Queſtio.xlv.
gruit. ¶ Item ſingulare eſt quod cōcernit hic ⁊ nūc vt dicit ph̓us vniuerſale aūt vel ꝯmune inqͣtum huiuſmodiꝯͣ ꝯcernit hic ⁊ nūc loquamur ergo ẜm opinionē gre.om̄ia creata ſūt ſimul in quadam ꝯmunitate ⁊ vniuerſalitate. ⁊ nō in indiuiduatiōe que poſt ſecuta eſt. hoc eīeſt quod dicit gre. Om̄ia ſimul in ſubſtantia facta ſūt ⁊in ſpecie. ergo ip̄is creatis ſic in ꝯmunitate ſe habētibusnō competit diuerſitas in nūc: que tamē diuerſitas ꝯpeteret. ſi crearentur in ſua indiuiduatione. ¶ Quod cōcedimus. ꝙ om̄ia creata ſunt in vnico nūc. ⁊ illud nuncnō eſt eternitatis nec nūc temporis. ſed nūc eui: ⁊ hoc dicimus. tū qꝛ magis manifeſtatur dei potētia creando invno nūc multa. tum quia creata hoc mō plus ꝯueniuntcū primo ſicut obijciebat̉. ¶ Sed adhuc obijcitur. quiamaior adhuc videretur aſſimilatio. ſi tm̄ vnū ī vno nūccrearet ꝙͣ ſi multa: quia tunc eſſet aſſimilatio ⁊ in eſſentia ⁊ in duratione. Reſponſio ꝙ verum eſt ꝙ tūc magisſiue maior eſſet aſſimilatio. ſed nō intantū manifeſtaretur dei potentia. vnde adhuc plus ꝯgruit multa crearein vno nunc ꝙͣ vnum in vno nunc ⁊cͣ.¶ Nembrum quartumD quartum quo queritur. vtrū creatio celi ⁊ terre fuit ante om̄em diem: ꝙ nō videt̉nerationes celi ⁊ terre. quando create ſūtper hoc quod dicitur Gen̄. ij. Iſte ſunt gein die quo fecit deus celū ⁊ terram. ergo in die fecit celū⁊ terrā: ſed ſuū facere nihil aliud eſt ꝙͣ creare. ergo ī diecreauit. ¶ Item obijcit manicheus. nūquid creauit deꝰ ītenebris aliquid? ꝙ ſi creauit. erat in tenebris. quomodo ergo inhabitat lucē inacceſſibileꝫ? ꝙ ſi habitat in luce fecit om̄ia in luce. ergo celuꝫ ⁊ terrā. ergo ī die. ¶ Cōtra. dies eſt pn̄tia lucis ſuper terraꝫ. ſed nodum facta eſtlux. ergo nōdum fuit dies. ¶ Item aug. xij. confeſ. informem materiā feciſti ante omneꝫ diem. ſed informis materia celi ⁊ terre deſignantur noīe ergo celum ⁊ terra facta ſunt ante om̄em diem. ¶ Ad quod reſpondet̉. ꝑ hocquod dicit Aug. ſuper gen̄. v. Nō eſt hic inquit liber creature celi ⁊ terre. cum factus eſt dies. ſatis vt opinor on̄dens nō hic ſe cōmemoraſſe celum ⁊ terram ſicut in prīcipio anteꝙͣ fieret dies cum tenebre eſſent ſuꝑ abijſſum.Sed quomodo factum eſt celum ⁊ terra cū factus ē dies id eſt iaꝫ formatis ⁊ diſtinctis partibus et generibusquibus vniuerſa creatura diſpoſita atqꝫ cōpoſita reddidit hanc ſpeciem que mundus vocatur. Per quod patꝫꝙ creare celum ⁊ terraꝫ dicitur dupliciter. Uel informenateriaꝫ facere. vel ꝑ ſpecies ⁊ formas diſtinguere: hocvltimo modo dicitur dies cū dicit in die ⁊cͣ. Alio v̓o modo accipitur in li. confeſ. cum dicitur informeꝫ materiāfeciſti ante om̄eꝫ diem. Hugo illud primuꝫ momentū tēporis quo creata oīm viſibilium ⁊ inuiſibilium naturaneqꝫ nox fuit neqꝫ dies. ⁊ tamen tempus fuit. quia mutabilitas fuit. ¶ Ad illud v̓o quod obijcitur deum feciſſein luce ſicut habitat in luce. Reſpondendum ꝙ lux dicitur. vel lux intelligibilis que ipſe eſt. ⁊ in hac luce facit.vel lux corporalis. ⁊ in hac vel hac exiſtente. nō creauitcelum ⁊ terram. cum dicatur tenebre erant ſuper faciemabijſſi. ¶ Querit etiam hugo d̓ celo ⁊ terra creatis. vbimateries illa informis ſubſtitit. an vbi modo formataſubſtitit. an in alio loco vel minori. ¶ Ad quod reſpondendum ſine preiudicio ꝙ ibi ſubſtitit terra vbi nunc eſtAlia v̓o que nomine celi deſignantur vel aque circum/quaqꝫ. vt non poſſet terra apparere quod erat. Unde dicit hugo. ꝙ erat terrenum hoc elementum medio eodemꝫ loco vno ſubſidens ceteris in confuſione permixtisorma meliore preditum. ſed iſdem circumquaqꝫ in modum nebule ob pauſis ita inuolutum. vt apparere nonpoſſet quod erat. Illa v̓o tria ſicut dictum eſt. adhuc invna cōfuſione permixta. ſiue potius in vna ꝯfuſa permixtione circumquaqꝫ ſuſpenſa eo vſqꝫ in altum porrigebā
