Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

re. Itē dicit̉ in psͣ. Celū celi dn̄o ⁊cͣ. Ibi diſtinguit ce terrā tanꝙͣ diuerſā habitatōꝫ. Et dicit celū intelligit̉ celū empirreū qd̓ ſtatim ſct̄is āgelis eſt repletūſed ꝯſtat āgeli ſic̄ dicit Aug. creati erāt ſimul materia inferni. Un̄ dicit in li. ꝯfeſ. Duo reꝑio que feciſticarētia tꝑibꝰ. tn̄ neutꝝ tibi coeternū ſit. Unuꝫ itaformatū eſt. ſine vllo defectu ꝯtēplatōis. ſiue vllo interuallo mutatōis: ꝙͣuis mutabile. tn̄ mutatū. tua eternitate atqꝫ īmutabilitate ꝑfruat̉. Alteꝝ qd̓ ita informeerat vt ex qua forma in qua formā vel motōis vel ſtationis mutaret̉. quo tꝑi ſubdaret̉ haberet: āgeli ad ce ꝑtinebāt. Reſtat noīe celi intelligit̉ empirreū etāgeli: ita videt̉ ꝑtinere ad informē materia. que nomīe celi vel aque deſignat̉. Itē videt̉ celū empirreū ſit corpus. ꝑtineat ad materiā informē: celū empirreū ꝑs eſt mūdi. ꝓut mūdus dicit̉ machina mūdana: ſꝫex materia īfromi factꝰ eſt mūdꝰ. ergo celū empirreum. Itē dicit hugo. celū intelligit̉ quicꝗd eſt mūdi ſēſibil̓ p̄ter terrā. Un̄ dicit ī altū porrigit̉. quouſqꝫ ſūmūnature corporee ꝑtingat: ergo celū empirreū ꝯtinebat̉ inmateria informi. celi. Cōtra. celuꝫ celi dr̄ empirreūſct̄is āgelis eſt repletū: ſed eis ꝯgruit habitatō informis formā hn̄tibꝰ. ergo illd̓ celū erat formatū. Adpͥmū dicēduꝫ. licet celū diuidat̉ ꝯtra terrā .i. materiaꝫinformē de qua hec fierēt inter ſe diuidūt̉. nihilominus dicit̉. terra erat inanis ⁊cͣ. ibi celū ꝯtinet̉ ſub informitate terre. alit̓ em̄ quodāmō accipit̉ nomē terre. Pri accipit̉ materia īꝙͣtū ex ea futura erat terra: ſecūdo d̓o accipit̉ ꝯmūiter. Ad ſcd̓m dicēdū eſt. celū empirreū ꝯtinet̉ noīe celi. ſicut āgeli quodāmo dicebant̉informes. pͥuſꝙͣ reciꝑēt formā gr̄e: noīe lucis deſignat̉ita celū empirreū poterit dici informe. quouſqꝫ dn̄s informā ꝑfectā redigeret. dicēdo fiat lux ⁊cͣ. ẜm hocmīe lucis intelligit̉ tm̄ lux diſtinguit reuolutōeꝫſui noctē diē: ſed etiā lux diſtīcta a tenebris. quō celūempirreū eſt lux diſtīcta: tenebre em̄ hic fiūt ī aere. aqua terra. ibi aūt. Ad aliud v̓o dicēdū. licet ꝑtīeatceluꝫ empirreū ad āgelos. nihilominꝰ tn̄ potuit aliqͦad materiā informē ꝑtinere. Et ſic videt̉ hugo ſentire.In talibus aūt eſt temere diffiniēdum. Nembruꝫ terciuꝫD terciū quo querit̉ rōe eiꝰ dicit̉ terra6creata. quare fit mētio de alijs elementis ī creatōe. ſint nobiliora. Pretereaſit mētio de aqua. ẜm vnā expoſitiōꝫ deaere. de igne v̓o nulla fit mētio. ſit inter elemēta nobiliſſimū. Ad qd̓ rn̄dendū. nūeratis extremis corꝑibus. dat intelligere media: poſſet dici nomīe celi intelligit̉ ignis. eſt celū igneū: ſil̓r aer. eſt em̄ celū aereū. terra v̓o eſt alteꝝ extremoꝝ. aqua v̓o tenet mediuꝫ.Uel terrā aquā ſic̄ dicit aug. ꝯtra manicheos. intelligit̉ materia informis que ſe ht̄ ad oīa. noīe aūt terreaque noīant̉. qꝛ hec ſūt nobis ꝓpīquiora manifeſtiora. Sed quid eſt. dicit terrā inanē vacuā. vel inuiſibilē incōpoſita ẜm aliā trāſlatōꝫ. nōne terra .i. materia formas habuit. ita vacua fuit. Itē inane dicitur qd̓ eſt ſine ſoliditate. nōne terra tūc hūit ſoliditateꝫcorꝑalē. Item viſibil̓ erat. eēt corpꝰ ꝯpoſitioneꝫ habebat. eſſet ſimplex vt deꝰ ſed creatura. quareincōpoſita. Preterea. erat ibi forma materia. Itēquid noīe abyſſi deſignat̉. Si em̄ abiſſus idē eſt qd̓ terra. ſicut dicit Aug. quare potiꝰ dr̄ tenebre erāt ſuꝑ faciē abiſſi. ꝙͣ ſuꝑ faciē terre. Item querit̉. quare ſi idemeſt terra. abijſſus. aqua: diuerſis noībꝰ ita nominetur. Ad primū dicēduꝫ. inane dr̄ reſpectu forme .ſ. diſtincte: vacuū d̓o dicit̉ reſpectu ornatus: ſimilit̓ ẜm alia expoſitōꝫ inuiſibilis dr̄ reſpectu forme ſiue ſpēi. ẜm quā īdelī viſu.ſita v̓o dicit̉ .i. ſine ꝯpoſitionernatu.Ad oectu aūt in cōtrariū reſpondum ē

