ab vtraqꝫ ꝑſona. ſcꝫ pr̄is et filij. Un̄ ordo natureon̄dit̉ ſicut dicit aug. qd̓ nō fieret in homīe. ſi om̄es homines īmediate ꝯditi eſſent a deo: vt gͦ ſignificetur ꝙ hōꝯditus eſt ad imaginē trinitatis: recte dr̄ multiplicatioin genere hoīm. vt vnꝰ ſit ex alio. et ſic deinceps. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur. ꝙ ſicut femīa format̉ ex viro. ſic poſſetem̄ vir ex viro formari ſi deo placuiſſet. et ſic fieri multiplicatio ẜm priꝰ ⁊ poſteriꝰ. Rn̄dendo ꝙ ſi ſic fieret ordonature: in ꝑte oſtenderet̉ quo ad hoc. ꝙ vnus ſcꝫ eſſet abalio. led nō oſtenderet̉ ꝙ tercius ex duobꝰ: vt ergo totūſeruetur: mulier ē ex viro. ex viro aūt ⁊ muliere tercia ꝓcedit ꝑſona. ¶ Sꝫ hic aduertendū eſt. ꝙ ꝑ quandā āthiteſim eſt in creatura ẜm ꝙ ē in creatore. In creatura eīſcd̓a ꝑſona ꝓcedit a prima non ẜm generatōnem: terciav̓o ꝓcedit ẜm generatiōem ex vtraqꝫ. In diuinis autemꝑſona filij procedit a patre ꝑgeneratōnem. ꝑſona ſpiritulſancti procedit a patre et filio non per generatōnem.
Et ratio huius videtur eſſe. quia creatura deficit a creatore: generatio em̄ eſt in creatura ẜm deciſionem partisſubſtantie in diuinis v̓o eſt ẜm totam ſubſtantiam: et ioprima ꝓceſſio in diuinis fuit generatio. ſcd̓a v̓o in hūanis. vt de ꝑte vtriuſqꝫ fieret generatō .ſ. nat̉alis: mirabilis v̓o de ꝑte ſubſtantie alterius. ſicut fuit xp̄c hō de bt̄avirgine. vt ſic ꝯpleret̉ ordo ẜm generatōneꝫ de tota ſub̓afilius a patre in diuinis de ꝑte ſub̓e matris xp̄c homo d̓bt̄a virgine de ꝑte ſub̓e vtriuſqꝫ. homo ꝗ eſt natural̓r ꝑgeneratōem. In hoīe qui tm̄ eſt hō: mirabilis ꝓductō ꝓcedit natural̓r. mirabilis em̄ fuit illa que fuit eue de coſta ade: naturalis abel ab vtroqꝫ. In xp̄o v̓o deo et hoīenaturalis p̄ceſſit mirabile. Nam filiꝰ eſt a pr̄e ẜm naturam. a matre v̓o mō mirabili. ¶ Ad illud v̓o quod obijcitur ꝙ mulier potiꝰ deberet fieri de limo ꝙͣ de aliqua ꝑte viri. Rn̄ſio ꝙ non ita ꝯuenienter: facta em̄ eſt de aliqͣꝑte viri. vt on̄deretur ꝙ ſicut originem ſumpſit ex viro:ta debeat eſſe viro ſubdita ẜm ꝯditōem nature. ¶ Ad illud qd̓ querit̉. quare de latere potius ꝙͣ de alia ꝑte. dicēdum ꝙ in hoc innuit̉. ꝙ nō tm̄ eſt ſubiectio mulieris advirum. ſꝫ etiā quedā paritas innuit̉: ſolemus em̄ dicerequod ē iuxta latus inꝙͣtum hmōi paritatē hr̄e quandā.Et dicit aug. ꝓpter ꝯiuctōnis ipſiꝰ vim ꝯmendandā hocfactū eſſe credimus.SSed adhuc poſſet .§. ij.eſſe queſtio quare de adam dormiente facta eſt mulier.¶ Ad hoc rn̄det aug. ſuꝑ pſalteriuꝫ dicens. ꝙ dormienteadam facta eſt eua de latere. ⁊ dormiente xp̄o de aqua etſanguīe q̄ de latere fluxerūt: ꝓfluxerūt ſacramēta quibꝰformata ē eccl̓ia: q̄ per euā ſignatur aqua in ablutōnemſanguis in redemptōnem.Sed quid ē ꝙ dici .§. iij.tur ꝙ ꝓ coſta repleuit carne. quare nō repleuit coſtaꝫ ꝓcoſta. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ in hoc notari poterat teneritudo ꝯpaſſionis quā hꝫ vir ad muliereꝫ. vt carnalis fiatꝑ ꝯpaſſionem mulieris. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit quare carode carne ⁊ os de oſſe. ⁊ nō ſic dicit̉ neruus de neruo ⁊ ſicde alijs. Reſpon. videt̉ ꝙ in latere ſunt illa duo manifeſte. et hec ſunt qͣſi extrema ꝑtiū ꝯſimiliū: os tanꝙͣ fundamentū machine hūane. caro cū cute aliud extremū: ⁊ inhis erat poſſibilitas materialis ad omīa fienda. nō ẜmmodū naturalē generatōis. ſꝫ diuīe formatōnis. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcitur de ꝑtibꝰ officialibꝰ. dicendū eſt. ꝙ ſicut os et caro habuerūt poſſibilitatem vt ex illis fierentalie ꝑtes oꝑatōne diuīa. ſic coſta habuit poſſibilitatemreſpectu aliaꝝ ꝑtiū officialiū: iſte em̄ modus nō fuit ꝓducendi ſimile ex ſimili. ſꝫ indifferenter ſimile membrūex ſimili: et diſſimile ex diſſimili.Queritur etiā qua .§. iiij.re dictū eſt. edificauit deus coſta. cū de homīe dictuꝫ eſt.formauit deus hoīem de limo terre. ¶ Ad qd̓ dicendum.ꝙ de hoīe dictū eſt. formauit deꝰ hoīem de limo terre. ꝗacū eſſet limꝰ. nōdū venerat ad formā corꝑis hūani: vel īꝑte vel in toto: cū aūt iā erat coſta iaꝫ aliꝗd forme coriris hūani hēbat. ſꝫ qͣſi edificiū ꝑabat̉ a ſummo artifiopedes em̄ qͣſi rōeꝫ fundamēti tenēt. coſte qͣſi latera edificij ſunt: caput v̓o gerit vicē tecti. Et ſuccedit hec oꝑatioq̄ facta ē de coſta illi q̄ fit ex limo. quaruꝫ vtraqꝫ ē a deoīmediate. oꝑatio artificis ī artificialibꝰ ſuꝑaddit̉ oꝑationi nature: pͥmo em̄ natural̓r ꝓducit̉ lignū ⁊ formatur.ſcd̓o ex lignis domꝰ edificat̉ qd̓ammō ergo eſt ſimilititudo. licet ex alia ꝑte eſt diſſimilitudo.Deinde queritur .§. v.de hͦ qd̓ ſeꝗtur. edificauit deꝰ: nunꝗd artifex ſummꝰ fecithec mediātibꝰ mīſtris aut ꝑ ſeip̄m. ¶ Ad qd̓ rn̄det augſuꝑ gen̄. dicēs: qͣle mīſteriū d̓o exhibuer̄t angl̓i ī illa milieris formatōe. ꝗs audeat affirmare: certiſſime tn̄ dixe