.xliiij.Queſtio

celo. ſed poſtea formata ꝑ ſpeciem. ergo celū primo diecreatū fuit ſub quadam informitate. ⁊ poſtea ꝑ ſpeciesdiſtinctū. ¶ Itē ſtrabus plures diſtinguit celos. etiā corporales. ſed cōſtat ꝙ quorundā forma infra determinat̉ergo primo creatū eſt vt informe. ¶ Itē aug. ꝓut ꝑ celūintelligit̉ angelica natura. adhuc dicit quādā deſignare informitatē. cuiꝰ formatio infra dicit̉. fiat lux ⁊cͣ. ml̓to ergo fortius ſi noīe celi deſignat̉ corpus. magis debetinformis deſignare. ¶ Ad qd̓ dicēdū ſine p̄iudicio melioris ſnīe. ꝙ nō eſt vna materia ꝯmūis celi ⁊ terre. ¶ Adobiectū aūt primū rn̄dendū. ꝙ licꝫ ſit vnū genus oīm inrōnali ph̓ia. nō tn̄ eadem eſt materia: nō em̄ ſemꝑ reſpōdet materie genꝰ. licꝫ dicamꝰ genus eē ad modū materiedifferētias ad modū forme: oꝑtet eī ẜm hoc dicere. ꝙ eadem eſſet materia ſpūuꝫ ⁊ corpoꝝ. ꝙ nō admittimꝰ. Dinguūt ergo. ꝙ quedam eſt materia ſubiecta motui etarietati. ⁊ hec eſt in elemētis. ⁊ eſt quedā ſb̓iecta motui nō ꝯtrarietati. ⁊ hec eſt in ſuꝑceleſtibꝰ corporibꝰ. Eſttercia que nec ē ſubiecta motui nec ꝯtrarietati. ſed tm̄ forme. ⁊ hec eſt in inferioribꝰ vt ſpiritibꝰ. nō eſt ergo ꝯmunis materia ſpūuꝫ ⁊ corpoꝝ. nec corꝑm ſuꝑceleſtiū ⁊ inferiorum ẜm ph̓m. Oportet aūt nos ſequēdo expoſitōesſāctoꝝ aliquatenus aliter dicere. vt nō dicamꝰ eandemmateriā celi ⁊ terre eſſe. ſi celi nomīe (ſicut dic̄ ſtrabus)ibi tm̄ celū empirreū intelligat̉. Si d̓o celi noīe intelligātur firmamentū ⁊ ſidera: diſtinguendū eſt. Nam materia cōmunis poteſt dici in qua fit formaꝝ adinuicē trāſmutatō. ⁊ ẜm hunc moduꝫ nō dicit̉ celi ⁊ terre cōmūismateria: ⁊ ſic loquit̉ grego. cum diſtinguit celū ⁊ ea quead celū ꝑtinent. a terra ⁊ ab his que a terra producunt̉.Si v̓o dicat̉ materia ī qua eſt formaꝝ diſtinctio anteꝙͣdiſtinguant̉. ẜm hͦ cōmuis materia potuit eē celi aquei:⁊ celi qd̓ dicit̉ firmamentū. ⁊ celoꝝ inferioruꝫ ẜm ſtrabidiſtinctōeꝫ. ¶ Ad obiecta aūt. ſcd̓o ad hoc ꝙ ſit vna materia ꝯmunis oīm corpoꝝ dicendū eſt ꝙ nō. ẜm qd̓ dicit̉materia ſubiectū trāſmutatōis formaꝝ. ⁊ reſpondēduꝫeſt ad hoc ꝙ dicit̉. ꝙ ſicut rari ⁊ denſi. ⁊ grauis ⁊ leuisvna eſt materia. ita ⁊ luminoſi ⁊ ſui oppoſiti: dicendū ꝙnō eſt ſimile. Rarum em̄ ⁊ denſū cōmunicāt in materiatrāſmutabili. ⁊ ſimiliter graue ⁊ leue. luminoſū at̄ ⁊ ſuum oppoſitū nō niſi dicat̉ lumen ⁊ tenebra. ẜm ꝙ ſunt īaere ⁊ in aqua. que receptabilia ſunt vtriuſqꝫ. ẜm aūt qluminoſitas eſt in celo empirreo. opacitas aūt in terr.nō cōmunicāt in materia tranſmutabili. Dicunt tn̄ alijmateriam quodāmō eſſe vnā. ⁊ ꝯtinuitatem habere a celo empirreo vſqꝫ ad terram: ſed nō video qualiter hoc eēpoſſit. eo ꝙ moueat̉ orbicularit̓ vnū corpꝰ altero nō moto orbiculariter. qd̓ in eo ꝯtinet̉. hoc aūt nō accidit in cōtinuis. quoꝝ natura eſt vna ⁊ homogenia. ¶ Ad terciūdicendū. ꝙ diuiſio lucis a tenebris attendit̉ ꝙͣtū ad viciſſitudinē temꝑis. vt dies a nocte diſtingueret̉: nō quin p̄us vere diſtinguerent̉. quibꝰ hec pͥmo cōpetunt. ſcꝫ celū⁊ terra: celo em̄ ꝯpetit luminoſitas. terre opacitas. Abhis aūt dicunt̉ media vt aer ⁊ aqua. lucida ⁊ tenebroſa.