QueſtioQuinquageſima

ingrediet̉ ſpaciū intermediū. ergo aque ſuꝑiores ex om̄iꝑte ⁊ quo ad ſuꝑius ⁊ quo ad inferiꝰ occupabūt ſpaciuꝫintermediū. ergo colligent̉ in orbē. nō em̄ intercipit̉ aliqd̓ corpus minꝰ nobile vt ignis vel ether. cū minꝰ nobilein ſuꝑioribꝰ. nō occupet locū nobilioris: ẜm ordinē etiālocoꝝ eſt ordo corꝑm in nobilitate. ⁊ ecōuerſo: erit ergovnꝰ orbis mediꝰ inter celū empirreū ⁊ ſtellatū. ¶ Ꝙ aūtaque ille nobiliores ſint ī dignitate nature ꝙͣ firmam̄tūvidet̉ ex v̓bis aug. ꝯtra manic heos. qm̄ naturā illā dicebamꝰ noīe aque appellatā. credo firmamēto celi materiācorꝑalē reꝝ viſibiliū fuiſſe diſcretā. cū em̄ ſit celū corꝑpulcerrimū. om̄is inuiſibilis creat̉a excedit etiā pulcritudinē celi. ⁊ iō fortaſſe ſuꝑ celū dicunt̉ eſſe aque inuiſibiles. que a paucis intelligunt̉. nō locoꝝ ſedibꝰ ſed dinitate nature ſuꝑare celū: quāꝙͣ nihil de hac re temereaffirmādū eſt. obſcura em̄ eſt ⁊ remota a ſenſibꝰ hoīm. ſꝫquō ſe habeat anteꝙͣ intelligat̉ credēda eſt. ¶ Uidet̉ at̄ꝯtrariū. ꝙ nō ex illis fit orbiculare naturalit̓. ſed ſi eſt ꝙfit orbiculare ex accidēti. ſicut aqua in cipho rotundocū em̄ aque an̄ diuiſionē. ſuꝑiores ſcꝫ ⁊ inferiores eſſenteiuſdē nature. facta diuiſione adhuc remanebūt ꝯſimil̓nature. ſed aque inferiores nō ꝯſtituūt natural̓r corpusorbiculare ſed accidētal̓r. qꝛ imitant̉ figuraꝫ ꝯtinētis. gͦnec aque ſuꝑiores cū ſint ꝯſil̓is narure. ¶ Preterea dic̄ph̓us. ꝙ corꝑi recto natural̓r debet̉ motus rectꝰ. Undequis inferioribꝰ debet̉ motꝰ rectꝰ. ⁊ ille ſūt ꝯſimil̓ nat̉e:go ſi colligunt̉. colligent̉ in corpꝰ rectū nat̉aliter. orbiculare accidētal̓r. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ nihil in hac ꝑteeſt diffiniēdū. ſed opinādo ſine preiudicio melioris ſentētie pt̄ dici. ꝙ aque ille colligunt̉ in corpus naturaliterorbiculare. ¶ Ad obiectū dicēdū ꝙ eē ꝯſimil̓ nature.teſt dici multipl̓r. vel ita ꝙ ſint eiuſdē nature in ſpē ⁊ hͦnō videt̉ ex v̓bis aug: vel ꝙ habeāt aliquā ꝯueniētiā. vtvtrobiqꝫ inueniat̉ natura ꝑſpicui. ſꝫ aque inferiores ſūtcorruptibiles ille v̓o īmortales. que nō corrumpunt̉. ſic̄dicit aug. Si tn̄ ſunt ille aque ꝯſil̓is nature in ſpē. quōibi ſunt. diuīe diſpoſitōi relinquendū ſic̄ dic̄ dama.¶ Membruꝫ terciumIDterciū quo querit̉. vtꝝ illud corpus moueat̄ orbiculariter. ⁊ videt̉ ꝙ non. qꝛ illudcorpus fit ex aquis. ſed aque naturaliterferunt̉ deorſū: ergo ⁊ illud corpus naturaliter fert̉ deorſū. gͦ nō mouet̉ motu orbiculari ſed recto.