Queſtio.lv.

fieri. et tamen eſt deus oīm creator. Unde aug. ſuꝑ gen̄.Ineſt om̄ibꝰ quoddā nature ſui generis decus. vt ī hismaior ſit admiratō ꝯſiderantibꝰ. etiā laus vberior om̄ipotentis artificis. ꝗ omīa in ſapīa fecit: ꝗ a fine vſqꝫ adfinē ꝑtendēs. ⁊ ſuauiter cuncta diſponēs. nec eaip̄a reꝝnouiſſima. que ꝓ ſui generis ordine diſſoluunt̉. ⁊ quaꝝdiſſolutōnem ex pena nr̄e mortalitatis horremus relinquit informia. ſꝫ creat mīma corꝑe acuta ſenſu animātia. vt maiori attentōe ſtupeamus agilitatē muſce valātis. ꝙͣ magnitudinē iumēti gradientis. ampliuſqꝫ miramur oꝑa formicaꝝ ꝙͣ onera cameloꝝ. Et poſſunt dici eaminutiſſima. que vel ex aꝗs vel ex terra oriunt̉ tūc creata: in ꝗbꝰ illa nō abſurde intelligunt̉. q̄ naſcunt̉ ex his.q̄ terre germināte orta ſunt. et quia preceſſerāt ꝯditōemnōſolū aīaliū ſꝫ etiā lumīariū. Unde illo die qua apparuit arida. exorta ſunt. vt potius ad ſupplemētū habitatōnis ꝙͣ ad numeꝝ habitatoꝝ ꝑtinere intelligerent̉. Cetera v̓o que de aīaliū gignūt̉ corꝑibꝰ. et maxīe mortuorū: abſurdiſſimū eſt dicere tūc creata. cū aīalia ip̄a creata ſunt. niſi inerat iā om̄ibꝰ anīatis corꝑibꝰ. vis q̄damnaturalis. et quaſi preſemīata ⁊ qͦddāmo initiata p̄modia futuroꝝ aīaliū: que de corruptōibꝰ taliū corpoꝝſuo queqꝫ genere ac differētijs erāt exortura. ꝑ admirſtratōem ineſtimabilē oīa mouente ineffabili creatore.¶ Querit etiā manicheus. qd̓ opꝰ erat. vt tāmulta animalia deus faceret. ſiue in aquis ſiue in terra. q̄ hoībꝰnō ſunt nccͣria: multa etiā ꝑnicioſa et īmūda. ¶ Ad qd̓rn̄det̉ ẜm aug. ꝯtra manicheos. qm̄ iſta oīa pulchra ſūtꝯditori et artifici ſuo. ꝗ oībꝰ vtit̉ ad gubernatōnem vniuerſitatis. cui ſumma lege dn̄at̉. Si em̄ in alicuius opificis officinā intrauerit imꝑitus. videt ibi multa inſtrumēta. qͦꝝ cauſas ignorat. et ſi eſt inſipiēs ſuꝑflua putatIā d̓o ſi in fornacē incautus ceciderit. aut ferramēto aliquo cū id tractat ſeip̄m vulnerauerit. etiā ꝑnicioſa ⁊ noxia eſtimat ibi eē multa. quoꝝ tn̄ vſuꝫ qm̄ nouit artifexinſipiētiaꝫ eius irridet. et v̓ba inepta nō curās. officināſuā inſtant̓ exercet: ⁊ tn̄ tam ſtulti ſunt hoīes. vt apd̓ artificē audeāt vituꝑare que ignorāt: ſꝫ cū ea viderint credēt nccͣria. ꝓpter aliqͦs vſus inſtituta. In hoc aūt mundo cuius ꝯditor et admīſtrator p̄dicator deꝰ audēt multa rep̄hendere. quoꝝ cauſas nō vidēt. et in oꝑbꝰ atqꝫ īſtrumētis artificis volūt ſe videri ſcire qd̓ neſciūt. Egod̓o fateor me neſcire. qͣre rane