Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xlvj.

Abita ꝯſideratōnede rebꝰ corꝑalibꝰ ꝙͣtuꝫ ad creatōeꝫ.equēter dicendū eſt de rebꝰ corꝑalibꝰꝙͣtuꝫ ad diſtinctōneꝫ vel ornatū ſiue factionē. qd̓ generale eſt ad vtrūqꝫ. Etmo quedā ꝯſiderada ſunt in ꝯmūi. deinde ẜm diſtinctionem dierū in his que ꝑtinēt ad diſtinctōeꝫ vel ornatumrerū ſpecialit̓. Conſiderāda aūt in ꝯmūi ſūt. Prīovtꝝ oīa facta eſſent in illo tꝑe in materia vel. Secūdo ſi facta ſunt ī materia tūc. vtꝝ in gene̓ vel ī ſpecieſint oīa facta tūc. vel: vel q̄dā ſic. quedā. Tercio ſi naturalia facta ſunt ī genere vel ī ſpecie. vel non. Quſiiul facta ſūt. vel ſimul. Quīto ſiſil̓. ſꝫ ī diebꝰ differētibꝰ. ẜm qd̓ fiebat. tūc dies qͣre tot. Nembrum primumDprimū ſic. oīa creata ſūt ſimul hoc ſimul eſt ratōe materie. creare aūt eſt facere ſub ꝯmūi ratōe. ergo oīa facta ſūt ſiml̓ Ad ideꝫ facit qd̓ dicit augu. ꝯtra manicheos. introduces auctoritatē li. ſapi. Qui feciſtidum de materia inuiſa. vbi nos habemꝰ qui creauit orbem terraꝝ materia inuiſa. ſicut dicunt̉ ſil̓ creata īmateria. ſic dicent̉ oīa facta tūc ratōe materie. Contra. ſcriptura li. gen̄. pſalmoꝝ diſtinguit int̓ creareface̓. pͣs. Dixit facta ſūt. mādauit creata ſūt: vt creatio reſpiciat ad exitū de eſſe in eſſe. factio aūt reſpiciat ad formā in materia: aūt oīa tūc facta ſūt in ꝓpriamateria forma. oīa tūc dicunt̉ eſſe facta. Preterea. res mirabiles tūc facte ſūt in ſua forma. vt incarnatō tūc facta fuit in ſua forma. licet eſſet hūananatura. ita de alijs mirabilibꝰ artificibꝰ. om̄iatūc erant facta. Ad qd̓ videt̉ dicēduꝫ. ſiue factumdicat̉ coīter ad creatum ſiue ꝓprie ſicut diſtinguit̉ in li.Gen̄. oīa dicunt̉ facta ſimul ratōne materie. qꝛ materia fuit denudata ſiue nuda a forma aliqua. dicūturoīa eſſe facta. ſꝫ in ꝓpria forma. neqꝫ in nūero. ſꝫ in aliqua forma. que ratōe materie ſue ratōne ſui. habuitpoſſibilitatē obediētie ad om̄e quod voluit deꝰ facere deilla creatura. Unde augu. poſt queſtionē motā ſuꝑ gen̄dicit. Reſtat ad vtrūqꝫ habiles ſūt creature. ad iſtuꝫmodū quo vſitatiſſime tꝑalia tranſcurrūt. ſiue ad illumquo rara mirabilia fiunt. ſicut placuit deo face̓: facteergo ſūt res in materia in aliqua forma. vt de qua poſſit deꝰ facere illd̓ qd̓ ei placuit. Ad hoc aūt qd̓ dicit̉ deincarnatōe. dicēduꝫ hūana natura tūc facta ē. que habuit poſſibilitatē obediētie. vt indiuiduo ī placuit deovniret̉. vel vniri poſſet diuīe nature. eſt aūt aliquacauſa in creatura vt fiat. ſꝫ in deo. cui nihil eſt impoſſibile. De artificialibꝰ aūt dicēduꝫ eſt. ip̄a tūc facta ſūtin materia. que tūc nuda fuit a forma Nembrū ſecūduꝫD ſecūduꝫ ſuppoſito oīa corꝑalia factaſunt ī materia. que tn̄ fuit ſine aliquaforma. hoc eſt fieri in materia. Unde dicit hugo. Nihil poſtea factū eſt. cuiꝰ materia vt in corꝑibꝰ. aut ſil̓itudo vt ī ſpiritibꝰ p̄ceſſerit.Querit̉ tūc. vtꝝ oīa tūc dicāt̉ facta ī genere vel ī ſpecieaut. Et videt̉. multa em̄ facta ſunt artificiummulta etiā ex putrefactōne. multa etiā ex ꝯmixtione elementoꝝ. multa ex copulatōne rerū diuerſarū ſpecierū.ſicut accidit in burdone ꝯſimilibꝰ. Contra. ſuper illud requieuit ab om̄i opere quod patrarat. glo. Requieuit a condendis generibꝰ ſpeciebꝰ. ergo nullū genusnouū vel noua ſpecies poſt condita. Ad quod dicendum. om̄ia facta ſunt in genere. aut in ſpecie ꝓprivt artificialia ſimilia. Adum aūt in ꝯtrariūgloſe dicendum quieuit a gieribus ſpeciebus qui