¶ Cōtra iſtud corpꝰ eſt nobiliꝰ ꝙͣ ſit firmamentū ſiue celū ſtellatū. cū ordinet̉ ſupra illud. gͦ mouet̉ motu nobiliori: ſed firmamētū mouet̉ motu orbiculari. gͦ multo fortius celū aqueū ſi mouet̉. mouet̉ motu orbiculari. ¶ Adobiectū aūt in ꝯtrariū dicendū. ꝙ aqua dr̄ dupl̓r. Unomō aqua dr̄ elementū inferiꝰ ꝯiunctū terre. ⁊ huiꝰ eſt motus rectꝰ natural̓r tendēs deorſū. ⁊ ẜm hanc rōem aquenō dicit̉ celū aqueū. Alio mō dr̄ aqua ꝯmunit̓. ſcꝫ materia corꝑm. nō tm̄ inferioꝝ ſed etiaꝫ ſuꝑioꝝ ẜm qd̓ dicit̉Gen̄. j. Spūs dn̄i ferebat̉ ſuꝑ aquas. ⁊ ẜm hanc rōemdr̄ iſtud celū aqueū lꝫ maioris ſit iā nobilitatis ſiue ſpeciei nobilio¶ Nembrum quartumDquartū quo querit̉. qͣ neceſſitate ſint aſuꝑ illud firmamentū ſiue celū aqueū. cūem̄ ſit multitudo celoꝝ. quodlibet celū ht̄ſuū locabile ẜm ſuā naturā. Empirreū angelos. firmamētū ſtellas: aereū ⁊ ethereū volatilia. aqͣaquatilia. terra aīantia. gͦ aqueū celū ſuuꝫ locale debethr̄e: ſi ergo nō habet. videt̉ natura ſuꝑuacua. ¶ Si dicatur ꝙ eſt ad tꝑandū calorē. Contra ſolū humidū inflammabile eſt. ẜm ꝙ potentiā habet ad ſiccū. relinquit̉ ergo. ſi celū ſtellatū nō habet naturam ſicci. qꝛ non habetnaturā leuis vel grauis. videt̉ ꝙ nō habet naturā inflāmabilē. ⁊ ita nō indiget aliquo qd̓ temꝑet eius calorem

¶ Sed videtur ꝙ ſit ad ſeruandū eſſe in rebꝰ generabilibus ⁊ corruptibilibus. quia corꝑa citra celum ſtellatuꝫcōtrarietatem habēt. ſed vnū ꝯtrariū corruptiuū eſt alterius. om̄ia ergo hmōi ẜm qualitatē ſunt actiua ⁊ paſſiua. ergo nullū hoꝝ eſt vniformit̉ hoꝝ ſaluatiuū. ¶ Iteꝫneqꝫ ſtellatū. quia ibi eſt diuerſitas ſtellaꝝ. q̄ ẜm radioſitateꝫ habent maiorem ꝯſeruatōꝫ vnius rei ꝙͣ alteriusergo ſtellatū nō eſt vniformiter hoꝝ ꝯſeruatiuū. gͦ oꝑtetaliud eſſe qd̓ vniformiter om̄ia ꝯſeruat. ſed hoc nō ē empirreū. qꝛ hoc eſt angelis deputatū ⁊ glorificatis corporibus: ⁊ nō ad actionē. qꝛ nullū motum. ergo aqueū celum cū habeat motū vniformē. facit vniformitatē in inferioribus. ¶ Ꝙ aūt moueat̉ ꝓbatio. In principio creauit deus īmobilia. ſcꝫ celū quod nō eſt motū. et terram q̄nō ẜm ſui totalitatem mouetur. ⁊ media natura flexibilis. fuit ⁊ mutabilis. ⁊ inſuper habens naturam flexibilitatis. Cum aūt dicit̉ ſpiritus domini ferebat̉ ſuꝑ aqͣsper aquas deſignantur media que habent naturam flexibilitatis. quia om̄is mutatō rerū debebat fieri ex eis:principaliter em̄ fiunt mutationes circa naturam aque⁊ aeris. in terra aūt nulla fit niſi aer vel aqua ingrediat̉Sed dupliciter dicitur mutabile vl̓ quod in ꝓpinquā diſpoſitiōe