Preterea. cū herbe virentes ſint ad ornatū terre. ⁊ īſuſtentatōem vite ſicut habetur. vj. die. ꝓpter quid nonfit mentio de vtroqꝫ. ſꝫ de altero illoꝝ tm̄ .ſ. de ligno fructifero. ¶ Preterea. cū fructus n̄ ſit tm̄ delectabilis quoad viſum vel guſtum. ſꝫ quo ad olfatum. quare nō facitmentionem de delectatōne quo ad olfatum. ¶ Pretereaignū vite poſitum erat in medio paradiſi. et per id eratiutrimētū. īmo videtur ꝙ tm̄ lignum illud ſufficiebat.Nā cū lignū illud haberet hāc virtutē. vt homo immortalitate corporis aīalis cōſeruaretur. nō fuit neceſſe vt lignū aliud adiūgeretur ad ꝯſeruatōeꝫ vite. ¶ Querituraūt ꝓpter quoddam verbū. quod dicitur in li. de ciui. deitanꝙͣ cetera ligna eēt alimeto. iſtud eēt ſacramēto. Inhoc em̄ innuitur ꝙ fructus alioꝝ cedebāt ī alimētū nōin ſacramētum. fructus aūt iſtius in ſacramētum nō inalimētum. Cū ergo fructus ligni vite ſumebatur. nōneꝯuertebatur ī corpus hominis. ⁊ ita erat alimētuꝫ: autſi nō ꝯuertebat̉ ſicut eſt de medicina. que tm̄ eſt medicina nō cibus. quomodo conſeruabatur corpus hominisne veteraſceret. ſi ſtatim in ſeceſſum emittebatur. nec fiebat aliqua immutatio. ¶ Preterea. ſicut dicit aug. in li.de ciui. dei. cū loquit̉ de paradiſo ſpirituali quod eſt eccleſia. exponēs illd̓ canti. Emiſſiones tue paradiſus ⁊cper lignū vite ſignatur xp̄c. ꝑ ligna v̓o fructifera ſanctiper lignū ſciētie boni et mali liberū arbitriū volūtatis.ergo pari rōe cetera ligna paradiſi erant ſacramento. ſicut lignū vite. ¶ Preterea. lignū vite nūꝗd habuit hancvim. vt qui guſtaret ex eo. immortalitateꝫ corporis animalis cōſequeretur: tūc homo poſt peccatum ſi ſumpſiſſet de ligno vite fieret immortalis. ⁊ hoc videt̉ per hocquod dr̄ gen̄. iij. Uidete ne forte ſumat de vite ligno ⁊ viuat ineternum. Quod ſi eſt. in cōtrariū eſt quod in legedata a domino habebatur. ꝙ quacūqꝫ die comederet deligno ſciētie boni et mali. morte moreretur .i. ſubiectuseſſet mortalitati. ⁊ ita neceſſitatē haberet moriendi. necergo lignum vite hūc habꝫ effectū. ¶ Preterea. nōne ſicdictū eſt. lignum ſciētie boni ⁊ mali ſicut dictū eſt. lignūeſt vite: ſꝫ lignū vite dicebatur ab effectu. ergo et lignuꝫillud habuit virtutem dandi ſciētiam. ¶ Cōtra ſcientiaeſt forma ſpiritualis. forma aūt ſpiritualis nō efficiturex corpore. ergo cū immortalitas efficeretur ex eſu lignivite. nō ſimiliter accipitur appellatio hic et ibi. ¶ Queritur ꝓpter quid de ligno vite fuit expreſſum ꝙ plantatūſit in medio paradiſi. de alijs aūt nihil determinat̉ niſiꝙ erant in paradiſo. ¶ Preterea. queritur de ligno ſciētie boni et mali. vtrū eſſet in medio paradiſi. littera enīad vtrūqꝫ ſe videtur habere. Dicitur em̄ lignum vite inmedio paradiſi. lignūqꝫ ſciētie boni et mali. Nā ſi ad ꝓximū ſit copulatio. tūc erat in medio paradiſi cū lignovite. ſi v̓o nō ad ꝓximū ſed ad remotū. n̄ dat̉ intelligi niſi ꝙ lignū ſciētie boni et mali erat in paradiſo. cū lignisad eſum datis. et cū ligno vite. ¶ Ad primo dicēduꝫ. ꝙiſtud dicitur ꝓ recapitulatōne. vt deſcribatur in quo loco voluptatis ſit homo poſitus. nō ꝙ nunc primo factaſit ꝓductō ligni paradiſi. Un̄ poteſt intelligi. vt noteturille modus ꝓductōis. quo mediāte humore naturali. deus mediāte natura. ligna fructifera ꝓducit. ⁊ in hoc ſitdifferētia ab illa ꝓductōe. quā facit deus ꝯdendo lignafructifera de terra. et hoc vidētur iſta duo verba ſonareterra ſiue arida. ⁊ humꝰ. ſupra em̄ dictum eſt germinetterra herbā virentē. hic v̓o dicitur formauit deus de humo. Humus em̄ ab humore dicitur. vt notet̉ origo multitudinis ẜm modū iſtum ex humore. et tn̄ differeter tūcet nūc. nūc em̄ ẜm prius et poſterius creſcunt arbores.tūc em̄ ꝓducebantur ad cōpletam quātitateꝫ deo oꝑante. ſupra aūt deſignatur operatio diuina. nō niſi de terra materialiter. ¶ Ad ſecundū v̓o dicendū. ꝙ de herbisvirētibus (licet ſint ad delectatōem viſus et guſtus) nōfit mentio. quia intendit hic tangere illud genus rei. incuius differētia fuit primo datū preceptum. ⁊ ꝯſequēte.trāſgreſſio. Unde primo tangit differentias ligni. et vn̄