erant cauſe ad ꝓducendū iſta naturalia artificialia īſuis ꝓprijs ſpeciebꝰ ſufficiēter ſub ip̄o.Nlembrū terciūD terciū quo querit̉. ſi naturalia tūc oīafacta ſunt ī genere ſpecie vel. Et videQuid eſt qd̓ futurū eſt. ip̄m quod fuit. nitur ſic: de talibꝰ em̄ dictum eſt Eccͣs .j.hil ſub ſole nouuꝫ. Preterea. oꝑa dei ꝑfecta erāt. ſicutdicit̉ in can. deū. Et dicit̉ gen̄. ij. Perfecti ſūt celi terra oīs ornatꝰ eoꝝ. Perfectū aūt dicit̉ cui nihil deeſt.ergo nihil defuit in celo vel in terra ꝙͣtuꝫ ad ornatū.ergo genera ſpecies rerū naturaliū fuerūt ad ornatūomīa naturalia tūc facta ſūt ī generibꝰ ſpeciebꝰ. Itēvidit deus cūcta que fecerat erāt valde bona: ſed valde bonū dicit̉ in termīo intēſionis boni ī ſuo genere: ergo res naturales tūc erāt facte ī ſuis generibꝰ ſpeciebus. Nam ſi aliqua eſſent facte. eſſet tūc poſitusterminꝰ bonitatis ī genere. Cōtra. multa genera vermium ꝓducūtur ex carnibꝰ aīaliū: ſed nōdum erāt cadauera. ergo nec erāt hmōi ſpecies. Similit̓ pt̄ obijci de his que fiūt ex alationibꝰ vapoꝝ. nōdum eſſent Rn̄dendū. videt̉ oīa facta ſunt ſcꝫ naturalia ī ſuisgeneribꝰ ſpeciebꝰ .i. principijs generationū ſuarū: licꝫergo vermes. tūc eſſent hmoi que fiūt ꝯſequēter. nihilominꝰ principia generatōnū erat. vt eſſet materiaꝯueniens ꝓducerent̉ in eſſe. Unde iſta facta ſunt materialiter cauſaliter. non in ſe habeant naturam producendi ſimile ex ſimili. Nembrū quartumFDquartū quo querit̉. vtꝝ oīa naturaliafacta ſūt ſimul ī genere vel ſpecie: qd̓ videtur hoc qd̓ dicit augu. in li. ꝯfeſſio. Uerbo tuo ſimul ſempit̓no dicis que dicis:nec aliter ꝙͣ dicēdo facit. ip̄a ſūt ſimul facta. Preterea. equalis facilitatis ē deo oīa ſimul facere. ſicut ſimloīa creare: ſꝫ ſimul oīa creauit. ergo ſimul oīa fecit:magis ꝯgruat om̄ipotētie. Preterea. ratio quare artifex vnū facit poſt alteꝝ ē. qꝛ ſimul pōt ꝯuerti ad multa ẜm eandē ꝑtem oīno. Pret̓ea. materia ē aptataſed oꝑtet aptare. hoc aūt imꝑfectōis eſt. In deo autēeſt ſūma ꝑfectio. ſimul oīa fecit. Pret̓ea. dicit̉ gen.ij. Iſte ſūt generatōes celi terre in die quo fecit deꝰ ce terrā. in vno die fecit oīa. pari rōne ī vno nuncvel ī modico tꝑe. Cōtra. ī gen̄. dicit̉. pͥmꝰ dies. ſcd̓s dies ita de alijs. plures erat dies: ſimul oīa ſuntfacta. Itē greg. oīa ſimul creata ſūt. qꝛ ī materia ſiml̓ſūt. eis habēt originē. ſꝫ ī ſpecie. ſequētibꝰ diebꝰē on̄ſa. Pret̓ea. videt̉ inter ſct̄os nullatenꝰ debe̓tdiſcrepātia opinionū ad creatōeꝫ. ſꝫ ad factōꝫ Eccͣi.xviij. Qui viuit ineternū. creauit oīa ſimul. dicit fecit. Itē niſi dictū fuiſſet. pͥmꝰ. ſcd̓s. terciꝰ dies. eſſꝫdiuerſitas opinionū. vt videt̉: in hoc tm̄ eſt ꝯtrouerſia.ꝗdaꝫ dicūt oīa in vno die. Un̄ augu. ꝗdā in .vj. vt gre. hiero. ſꝫ ante oēm diem fuit creatō. vt patꝫ ex textuGen̄. j. dicit̉. In pͥncipio creauit deꝰ celū terram. ſatisaūt poſtmodū ſubiūgit de pͥmo die. Itē augu. vbi nulla ſpēs. nullꝰ ordo. nec etiā dies ē. ſꝫ ſpēs ordo pͥmo dicunt̉ in factōe lucis. Sꝫ ante fuit creatō. penes creationē nulla debet diuerſitas inter opiniones ſanctoꝝquin ſcꝫ dicāt oēs. oīa ſimul creata ſūt: ſꝫ de factōe re pōt ꝯtrouerſia. deſignat greg. qui dicit oīa ſil̓eſſe facta ī ſubſtātia: fieri em̄ ī ſubſtātia ē fieri ī materia hoc ē creari: qd̓ ꝯcedimꝰ. Ad pͥmū dicēduꝫ. licꝫ ſimul ſit dice̓ ꝙͣtuꝫ eſt ex ꝑte dicētis. tn̄ eſt ſimul ꝙͣtumeſt ex ꝑte eius quod dicit̉. ſumit̉ multiplicitervno ē eternū. ẜm paIlio idē eſteſt ſi creare ẜm hoc ex ꝑte e.ſꝫ peſſe ẜm prius poſz. ſic accipitur hic ẜm ſenten