eſt ad motum. vel quod eſt ad motum: ſed conſtat quod actu mouetur. nobilius eſt eo quod mobile ē.actus em̄ qui nō corrumpit nobilior eſt potentia. Undemotus in mobili nō corrumpēs ſubiectum ſuum. nobilior eſt ſubiecto ſcꝫ inꝙͣtuꝫ mobile eſt: illa ergo aquoſa natura media. duplicem habuit naturam. vna que ſemperfuit in motu. aliaꝫ que in potentia fuit in motū: ⁊ ille ꝙactu ſemꝑ eſt. nobilior eſt. Cum ergo celum criſtallinuꝫ⁊ ſtellatum ſuꝑiora corpora ſint alijs corporibꝰ medijs.relinquit̉ ꝙ ſemper mouebunt̉. ¶ Itē eſt motus diurnusqui ꝯſeruat res in eſſe. conſtat ergo ꝙ ille erit alicuiꝰ corporis. ⁊ nō niſi vniformis in toto ⁊ in ꝑte: ſed hoc nō eſtcelū ſtellatū. ergo erit aqueū. ¶ Reſponſio ꝯcedo ꝙ ſiceſt. ⁊ hoc fuit vtilitas ⁊ neceſſitas ponendi ip̄m. qꝛ cumalia corpora ſint principia generatiōis ⁊ corruptionisẜm diuerſitates motuum. ille v̓o ẜm ꝯformitatem motꝰſui facit cōſeruationē rerū in eſſe. Eſt em̄ quedam continuitas inter celos. vn̄ cum ip̄m continue mouet̉. mouetcelum proximi. ⁊ illud vlterius ꝓximum. ⁊ ita facit quepoſſibilia fuerunt ad motum actu moueri. ⁊ ita conſeruatiuuꝫ eſt rerum in eſſe. ¶ Ad hoc qd̓ obijcitur d̓ ornatu. dicendum eſt. quod nō eſt neceſſe quodlibet celuꝫ habere ſuū ornatū a ſe ſeparatū vt celum olimpium ⁊ igneum. eodem modo criſtallinū n̄ eſt neceſſe ꝙ habeat ornatum a ſe ſeꝑatum. ſed neceſſe eſt. ꝙ alicuius ſit vtilitatis⁊ propter aliquid factum. In his aūt nō eſt diffinienduꝫſed quantū dicit ſcriptura accipiendum. vn̄ aug. quō ⁊qualeſlibet aque ibi ſint. eas eē minime dubitamur: maior eſt huius ſcripture auctoritas. ꝙͣ omnis humani ingenij capacitas.¶ Nembrum quintumDquintū quo q̄rit̉. qual̓r dicat̉ celū. cū eīſcriptura veteris ⁊ noui teſt. nō nominetaquas illas celū. ꝓpter ꝗd ſancti expoſitores aquas illas celū aliqn̄ nomīauerūt: cūſcriptura ſacra ſꝑ dicat aquas ſuꝑ celos. Empirreū em̄dr̄ celū celi. ⁊ firmamētū dr̄ celū. ⁊ ether dr̄ celū. ⁊ ita d̓alijs. ¶ Rn̄ſio ꝙ cū celū qd̓ eſt firmamētū ex om̄i ꝑte circūdabat terram. qua ratōe eēt aque ſuꝑ vnā ꝑtē eiuseadē rōe eēt ſuꝑ aliam. ⁊ ita indifferent̉ ſuꝑ oēm. ⁊ itain modū celi eſſent expāſe. ⁊ videbāt differentē naturamab empirreo ⁊ firmamēto. vnde celum intermedium denominauerūt. denominando a materia aqueū. a diſpoſitione v̓o materiali criſtallinum. quia ſic̄ criſtallus habet perſpicuitatem cum luce. ⁊ ita illud celum. non ꝙſit ibi congelatio aquarum ſicut in criſtallo ẜm curſumnature. ¶ Queritur etiam quare non ſit mentio