Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xlvij.

adhuc ſtarēt. v depēdet eoꝝ eſſe ab eſſe illius. ſedhoc modo ſpūt ꝯtinēs reſpectu ſpirituū creatorum. qꝛ ſaluat.de eſt ꝯtinēs vt ſaluās. Celum v̓oempirreū qꝛ ꝯtinet ſubſtātiaꝫ angeloꝝ. eſt ꝯtinēs ſolū ſaluās. Et qd̓ obijcit̉ ꝯtines ſimpliciꝰ eſt ꝯtento.dicendū hoc exigit̉. niſi vbi eſt vtraqꝫ predictaruꝫm. ſcꝫ contineat ſaluet. Nembrū terciūD terciū quo querit̉. vtꝝ celū empirreuꝫmoueat̉. videt̉ ſic. qꝛ dicit̉ in glo. ſuꝑillud. Ineternū verbū tuū dn̄e ꝑmanet incelo. celuꝫ illud mutat̉ in quo ſunt angelicreati: aut intelligit̉ de mutatōe ẜm ſitu. vel ẜm qͣlitatem. vel ẜm ſubſtātiaꝫ. Si ẜm qualitatē vel ſubſtātiaꝫ.ſed maior ē illa mutatō que ē ẜm qualitatē vel ſubſtātiāꝙͣ illa que eſt ẜm ſitū: ſi mutat̉ ẜm ſubſtātiā vel qualitatē. multo fortiꝰ ẜm ſitū. Itē ſi firmamētū corꝑa inferiora merent̉ motū ſuū. ꝯſequēt̉ premiū motuꝫſuū. celū empirreū ſil̓r premiabit̉. mouet̉ ad illudmium: ergo mouet̉. Item Ro. viij. Oīs creatura ſubiecta eſt vanitati. ibi glo. dicit. ſol luna poſt motumhabebūt ſtatū in premiū: ſi celū empirreū ſil̓r ſit premiabile. videt̉ moueat̉. aūt moueat̉. videturqꝛ magis aſſimilat̉ primo quod mouet̉. ꝙͣ quod mouetur: ergo repugnet corꝑi lumīoſo moueri. ſꝫmagis determīet̉ ad hoc. videt̉ celū empirreū moueatur. Item ſpūs ẜm ſunt ī celo empirreo. ſunt inquiete ꝯtemplatōis. ſed quādo mittūt̉ ad nos oꝑantur. tamē deſiſtūt ab intimo ꝯtemplatōis vt dicit greg.ſi eis eſtles quādo ibi ſunt. cōuenit eis locꝰ quietis. hꝫmobileenit eſſe locū quietis. mouet̉. Preterea. corpꝰ lumīoſuꝫ eſt natura ſua. lumīoſitas magis determīat̉ ad quietē ꝙͣ ad motū. ergo mouetur. Qd̓ ꝯcedendū eſt. Ad hoc qd̓ dicit̉ in glo. mutatur. Dicendū illud intelligit̉ de illa mutatōe que eritin fine. ẜm mutabit̉ a mīori luce in maiorē. ꝯpleto miniſterio angeloꝝ: hec aūt mutatō eſt ẜm naturā. vnde ſequit̉. mutat̉ ẜm qualitatē. ẜm ſitū: ſed in inferioribꝰ bene ſequit̉. in his aūt que ſupra naturam non. Ad hoc qd̓ obijcit̉. meret̉ ſicut alia corꝑa. qꝛ premiabit̉ a maiori lumīoſitate: dicēdū alia ſuꝑiora corpora ſeruiūt generatōni corruptōni in corꝑibꝰ humanis. Unde Iob. xiiij. reſurget homo donec atteraturcelū. illa ergo mouēt̉ hoc eſt ꝓpter hominē. Unde nonbene ſenſerūt ph̓i qui dixerūt illud corpus ſemꝑ moueri. em̄ ordinet̉ ad finē ſcꝫ ad hominē. neceſſe eſt finēaccipiat motus eius homine: ſꝫ ſic eſt de empirreoin quo ſunt angeli creati. qꝛ ꝯtentiuū eſt bonoꝝ ſpirituum. vnde ẜm motū ordinat̉ ad aſſequēdū aliquid. ſꝫ ꝯtinentiā angeloꝝ ordinat̉ ad hoc miniſteriū angelorū qui merent̉ ei aſſequat̉ illud. Sed adhuc obijcitur moueat̉. qꝛ aut eſt corpꝰ graue ſic mouet̉ deorſum. aut leue ſic ſurſū. aut nec graue nec leue ſic mouetur circulariter: ita videt̉ moueat̉. Rn̄ſio nonſequit̉. Nam deberet addere eſt vniforme: ad motūem̄ exigunt̉ he differētie dextrorſuꝫ ſiniſtrorſum. Undenon ſequit̉ eſt graue nec leue. ergo mouet̉ ſperaliterſiue circulariter. ſed deberet inferre. ergo ſi mouet̉. mouetur circulariter: ſed cum ſit vniforme. ita ſit ī eohec differentia dextrorſuꝫ ſiniſtrorſuꝫ. eſt in eo natura princiij medij. ideo non mouetur.Membrū quartumD quartū quo querit̉. vtꝝ empirreū dicēdum ſit celū. Quod videt̉: celū em̄ eſt continentia viſibiliū inuiſibiliū creaturaꝝſicut dicit damaſ. ſed hoc nulli pōt itauenire ſicut empirreo. ꝯtinet em̄ angelos aīas ſāctas preter hoc ꝯtinet alia corꝑa. dicēduꝫ eſt maxime ce-