potuit eſſe rō multiplicatōis .ſ. ex fluuio paradiſi. deiude ad quid collocatus fuit in paradiſo. reſpiciens precta ligna. preceptū affirmatiuū reſpiciebat lignū ad eſ⁊ lignū vite: preceptum v̓o negatiuū lignū ſciētię boni qmali. Unde cum ſupra cōceſſerit ad eſum tā herbas virentes ꝙͣ fructus lignorū. hic addidit ꝯſequēter p̄cepticirca fructus ligni. in quo innuitur. ꝙ magis aptabain cibū hominis a principio fructus ligni. ꝙͣ ip̄e herbeherbe v̓o magis in cibū animantiū irrationaliū. 4Aterciū dicēduꝫ. ꝙ de delectabili ẜm duplicem ſenſum fihic mentio .ſ. ẜm viſum ⁊ guſtum. viſus em̄ apprehendelonge et diſcernit delectabile in nutrimēto. guſtus qīde prope ſiue ꝑ immediatōem. olfatus em̄ ē quaſi cōſil̓um differentiarum cū guſtu. vel ad preſignanduꝫ. ꝙ hōnō tātū vigere debebat in olfatu. quātum in alijs ſenſibus. Tactus aūt licet oſtēdat differētias rei nutribilisnō fuit hic enumeratus: ſufficiebat em̄ guſtus qui eſt ocdam tactus. ſicut dicit ph̓s. ¶ Ad quartū dicēduꝫ. ꝙ lignum vite ad hoc ſpecialiter erat ſicut dicit aug. in li. jciui. dei. ne mors vndecūqꝫ ſurriperet. vel ſenectute cōfecta decurſis ſpacijs temporū interiret. nihilominus m̄erat in ſacramētum et ſignificatōnem ligni vite. de quodicit̉ ꝓuerb̓. lignum vite apprehēdentibꝰ eā. Si v̓o obijcitur ꝙ eēt ī alimētū. Rn̄deri pōt. ꝙ ſicut medicina inꝙͣtum hmōi ē ad p̄ſeruādum vel curandum. ſic hmōi lignum fuit ad p̄ſeruādum cōtra defectum qui ꝓuenit exagentibus extra. Nec hec ē principalis differētia intealia ligna. et iſtud ꝙ cetera eēt ī alimentū. iſtud in ſacramentum. niſi intelligamus ꝙ hoc plus erat in ſacramētum. cetera plus in alimētum. ¶ Ad illud quod obijcitur. ꝯſequēter dicēdum eſt. ꝙ lignū vite ad hoc diſponebat. vt cōſequeretur immortalitas vite in adam ſunte: ſed hoc non fuit tota cauſa. ſed cauſa intrinſeca fuivis cōtentiua ip̄ius anime. quā habuit a deo vita in ſtatu innocētie: extrīſeca v̓o fuit eſus ligni vite. ¶ Ad obiectum aūt in cōtrarium dicēdum. cuꝫ dicitur videte neforte ſumat ⁊cͣ. datur intelligi. ꝙ ſi ſibi ſubtraxit cauſaꝫintrinſecam immortalitatis. iuſtū fuit vt ab eo ſubtraheretur cauſa extrinſeca immortalitatis. ¶ Ad illud qd̓queritur de ligno ſciētie boni et mali. dicēdum ꝙ dictūeſt ſic quia in eſu eius expertus eſt homo quātuꝫ ſit malum inobediētie. et ꝑ oppoſitū quātū eēt bonum obediētie. ab euentu ergo nomē accepit: prius ergo poterat cognoſcere bonū obediētie. et per priuatōem malū inobediētie per ſimplicem noticiam. deinde v̓o cognoſcere perpene experiētiam. ¶ Ad illud quod obijcitur de ligno vite. ꝙ poſitum eſt in medio paradiſi. poteſt dici ꝙ hoc adlitteram cōgruebat. vt ex om̄i parte facilior eēt acceſſuꝫEt ſicut primū receptiuū vite .ſ. corporalis poſitum ē inmedio hominis ſiue aīale habentis corpus. ſic illud exquo accipiebatur vite vniformitas. eēt in medio lignornutrimento aptorum. In figura etiam ē factum .ſ. ligr̄vite ſpiritualis. quod in medio fuit paradiſi .i. eccl̓ie. d̓us em̄ ſalutem oꝑatus ē in medio teꝝe. vel adhuc ē ẜmillud. vbi duo vel tres cōgregati fuerint ī noīe ⁊cͣ. ¶ Adhoc ꝙ queritur de ligno ſciētie boni et mali. vtrū eēt inmedio. quia ambigue videtur dicere ſcriptura. Rndendum eſt per hoc qd̓ dicit aug. de ciui. dei. Adhuc anialia corꝑa terrena geſtabant: que licet ſenio nō veteraſcerēt. vt neceſſitate ꝓducerētur ad mortē. ꝗ ſtatus eis de ligno vite. qd̓ in medio paradiſo cum arbore vetita ſimuerat mirabili dei gratia preſtabatur. tn̄ ⁊ alios ſumebatcibos que preter vnā arborē que fuerat interdicta.¶ Membrum quartumD quartū quo agitur de factōe eue peneslitterā. Dixit quoqꝫ deus. nō ē bonum hominē eē ſolum ⁊cͣ. Oſtēſa multiplicationterre naſcētium ī paradiſo. et quo ad cauſam cū locutus ē de fluuio. ⁊ quō ad finecū dicitur ex omni ligno qd̓ ē in paradiſo ⁊c̄. ſubditur d̓