dicit̉ inane quia habet ſoliditatē vel corpulētiāpterea vacua dicit̉. quia nullā habuit formā: ſed ꝗa habuit formā replētem ornātem eaꝫ. Item inuiſibꝰlis dicit̉: quia poſſet videri. ſed quia poteratvideri vt ſpecioſa. Item incōpoſita dicit̉. quia habuit compoſitioneꝫ. ſed quia habuit decētiam ornatus. Ad illud quod obijcit̉ de abijſſo alijs nominique cōcidūt in eandē rem. Reſpōdēdum ex diuerſisratiōibꝰ materia informis tria ſortit̉ vocabula. Eſt em̄potētia materie receptiue. que deficit ī genere potētie remīus habet de ratiōe actiui. Item dicit̉ abijſſus id eſt ſine cādore. quia ſine ſpecie et pulchritudine. vt oſtendat̉defectus ex parte ſpecioſitatis. Dicta eſt aqua. quia aqͣmale terminabilis termino proprio. bn̄ alieno. Ita materia bene terminabilis per formam debitam diſpoſitiōem: ex defectu ergo terminatōis dicta eſt aqua. quiadefacili ductilis fluxibilis ſubiacebat operāti. vt de eaom̄ia formarētur. a primo agēte daret̉ eidem virtusformaꝫ. ſpecies per diſtinctionem. terminatio per ortum. a ſūma .ſ. potētia. ſapiētia bonitate. Membrum quartumFD quartum quo querit̉ de hoc. dicit̉ tenebre erāt ſuper faciem abijſfi. tenebra em̄dicitur priuatio lucis. priuatio aūt ſequihabitum. lumē autē preceſſit. ergo nonerant tenebre. Preterea queritur quare dicitur tenebra creari ſicut lumē cōſequēter fieri. Reſpondeo tenebra antecedenter dicit priuationem ordine naturali rei cōſequētis. ſed negationem eius quod nōdufactum eſt. eſt fiendum. Unde eſt neceſſe prius fuiſe lumē. Ad ſcd̓m v̓o dicendum. tenebra diciturcreari vel fieri a deo. quia ex priuatione luminis cōſequitur nec eſt aliquid ſimpliciter. ſed defectus eius quoddeo cōditum eſt: hoc videtur per hoc quod dicit Augin libro. cōtra epiſtolam. fundamenti. Silētium em̄ noeſt aliquid ſed defectus ſoni. tenebra ſimiliter: hoc autnihil aliud dicitur. quia nōdum erat lumē. Hugo autēvult diſtinguere inter terram abyſſum. diciturterra erat inanis vacua. tenebre erāt ⁊cͣ. quia duopoſuerat ſupra celum ſcilicet et terram. modo alia ſubiūgit duo. vt abijſſus ad terrā. tenebre v̓o ad celum referātur: ſed hoc non video expoſitionibus ſanctorum conuenire. Membrum quintumDquintum quo queritur ratione eiusFdicitur. ſpiritus dn̄i ferebatur ſuꝑ aquasNPoteſt em̄ queri quid nomine aquarumgnatur. qualiter ſpiritꝰ dn̄i ſuꝑ easferebatur: quare potius ſuper aquas ī hac ratione ꝙͣſuper terram. Ad quod dicendum. nomine aquarinotatur materia receptibilis debite forme. localitatisei reſpōdentis. ſpiritus aūt dn̄i magis dicitur ferri ſuꝑaquas. quia bonitas dei que appropriatur ſpirituiſāctoeſt principium huius terminatiōis. formam diſtinctā locum terminatuꝫ. Sed ſi queratur. quare ſuꝑpotius dicitur ferri. ꝙͣ in aquis eſſe. cum ſpiritusvbiqꝫ. Reſpondetur. loquitur de ſpiritu dn̄i qui ſuꝑrior eſt natura ī ratione agentis. ſic agitur de illo. li.in ratione quadam dicatur continere partes inuicem qſi eſſet intra. Queſtio quadrageſimaſexta de rebus corporalibus ꝙͣtum ad diſtinctionem eſornatum in communi.