Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Icto de oꝑe diſtinctionis in generali. ꝯſequēter agendūeſt de ip̄a in ſpāli. Et primo de oꝑe prime diei. in quo diſtīcta ē lux a tenebris eſt prima ꝯſideratō de luce corꝑali. dinde de luce ſpūali. De luce autē corꝑali. ẜm erat coadunata. dictū eſt iam: nūc aūt de ip̄a agendū eſt ẜmerat ſparſa. Prima aūt ſparſio lucis corꝑalis fuit in celo empirreo. de quo querūt̉ hec. Primo an ſit. Secundo an ſit corpꝰ. Tercio an moueat̉. Quarto anſit celū. Quinto de comꝑatōe illiꝰ ad alios celos. Membrum primumD primū ſic. videt̉ illud quod dicit̉ celum empirreū ſit: nihil em̄ fit ſine cauſa a deo. ſed hmōi celū videt̉ habe̓ cauſam aliquā: em̄ ꝓpter ꝯtinuādam generationē corruptione in inferioribꝰ. cum huiꝰ ſit cauſaſufficiens firmamētuꝫ ſtellis planetis. Neqꝫ ſit adꝯſeruationē rerū in eſſe. cauſa cōſeruatōis in eſſe ip̄orum corpoꝝ. dicat̉ eſſe ẜm ph̓os in illa ſpera que mouetur motu diurno. ergo videt̉ cauſa eſſe ex comꝑatōead corpora. Nec ex comꝑatōne ad ſpūs. cum ſpūs natura ſint ſeꝑati a corporibꝰ. nec indigeant ip̄a corpoꝝtinētia ad hoc ſint. Nec illa videt̉ eſſe cauſa. quā quidam ponūt dicentes. ad ꝯiunctōeꝫ corꝑis anime requirit̉ lux. Unde ad ꝯiunctōeꝫ anime vegetabilis corpore. exigit̉ lumē quoddam ꝓueniēs ex firmamēto ſiuecelo ſydereo. Ad ꝯiunctōeꝫ v̓o anime ſenſibilis cum copore. lumē ꝓueniēs ex celo criſtallino. Ad ꝯiunctōꝫ d̓oanime ratōnalis corꝑe. lumē ꝓueniēs ex celo empirreo. Cum em̄ anima ratōnalis ſit ſubſtātia incorporea.cognoſcitiua ſeꝑabilis a corꝑe: ſi ꝯiungit̉ corpori ex elementis ꝯpoſito. requirit niſi tot media quot ſunt media ī gene. quot ſunt media determīata ī ſpecie. Medium aūt in gene̓ inter corpꝰ corruptibile ꝯpoſituꝫ. incorporeū. eſt corpꝰ corruptibile ſimplex. corpꝰ incorruptibile ſimplex: nec poſſibile eſt plura inuenire media:ſed corpꝰ corruptibile ſimplex eſt elemētum. corpꝰ incorruptibile ſimplex .i. reſolutū in alia corpora eſt lux:ergo inter incorporeū ſuū corpꝰ intercidūt niſi illaduo media in gene̓. ex ꝑte d̓o incorporei. intercidumniſi duo inter aīaꝫ ratōnalē ſuū corpus: eſt em̄ incorporeū motiuū cognoſcitiuū. eſt incorporeū motiuūcognoſcitiuū. ſed ſeꝑabile: ſic ergo ex ꝑte incorporei erūt niſi ſenſibilis vegetabilis. Si v̓o acciperenturmedia ẜm differētias in ſpecie ex ꝑte corpoꝝ. quot eēntdifferētie lucis inter elemētuꝫ. qd̓ eſt