create ſunt aut muſce autvermiculi: video tn̄ oīa in ſuo genere pulcra eſſe. ꝙͣuisꝓpter noſtra peccata multa nobis aduerſa videant̉: nōem̄ cū alicuius hoīs corpus ⁊ membra ꝯſidero. vbi nonmēſuras et numeꝝ ordinē ⁊ veniā ad vnitatē ꝑtinere: q̄oīa vnde veniāt nō intelligo niſi a ſumma mēſura ⁊ numero ⁊ ordine. q̄ in ip̄a dei ſublimitate. atqꝫ incōmutabili et eterna veritate ꝯſiſtūt aduerſus vtilia. nō hn̄t quiddicāt. De ꝑnicioſis aūt vel punimur vel exercemur velterremur. vt nō iſtā vitā ꝑiculoſis ſubditā. ſꝫ aliā meliorem vbi ſumma eſt ſecuritas. diligamus ⁊ deſideremus⁊ eā nobis pietatis meritis ꝯꝑemus. De ſuꝑfluis auteꝫqd̓ nobis eſt quere̓: ſi tibi diſplicet ꝙ nō ꝓſunt. placeatꝙ nō obſunt. qꝛ ⁊ ſi domui nr̄e nō ſūt nccͣria. eis tn̄ ꝯpletur hmōi vniuerſitatis integritas. que multomaior eſtꝙͣ domus nr̄a ⁊ multo melior. Hanc em̄ multo meliusadmīſtrat deus ꝙͣ vnuſꝗſqꝫ nr̄m domū ſuā. vſurpa ergovtilia. caue ꝑnicioſa. relinque ſuꝑflua. In oībꝰ tn̄ cū mēſuras et numeros ⁊ ordinē vides. artificē quere: nec alium inuenies. niſi vbi ſumma mēſura. ſūmus numerus.ſummus ordo .i. deū de qͦ veriſſime dictū eſt. ꝙ omīno inmenſura et in numero ⁊ ponde̓ diſpoſuit. De hoc Ioh̓.dama. ſic ait. Eduxit terre ꝯditore iubente genera oīmaīaliū ⁊ reptiliū ⁊ feraꝝ et iumentoꝝ. oīa quidē ad homis optimū vſum. Sed hoꝝ hec quidē ad eſcā. puta ceruos. oues. dorcādes. ⁊ q̄ talia. Alia d̓o ad miniſteriū puta camelos equos. aſinos. et que talia. Alia v̓o ad iocūditatē. puta ſimias. ⁊ volucꝝ pſiacos. picas. et quedaꝫtalia. Sꝫ et plantaꝝ et herbaꝝ. he ꝗdē fructifere ⁊ cō-

meſtibiles. alie d̓o odorifere ⁊ floride. ad iocunditatē nobis tribute: puta roſe et quedam talia: alie d̓o ad egritudinū ſanatōem. Non em̄ eſt neqꝫ aīal neqꝫ planta. in qͦnō oꝑatōem quandam hoīm vtilitati ⁊ vſui ꝯferentem.conditor impoſuerit.¶ Queſtio. bo. de animāterationali.Aciamus homine⁊cͣ. Primo loquit̉ de homīe ẜm ſe. deinde de homīe in vniuerſo. cū dicit̉: viditdeus ⁊cͣ. De ip̄o aūt in ſe agit duplicit̓vel vt ꝯſtendat̉ vel vt in ꝯſeruatōe. cuꝫdr̄. dixit deꝰ. Ecce dedi vob̓ ⁊cͣ. In eē v̓o duplicit̓. aut ꝓut ꝯſiderat̉ in egreſſu a cauſa. aut ꝓut ꝯſiderat̉ ī ꝓpriogenere. et hoc vltimū notat̉ cū dicit̉. et creauit deus ⁊cͣ.Primū v̓o cū dicit̉ faciamus. vel vnū ꝑtinet ad de liberatōem ſiue diſpoſitōem de faciendo. alteꝝ v̓o ad ip̄mfieri. et hoc eſt in om̄i rationaliter oꝑante. ad differētiānature que nō prius eligit ꝙͣ oꝑat̉. In prima v̓o parteprimo notat̉ eſſe eius in comꝑatōe ad deū: deinde in cōꝑatōe ad creaturas irrationales ſubiectas. Unde prīoad ſuꝑius. deinde ad inferius cum dicitur. vt preſit piſcibꝰ ⁊cͣ. Penes hec ſex mēbra erūt huius queſtionis.