cerni aut tractari poterat. etiam ſi homo eſſet qui videret atqꝫ tractaret. Dicta eſt aqua. quia facilis et ductilſubiacebat operanti. vt de illa omnia formarentur. Sedſub his noībus om̄ibus materia erat inuiſa ⁊ informisde qua deus condidit mundum. De empireo aūt non fitibi mentio. niſi hoc ſit cuꝫ dictum eſt. fiat lux ⁊ facta eſtlux. ſꝫ tūc oporteret diē ⁊ noctē aliter dicere ꝙͣ ex reuolutione luminoſi ꝯtra opacum vt dies diceret diſtinctiōeꝫlucis a tenebris. nox aūt ecōuerſo. ¶ Sed ẜm hoc qualiter fieret pͥmus dies ⁊ ſcd̓us. niſi ꝓpter differentiā rerūfactarū nō ꝑ reuolutionē luminoſi corꝑis circa terram¶ Ad hoc aūt ꝙ vna fuit materia informis. nō tn̄ oīnoſine forma. ſed ſine formaꝝ corꝑaliuꝫ diſtinctione. facitqd̓ dicit hugo de ſancto victore. qui querit ſi mundꝰ creatus eſt ex materia informi. ſicut dicit̉ in libro ſapientiequare placuit dn̄o primo creare informe. et poſtea formare. cum diuine potentie ſit eque facile totum ſub formadiſtincta condere. ¶ Reſponſio. In ceteris rebus a rationali creatura ſcꝫ intellectuali. informis materia factaeſt ac deinde formata: vt eo ipſo demōſtraretur ꝙ ab ipſo prius nō exiſtentia accepiſſent eſſentiam. ſine quo formam et ordinem non poterant habere confuſa. Eodemmodo rationalis creatura quodāmō prius informis facta eſt. ⁊ poſtmodū ad creatorem ſuum conuerſa formada erat ⁊ ideo foris prius eſt ea demonſtrata informismateria poſt formata: vt quanta foret inter eſſe ⁊ pulchrum eſſe diſtantia diſcerneret. per hoc amonita eſt ne cōtenta eſſet eo ꝙ per conditionem acceperat eſſe. donecpulchrum eſſe ac bene adipiſceretur. quod per amorisconuerſionem a creatore acceptura erat. ¶ Item queritur ſi omnino ſine forma creata eſt. ⁊ reſpondeo. Nonputo primā illarum rerum materiam ita informē eē. vtnullam oīno formaꝫ habuerit. ita tn̄ informem appellari poſſe. ꝙ in confuſione ⁊ permixtione quadam ſubſiſtens. nondum hanc in qua nūc creditur diſpoſitōeꝫ aptam ⁊ pulchram recepiſſꝫ. Hoc etiam videtur ꝑ hoc qd̓ſequitur. ꝙ nō eſt abſurdum. ſi vno momento tꝑis cuncta creata ſunt ſimul rerum viſibilium ⁊ corporaliummateria. ⁊ inuiſibilium in angelica eſſentia: ex quibusomnibus colligitur. ꝙ creata eſt vna materia omniumcorporalium ⁊ viſibilium. in quibus ſi contineatur celūempirreum. nō contradico. in his em̄ nihil te mere eſt diffiniendum. ¶ Scd̓m hec ergo rn̄dendū eēt ad obiecta īꝯtrariū ex altera ꝑte. ꝙ licꝫ vna eēt materia īformis celi⁊ terre. n̄ tn̄ ſic eēt vna. vt ī ea fieret tͣnſmutatō formaꝝ celi ⁊ terre. ¶ Ad ſcd̓m dicendum. ꝙ licet celum ſit incorruptibile. quia non corrumpit̉. tn̄ poſſe in eo prius