corpus corruptibile ſimplex incorporeuꝫ. tot acciperent̉ media: ſed ſuntdifferētie lucis diuerſe ẜm differētias ſperaꝝ. ſpere aūtponūtur nouē ẜm ph̓os. ſpere ſeptē planetaꝝ. ſpera ſtellarū que dicūtur fixe. ſpera motꝰ diurni. ẜm quoſdāph̓os dicit̉ eſſe alia a ſpera ſyderū: ẜm hoc ergo additocelo empirreo qd̓ nullū illoꝝ eſt. eſſent decē differētie luminū. ita eſſent decē media. Preterea. ſi determīantur media ex ꝑte corpoꝝ. inter incorporeū corpꝰ cōpoſitum. eſſet pari ratōe lux. a celo empirreo ꝓueniēs. medium inter animā vegetabilē ſuū corpus. vel animaꝫſenſibilē ſicut inter aīaꝫ rationalē ſuū corpus. Incorporeū em̄ licet corruptibile nobiliꝰ eſt corpore. licet ſit incorruptibile .i. qd̓ corrumpit̉ nec ẜm ſe. nec ẜm ꝑtemItem anima ratōnalis eſt actꝰ cuiuſdaꝫ ꝑtis corporis. nec eſt ita actꝰ vt neceſſario oꝑetur corpus: medium qd̓ ſibi eligit inter ip̄am ſuū corpꝰ. eſt neceſſario corpꝰ ſed incorporeū. qd̓ eſt mīoris nobilitatis: ſic requirit aliqd̓ lumē ꝓueniēs ab empirreo. Preterea. tres dicunt̉ ſpūs eſſe. naturalis. aīalis. vitalis: etẜm aliquē ph̓m dicunt̉ eſſe lumīa. ẜm medicos ſubſtantia aer ea digeſta in corde: nec aliud ponit̉ mediuꝫ inter

aīaꝫ corpꝰ ſuū. niſi ſpūs: ſi eſt ſubſtātia aerea. par requirit̉ ibi mediū aliqd̓ a corꝑe celeſti. ita necempirreo: ſolū ꝙͣtum ad aīaꝫ ratōnalē. etiā ꝙͣtuꝫ adalia. Si v̓o ſunt lumīa. conſtat inter ſe ordinē habentnam ſine vitali alij oꝑant̉. vitalis aūt medium eſt adaīaꝫ ſenſibilē. aīalis ſimilit̓: quicūqꝫ illoꝝ dicat̉ nobilior. erit lumē illud qd̓ nobiliꝰ eſt mediū ad ſenſibili ita lumē ꝓcedēs ab empirreo. ſit mediū ad ſerſibilē vt dr̄. reꝗꝛet̉ aliqd̓ mediū ex illa ꝑte int̓ aīaꝫ rationalē ſuū corpꝰ. Si forte dice̓t̉. vital̓ aīal̓ differūt ẜm maiorē nobilitatē mīorē. reſpectu aīe vegetbilis ſenſibil̓. videt̉ veꝝ. ſit īmutatō in o ſenſus. deinde ꝓuenit īmutatō ad ſpm̄ aīaleꝫ. ab illov̓o ad ꝑtē ſenſibilē. a ꝑte v̓o ſenſibili ad rōnalē. nec plura ponūt̉ media: ē ncc̄e duplicē ſpm̄ aīalē pone̓. vnū nihil oꝑat̉ ad ſerilē. alteꝝ oꝑat̉: tūc tm̄ fit oꝑatio vtriuſqꝫ ſpūs. trāſferri debꝫ forma ſenſibil̓intellectū: qd̓ inueniat̉. erit aīa īdigēs alio ſꝑꝙͣ illo. mīſrat aīe ſenſibili: ita indiget aliqͦ ſumie acelo empirreo ꝓueniēte. Ad qd̓ dicēdū. celū qd̓empirreū ē. ꝓpt̓ aliquā cām: v̓o illa ē rōne ꝯtiatōnis ī generatōe corruptōe vl̓ ꝯẜuatōis ī eſſe rericorruptibiliū. ſꝫ vt ꝯpleat̉ vniuerſū ī gene̓ corpoꝝ: ſꝫ detmīata extrema mediū. ad oſtēſionē ſūme potētietie bonitatis: extrema v̓o ſūt lumīoſuꝫ ī fine opacūfine. lumīoſuꝫ aūt ī fine dicit̉ empirreū. Pret̓erſpūs ſeꝑati a corꝑibꝰ indigeāt ꝙͣtū ad ſuūpore. tn̄ eſt ꝯgruētia alicꝰ corꝑis ad ip̄os ſpūs. ꝓpt̓gnā ꝯueniētia. Pret̓ea ſpūs rōnales ꝯiūgūt̉ co ꝑueniet̉ ad incorruptōꝫ corpoꝝ. ꝯgruēt̓corꝑe. qd̓ ē vltime nobilitatis ī vniuepora illa maximā nobilitatē: an̄ illā ꝯiūctōeꝫcorꝑibꝰ ibi ꝓpt̓ meritū ſuū ꝯgruēter collocātur Membrum ſecūdumD ſecūdū q̄rit̉. vtꝝ celū empirrcū ſit co§pus. ad qd̓ ſic. om̄e ꝯtinēs ſimpliciꝰ ē natura ꝯtēto. ſꝫ celū ē ꝯtinēs angelos aīas ſāctas. nullū corpꝰ ſit ſimpliciꝰ aut nobiliꝰ angelis aīabꝰ ſct̄is. celū empirreū erit corpꝰ Cōtra dama. ſolꝰ deꝰ ē incircūſcriptꝰ cet̓a circūſcpta circūſcripti ſūt angeli. aīe ſct̄e vbicūqꝫ oꝑant̉. ſitm̄ inferiꝰ oꝑant̉ ſꝫ etiā ſuꝑiꝰ vbi ꝯtēplāt̉. ibi circūſcribūt̉. ibi ſūt vt ī loco: ſꝫ locꝰ ē finis corꝑal̓ eiꝰ qd̓ ꝯtinet̉.vel ē ī eo. celū empirreū ē finis corꝑalis āgeloꝝ. ē copus. Itē ꝑfectꝰ ē ordo ī vniuerſitate corpoꝝ. ꝗ̄ attēdit̉ẜm maxima nobilitatē mīmaꝫ: ſi ē corpꝰ hn̄s mīmaꝫnobilitatē. ſic̄ corpꝰ maxīe habudas ī opacitate. ſil̓r eritaliquod corpꝰ habēs maximā nobilitatē. ſic̄ corpꝰ qd̓ devniſornatura ſua hꝫ lumīoſitatē. ita erit aliqd̓ corme in lumīoſitate. Itē plus ē eſſe motū motū. qꝛillo ſcꝫ moueri. remūerabunt̉ nūc mouent̉. aliqd̓corpꝰ ē lumīoſuꝫ vniforme motū: ſꝫ hoc eſt celū aqueū. qꝛ illud eſt ex aqua. qd̓ aūt eſt ex aqua. mobile eſt mutabile. ergo eſt aliquod corpus ſuper illud. ſed hoc eſt niſi celum empirreū. ergo celum empirreū eſt corpus. Item dicit dama. celum eſt ſine ſtellis ſemꝑiforme. de quo dicit̉. In principio creauit deꝰ celuꝫ terram: ſed hoc eſt firmamentuꝫ. qꝛ poſt dicit̉ ſpūs dn̄iferebat̉ ſuꝑ aquas quas diuidit firmamētū. ita firmamentū fuit inferiꝰ eo. Item nec fuit celū criſtallinum. ꝙꝛpoſtmodū fuit diuiſio aquaꝝ. ergo eſt celū empirretergo celum empirreū eſt corpus ſperi forme. eſt corp Ad qd̓ dicendū. celū empirreū eſt corpꝰ: eſt quodam celum qd̓ ꝯtinet res corꝑales. ſicut eſt celū infertꝰ:quoddā v̓o quod ꝯtinet res incorꝑales ſiue ſpiritualesſicut celum ſuperiꝰ. Ad primo obiectū dicendū. duplex eſt natura loci. loci em̄ eſt ſaluare continere: celoempirreo conuenit ꝯtinere reſpectu angeloꝝ aliorumſpirituum. ſꝫ ſaluare. qꝛ ſi eſſet celum empirreum