lum. Item in pͣs. celū celi domino. ẜm vnā expoſitōeꝫdicit̉ empirreū. dicit̉ celū iſtud eminētiꝰ alijs. Itemdeutro. x. En dn̄i dei tui celū eſt celū celi: celū celi dicitur empirreū. ergo eminētiſſimū eſt celū. aūt nonſit celū ẜm p̄dicta ratōeꝫ videt̉: em̄ dicit ꝯtinētia viſibiliū inuiſibiliū. intelligit̉ generaliter: ita celū empirreū dicit̉ ꝯtinere xp̄m ẜm aīaꝫ corpꝰ. Cōtra Ephe.ij. ip̄m dedit caput ſuꝑ omne qd̓ nomīat̉ in hoc ſeculo etin futuro: ſed celū empirreū nomīat̉ in hoc ſeculo. ergoeſt ſuꝑ celū empirreū. ergo ꝯtinet̉ ab illo. loquiturẜm vnā expoſitōeꝫ de xp̄o ẜm humanā naturā. Itemyſidorꝰ. celū dicit̉. eo tanꝙͣ vas celatū habeat luminaſtellarū veluti ſigna. ſed hec habet empirreuꝫ. noneſt dicendū celū. Rn̄det̉ empirreū celū eſt eminētiam dictū. Ad obiectū aūt dicendū. xp̄c ẜm humanam naturā eſt ſuꝑ celū empirreū dignitate: nihilominus humana natura xp̄i .i. aīa corpus cōtinet̉ ab illolocaliter: diffinitiue aīa. circūſcriptiue corpꝰ: eſſe em̄ ſuper. dicit̉ dupliciter: vel in loco. vel dignitate: xp̄c ſuꝑ ēdignitate. ꝯtinet̉ loco. Ad ſcd̓m dicendū. loquituribi de celo empirreo ſed ſidereo. ẜm opinionē ph̓orūqui aſcenderūt vſqꝫ ad celū empirreū. nec vſqꝫ ad celum criſtallinū. ſic ethimologizat. Nembrum quintumD quintū quo querit̉ de comꝑatōne huiꝰceli ad alios celos. Querit̉ ergo vtꝝ oēsceli habeāt aliquā naturā ꝯmunē. ẜm quādicant̉ celi: ſi ſic. que ſit illa. autēhabeant videt̉. quia erūt niſi duo genera locoꝝ poſtdiem iudicij. ſcꝫ damnādoꝝ ſaluādoꝝ Apoca. xxj. Ecce ego creo celū nouū terrā nouā:. ij. pe. verſus finē.Aer calore ſoluet̉: ſed eadē erit natura celi tūc que nūcin meliꝰ mutabit̉. erit ergo eadē natura ẜm quā diceturtūc celū nūc: ſed tūc natura lumīoſitatis erit in celo. in terra erit ꝯtraria qualitas ſcꝫ opacitas: ſi opacitas eſt qualitas determiata dānatis. relinquit̉ ꝑſpicuum erit in loco oppoſito qualitas determīata: videt̉lumīoſitas ſit natura illa coīs. in qua coīcant. Ettandū ſi aer dicat̉ nūc penalis. ē ꝓpt̓ opacitatē eſtin inferiori ꝑte. ſꝫ ꝓpt̓ ꝑſpicuū dr̄ celū: ꝑſpicuū ſit illa natura cōis. qͦt modis dicet̉ ꝑſpicuū dicet̉ celū: ſꝫſpicuū duas hꝫ differētias. vel datiuū lumīs vl̓ recepti: datiuū lumīs ex ꝑte ſuꝑioꝝ. receptiuū ex ꝑte īferio. vn̄ in pͥncipio gen. dr̄. In pͥncipio creauit deꝰ celū terrā. t̓ra vocat̉ ibi nat̉a opaca. celū lumīoſa. aqͣ receptiuū vtriuſqꝫ: ſꝫ datiuū lumīs pt̄ dupl̓r. vel vniforme ſine motu. vl̓ vniforme motu: vl̓ mediū ſcꝫ nonvniforme ſine motu. vl̓ vniforme motū: ſi oīno vniforme motū. ſic ē celū empirreū: ſi oīno vniforme mo. ſic ē celū criſtallinū: ſi oīno vniforme motuꝫ. ſic ēcelū ſtellatū. qd̓ ī oībꝰ ꝑtibꝰ ſuis hꝫ lumīoſitatē eqͣlēquarta differētia potuit ſcꝫ vniforme motū.qꝛ ſi ē vniforme. neceſſe ē vt moueat̉: ordo patꝫ. dignius ē qd̓ ē vniforme motū. ꝙͣ motū. Itē digniuseſt vniforme motū. ꝙͣ vniforme motū. Si v̓o ē recepti lumīoſitatis. hꝫ in ſe lumē. vel ꝯtinue recipit: ſi habet in ſe lumē. hoc ē vel ardore. vel ardore: ſi ardore. tūc ē igneū: ſi v̓o hꝫ lumīoſitatē ſine ardore. tūc eſtolimpiū: ordo iſtoꝝ ptꝫ. prius em̄ eſt olimpꝰ qui eſt ſupͣigneuꝫ. qꝛ magis ꝑticipat de natura lumīs igneum.Si v̓o receptiuū. ita vt ꝯtinue recipiat: tūc vel eſt ꝯiunctum inferiori parti. ſic eſt aereum: vel ſuꝑiori. ſic ēethereū. ptꝫ ordo. hec eſt ratō quare ſepteꝫ ſunt. Aquaaūt celū eſſe potuit. qꝛ natura celi eſt eſſe ſurſum. qd̓aque ꝯuenit. Item natura celi eſt ex omni parte circudare. quod aque non conuenit. Queſtio. xlviij. de lucecorporali coadunata.