differebat ab eſſe: prius enim potuit eſſe in materia informi⁊ deinde materia diſtincta. Ꝙ aūt dicit̉ ꝙ poſſe ⁊ eē nōdifferūt in ꝑpetuis. in ꝯtingētibꝰ aūt differant hoc eſt.qꝛ cuꝫ ſunt ꝑpetua. potētia eſt ſimul cū actu. licꝫ in eſſentia differat in ꝯtingētibꝰ aūt potētia eſt an̄ actu. ita ī corruptibilibꝰ. cū iā eſſe ꝑ forma acceperūt ſil̓ ē eſſe ⁊ poſſeIn corruptibilibꝰ v̓o inqͣtū hmōi poteſt eē poſſe priuſꝙͣeſt eē. ¶ Ad terciū dicēdū. ꝙ licet duo nominent̉. hoc nōeſt qꝛ tūc eſſet celū ⁊ terra. ſed qꝛ futura erāt poſt. ẜm ꝙdicit Aug. ꝯtra manicheos. Un̄ nō ꝓpter hoc oꝑtet dicere duplice eē materiā. ¶ Ad quartū dicēdū. ꝙ illa rō ꝓcedit ẜm ſtatū in quo mō eſt celū ⁊ terra. nō ẜm ſtatū inquo tūc fuerūt. Nūc em̄ ex terra poteſt fieri aqua vl̓ aernō ſic aūt fit aliqd̓ aliud ex materia celi. Sil̓r rn̄dendūeſt ad quintū. ¶ Ad hoc v̓o qd̓ obijcit̉. ꝙ ſi vna eēt materia ꝯtinua celi ⁊ eoꝝ que ſūt īfra celū. moto illo illa mōuerent̉. dicendū eſt. ꝙ vel ī diſtinctōe formaꝝ facta eſt diſtinctio materiaꝝ vel nō: ſequit̉ ꝙ ſi vna eēt materia. ꝙꝯtinuitatē hr̄ent nature. ei que fierēt ex illa. ¶ Ad illudv̓o quod querit̉. Utꝝ vtrūqꝫ eēt informe vel nō. Rndendū ẜm hoc. ꝙ vtrūqꝫ eēt informe ſed nō ſil̓r oīno: plus eiaccedebat ad eē forme vnū ꝙͣ alteꝝ. ſed in hoc ſil̓r. ꝙ informe erat .i. indiſtinctū: ſꝫ ẜm Hugo. terra erat ip̄m ter-

re elemētū. ꝑ celū v̓o mobilis ꝯfuſio reliquoꝝ triū: ⁊ loꝗt̉ ẜm opiniōeꝫ illoꝝ. ꝗ dicebat oīa fieri ex quatuor elemētis. ſed huic opiniōi non acquieſcit̉ ẜm ph̓os. nec ẜmaug. terra dicit̉ ibi elemētū. ſed elemētoꝝ materia.¶ Membrum terciumID terciū quo querit̉. Utꝝ om̄ia eēt ſimcreata. qd̓ videt̉ ꝑ hoc qd̓ dicit̉ Ecc̄i. xviijQui viuit ineternū creauit oīa ſimul. Itēdr̄ in pͥncipio gen̄. Iſte ſūt generatōes celi⁊ terre in die quo creauit deꝰ celū ⁊ terrā gͦ vno die. gͦ ſi¶ Cōtra. mēſura rn̄det mēſurato: ſed res mēſurate ī ſuanatura erāt ordīate. gͦ ⁊ mēſure ẜm priꝰ ⁊ poſteriꝰ. Si gͦcreatū eſt firmamētū. ⁊ ea que ſūt ī terra ẜm priꝰ ⁊ poſteriꝰ erūt creata. ¶ Preterea. facta erunt in diuerſis diebꝰ. ⁊ ita in diuerſis tꝑibꝰ. vt ordo ī mēſura rn̄deret ordini ī mēſurato: gͦ pari rōne dicerent̉ creata ẜm priꝰ ⁊ poſteriꝰ ſicut facta. Si v̓o ſimul dicat indifferētiaꝫ vt cumdr̄. Qui viuit ineternū ⁊cͣ. hoc nō videt̉. cū vnuꝫ nō dicatur creatū in pͥncipio ſed duo. ⁊ ita nō om̄ia dicant̉ ſimul creata. qꝛ in vna materia que de nō eē ꝓdijt in eſſe.