tur quouſqꝫ nunc ſummum corporee creature pertingitiotum hoc ſpacium. quod a ſuperficie terre medio iacentis loco. vſqꝫ ad extremum ſupremumqꝫ ambitus celi limitem patet. illa nebule ⁊ caligine replebatur. circa v̓oiſta que nihil certum habent ex ſcriptura: nihil temerediffiniendum eſt.¶ Queſtio quadrageſimaquinta de creatione rerum corporalium in ſpeciali.Icto de his que cōuniter pertinent ad creationem. Cōſequenter dicendum eſt de his que pertinent ſpecialiter. Et circa hoc queruntur quinque.¶ Primo queritur. Quid vocetur principium. cum dicitur. In principio creauit deus celum ⁊ terram.¶ Scd̓o quid intelligitur nomine celi ⁊ terre. cum dicitur creauit celum ⁊ terram.¶ Tercio quare non fiat mentio de alijs elementis. ſedtm̄ de terra: cum ſint nobiliora.¶ Quarto de hoc quod dicitur. Tenebre erant ſuper faciem abijſſi.¶ Quinto de hoc quod dicitur. Spiritus domini ferebatur ſuper aquas.¶ Nembruꝫ primuꝫD primū quo querit̉ de hoc quod dicit̉ inprīcipio. quid vocet̉ principiū: ⁊ ẜm auin glo .ſ. in filio vel d̓bo. vel ī prīcipio tꝑisin li. ꝯfeſ. duplex eſt expoſitō. ⁊ hoc idē hr̄¶ Scd̓m aūt primā expoſitōꝫ querit̉. Uidet̉ em̄ ꝙ nō debeat ſupponere ꝓ filio. Nā creare eſt ꝯmūe toti trinitatifiliꝰ aūt nō in filio creat. nec ſpūſſāctus in filio. ¶ Preterea. ī prīcipio dicunt̉ creata. in v̓bo aūt facta. dr̄ eī dixit⁊ facta ſūt. ⁊ ioh̓is .j. oīa ꝑ ip̄m facta ſūt. que differentiaeſt. ¶ Si v̓o ſumat̉ ꝓ principio tꝑis. nō videt̉ veꝝ. tp̄usem̄ ꝯcreatū eſt. tp̄us aūt nō eſt in ſui initio ſcꝫ in inſtāti.¶ Ad primū dicēdū. ꝙ licet creare ſit ꝯmune toti trinitati. tn̄ hic pt̄ appropriari vt ſit ſenſus. Deus pr̄ in pͥncipio.i. in filio. qui eſt prīcipiū de prīcipio creauit: ſicut em̄ cūdr̄. om̄ia in ſapīa feciſti. ſapīa licꝫ ꝯmuniter dicat̉ de tribꝰ ꝑſonis. tn̄ appropriat̉ ꝑſone filij. ⁊ fit directio ad pr̄eꝫſic ⁊ hic principiū poteſt appropriari. Ioh̓. viij. dic̄ filiꝰ d̓ſe. Ego prīcipiū ꝗ ⁊ loquor vob̓. ¶ Ad ſcd̓m dicēduꝫ.prīcipiū aptat̉ creatōi. v̓bū v̓o ei qd̓ eſt fieri. lꝫ vtrūqꝫ cōmunit̓ reſpiciat vtrūqꝫ. qꝛ prīcipiū reſpicit actū pͥmum.actꝰ aūt p̄mꝰ eſt ꝓducere res de nihilo. hoc em̄ ꝯueīt prīcipio diuīo ⁊ nulli alteri. Un̄ ſi prīcipiū r̄ſpicit fieri ẜmyappropriat̉. hͦ ē ẜm poſteriꝰ. v̓bū d̓o cū ſit declaratiuūdiſtīctiuū. declarato aūt ⁊ diſtinctō formā aūt ſpēm r̄ſpiciūt: recte vbi agit̉ de formatōe vl̓ diſtīctōe. vſꝰ ē v̓bodicēdi vel noīe v̓bi. ſic̄ hr̄ in psͣ. Uerbo dn̄i celi formatiſūt. ¶ Ad vltimū dd̓m ꝙ lꝫ prīcipiū dicat initiū tꝑis .n.hilomīꝰ pt̄ dici tp̄s eē creatū .i. ꝙ mēſurat mutatōꝫ nōdūeī erat motꝰ. mutatō at̄ poterat eē ī initio tꝑis. de īde v̓ofct̄o mobili. factꝰ ē motꝰ: ⁊ ſi īueīat̉ motꝰ eē coeq̄uꝰ materie pͥme. dd̓m ē. ꝙ motꝰ accipit̉ ꝓ mutatōe. baſiliꝰ tn̄ ī examerō. aliter exponit dicēs. ꝙ alia tͣnſlatō ht̄ pͥmo ⁊ ẜmhoc ē ſenſꝰ. ante celum ⁊ terra nihil creauit.¶ Nembrum ſecundumD ſcd̓m quo querit̉. d̓ hoc ꝙ dicit̉ creauitcelū. Diuidit̉ em̄ celum ꝯtra terram ⁊ loꝗItur de corꝑibꝰ. ergo celum nō ꝯtinebitur īnoīe terre. ¶ Cōtra noīe terre notat̉ materia informis. de qua fecit celū ⁊ terrā. dr̄ em̄ terra erat īanis ⁊ vacua. vel ẜm aliā lr̄am inuiſibilis ⁊ incōpoſita⁊ hoc idē eſt ꝙ terra. ergo celum continetur in noīe ter-