¶ Primo querit̉ vtꝝ ꝯuenienter mutet̉ ordo loquēdi cūprius dicebat̉ fiat. modo dicit̉ in purali faciamus.¶ Scd̓o vtrū cū dicit̉ faciamus dictum ſit ad angelosvel ad filium ⁊ ſpiritūſanctum.¶ Tercio vtrū imago et ſimilitudo ad quam factus eſtbō ſupponat creatū vel increatū.¶ Quarto ꝓpter quid dicit̉ ad imaginē dei creauit illūpoſtꝙͣ dictū eſt. creauit deus homine ad imaginē ⁊ ſimilitudinem ſuam.¶ Quinto de diſtinctōne ſexus cū dicit̉ maſculū et feminā creauit illos. ⁊ ſi an̄ pct̄m carnalit̓ ſint copulati.¶ Sexto queſtiones quedā ad litterā. Ecce dedi vobiseſcam: Et factuꝫ eſt ita: Et vidit deus cūcta que feceratet erāt valde bona: Et de qua ꝑfectiōe intelligat̉ litteraIgit̉ ꝑfecti ſunt celi ⁊cͣ. ſub. §. ſuis.¶ Nlembrum primumID pͥmū qͦ q̄rit̉ de hoc ꝙ modꝰ loquēdi mutatus eſt. ⁊ cū prius in tercia ꝑſona dictūſit fiat ⁊cͣ. nūc aūt dicit̉ faciamus. ¶ Preterea. dicit nūc pluraliter. priꝰ aūt ſingulariter. ¶ Preterea. quare diſtinguit opus ſexti diei induo. nō ꝯiūgendo facturā ſiue ꝯditōem hoīs cum alijsanimalibꝰ terreſtribꝰ. ¶ Ad primū dicit̉. ꝙ in prima ꝑſona loquit̉. vt on̄deret̉ facere ꝑſonam potentē loqui adſuā ſimilitudinē. In alijs v̓o locutus eſt in tercia ꝑſonavt on̄ſio fiat ꝯditōis eius rei de qͣ fit ſermo. nō q̄ hꝫ poteſtatē ꝓpriā loquēdi. ¶ Preterea. dirigit̉ h̓ ſermo ad alias ꝑſonas. vt on̄dat̉ ꝙ hō factus ē ad imaginē trinitatis. qd̓ nō eſt alterius creature. ¶ Singularit̓ v̓o loꝗt̉.nō ꝙ ſolꝰ pr̄ fecerit alias creat̉as. cū īdiuiſa ſint oꝑa trinitatis. ſꝫ vt on̄dat̉ hr̄e qͣndaꝫ ſimilitudinē in eſſe. vt abente prīo. qd̓ indiuiſibile eſt in eēntia. fiāt entia vel fiatvnūqd̓qꝫ ens. ¶ Ad terciū v̓o dicēdū. ꝙ nō ꝯiūxit ꝯditionē hoīs cū alijs aīantibꝰ terreſtribꝰ. vt on̄dēt nobilitatēhuius creature ſuꝑ alias: licꝫ em̄ ꝯueniat eū alijs aīantibꝰ in hoc ꝙ hꝫ aīam ſenſibilem. excellit tn̄ in hoc ꝙ hꝫanimam rationalem.¶ Nembrū. ij.Dſcd̓m qͦ querit̉ cū pluralit̓ dicat̉ faciamus. Utrum ad angelos factꝰ ſit ſermo:Ilus p̄ter deū: ſꝫ illud obuiat. ꝙ nō indigetnulla em̄ nat̉a alia videt̉ fuiſſe. niſi angedeus in creatōe hoīs adiutorio angeloꝝ plus ꝙͣ in creatōne alteriꝰ creature: nō gͦ ꝓpter hͦ dr̄ faciamus. ¶ Pre-