¶ Ad qd̓ dicēdū. ꝙ ſimul dicit indifferētiā mēſure ex ꝑte creatoꝝ. que tn̄ creata ſūt ī duplici rōe matē̓ie ſcꝫ celi⁊ terre. Ad hāc em̄ duplicē materiā oīa corꝑalia reducūtur. differēter aūt dicunt̉ materia. celū em̄ dicit̉ materiavt in qua facta ſūt. terra aūt vt ex qua duxerūt originē⁊ adhuc ducūt. ¶ Ad obiectū aūt dicēdū. ꝙ nō eſt ſimide creatōe ⁊ factōe. factō em̄ reſpicit formas diſtinctasvbi ordo deſignat̉. ⁊ ita pt̄ deſignari dies. ẜm ꝙ dies eſtex reuolutiōe luminoſi. creato v̓o vt diſtinguit̉ a facerereſpicit materiā. ⁊ ita nō dr̄ ibi prius ⁊ poſteriꝰ qd̓ reſpicit formā ſed ſimul. nec oꝑtet ſi mēſurata ſūt ī natura ordinata. ꝙ ꝓpter hoc ſit ordo ex ꝑte mēſure: ad priꝰ em̄ etpoſteriꝰ natura. n̄ ſeꝗt̉ priꝰ ⁊ poſteriꝰ in duratōe. ⁊ ſic pꝫrn̄ſio ad pͥmū obiectu. ¶ Huiꝰ rei gr̄a querit̉. Utꝝ creatio fuit ſimul cū factōe. qua ſingl̓a facta ſūt. ꝙ nō arguitex hoc. ꝙ nō ſimul oīa facta ſūt. ẜm dieꝝ diſtinctōꝫ ⁊ ſimul creata ſūt. ergo creatō nō fuit ſil̓ cū factiōe. ¶ Itemcreatō an̄ oēm die. factio nō an̄ oēm diē gͦ ⁊cͣ. ¶ Si d̓o n̄ſimul. tūc querit̉ quāta fuit diſtātia. ⁊ quā neceſſitate fuit mora. Rn̄det hugo mihi videt̉ quātū ꝯnicere valeo. īter creatiōꝫ ⁊ diſpoſitiōꝫ reꝝ. ordinē quidē tꝑis. ſed nullam fuiſſe morā interiectā: ita vt vere quidē dici poſſit. hͦpoſt illud factū fuiſſe. ſed inter hoc factū ⁊ illud. nullaꝫoīno dilatōꝫ interueniſſe. ¶ Suppoſito igit̉ ex p̄dictisꝙ oīa facta ſūt ſimul. ꝓut .ſ. differētia ſit inter creatōeꝫ⁊ factionē. ⁊ ꝙ li ſimul dicit indifferentiā mēſure nō ſubſtancie vel materie querit̉ d̓ iſta differētia mēſure vtꝝ .ſ.ſit partibilis vel impartibilis. ⁊ hoc eſt querere. vtrumomnia creata fuerunt in vno nunc indiuiſibili. aut inpluribus. ſiue ſingula in ſingulis nunc. ⁊ nunc non loquamur de potentia dei. Non enim eſt dubium quin deus potuit in vno nunc creare omnia. ſed de congruentiaactionis. vtrum ſcilicet congruentius crearet in vno nūcꝙͣ in pluribus. videtur ꝙ ſic. quia creatio eſt ad manifeſtationem potentie diuine. ſed magis manifeſtatur deipotentia creando multa in vno nunc. ꝙͣ multa in multis nunc hoc per ſe patet. ergo creare in vno nūc. magiscongruebat potentie diuine ⁊ actioni eius. que eſt ex potentia. Item creata exeunt a primo per aſſimilationenad ipſum vnde congruit ꝙ illo modo exeant quo maiorhabent aſſimilationem. prout competit creature. ſed primum eſt vnicum ⁊ ſimplex ⁊ indiuiſum eſſentia ⁊ duratione. hoc totum non poteſt conuenire creature niſi perdiminutionem: cum vero exeunt multa a primo in vnico nunc. eſt ibi vnitas in duratione ſuo modo. ⁊ eſt multitudo vel diueriſtas in eſſentia. Si autem exirent multa in multis. nunc eſſet ibi diuerſitas ⁊ durationis ⁊ eſſentie. ergo magis aſſimulantur creata primo. ſi creantur in vnico nunc. ꝙͣ ſi in multis: ergo ⁊ illud magis cō-