⁊ ẜm alios expoſitores illa lux que facta fuit. ẜm ſui reuelatōꝫ diſtinguebat diem ac noctē. ¶ Ad quartū dicendum ꝙ cum ꝑ celū ⁊ terraꝫ intelligit̉ materia vtriuſqꝫ.repetendū eſt vt dicat̉ materia celi. ⁊ materia terre. vt ſicut ſunt duo corꝑa nō adinuicē tranſmutabilia. ita diffirentē habeāt materiā. ¶ Ad quintū dicendū eſt. ꝙ licetmateria ſit veſtigiū diuīe potentie. tn̄ hoc eſt ẜm multiplicem imꝑfectionē ⁊ diminutōeꝫ. Diuīa eī potētia vnaeſt ad oēm formā faciendā. Materia v̓o diuidit̉. vt vnaſit ad formas corꝑales. ſicut ad formas elemētares. Altera ad formas corꝑm ſuꝑceleſtiū. ⁊ ideo dixit ſub duplici noīe celi ⁊ terre. Itē diuina potētia eſt actiua potētiav̓o materie eſt ſuſceptiua. Itē in deo idē eſt potētia ⁊ eſſentia. In materia v̓on eſt idē. cū ſit creatura: eſt eremateria veſtigiū. nō coequatū ei cuius eſt veſtigiuꝫ. ſedin parte ẜm diminutionem reſpondet. ¶ Ad ſextum v̓o

dicendum. ꝙ incorruptibile poteſt dici qd̓ nō poteſt deſinere eē. ⁊ ẜm hoc deus eſt incorruptibil̓. materia v̓o ſiue corpoꝝ celeſtiuꝫ. ſiue inferiorum corruptibilis eſt vtcreatura. Alio mō dicit̉ incorruptibile quod nō corrūpit̉. ⁊ ẜm hoc vtraqꝫ materia dicit̉ incorruptibilis. Eritem̄ celum nouum ⁊ terra noua. nec tn̄ oꝑtet ꝓpter hoc ēvna ſit ſubſtātia materie huiꝰ ⁊ illius. Tercio mō diciincorruptibile. quod nō eſt ſubiectuꝫ corruptōi. ⁊ hͦ mōmateria corpoꝝ ſuꝑceleſtium. dicit̉ incorruptibilis: inea em̄ nō tranſmutant̉ forme. Materia v̓o corpoꝝ elem̄toꝝ nō dicit̉ incorruptibilis iſlo mō. cū ſit ſubiectū formaꝝ trāſmutabiliū: dicit̉ aūt incorruptibilis. qꝛ nō corumpit̉ rōne forme que fuit in ea. ¶ Ad ſeptimū dicēdiꝙ licet materia nō ſpoliet̉ a magnitudine. tn̄ diſtinguit̉nateria ſuꝑiorum corꝑm ⁊ materia inferioꝝ. vt nō dicat̉ vnā eſſe corꝑalē materiā horum ⁊ illoꝝ. nec ſequūſi corporeitas formaꝝ eſt vna in genere. ꝙ ſit vna in numero. ꝓut materiā dicimus eſſe vnā. ¶ Ad octauū dicedū eſt. ꝙ negat̉ aliquo modo vnā materiā eſſe celi aquei⁊ terre. ſiue etiā firmamēti. ſed nō illo modo quo materia dicit̉ eē ſubiectū trāſmutatiōis formaꝝ adinuicem.¶ Deīde reſpondēdū eſt ad illud quod querebat̉. Utrūvtrūqꝫ. celum ſcꝫ ⁊ terra creata eſſent in forma. aut vnuꝫformatū. ⁊ alterum informe. Reſpondendum ꝙ ẜm ꝙhabet̉ in li. de eccleſiaſticis dogmatibꝰ. angeli creati intelligunt̉. cum creatum erat celum: ⁊ ita videtur ꝙ celūempirreū creatū ſit cū forma ſua. qꝛ āgel̓ ē repletū: nihilomīꝰ tn̄ pt̄ dici informe quia nōdū acceꝑat formā firmamēti. ⁊ ita d̓ alijs. Rō at̄ ꝓpt̓ quā dr̄ terra vacua. celū at̄n̄. qꝛ terra ſic̄ nūc ht̄. vt fiāt aliqua ex illa. nō tūc habuit.nūc em̄ eſt quaſi mater que grauida eſt multoꝝ fetuumcelum aūt licet poſt ornatum ſit. nō tn̄ dictum eſt vacuūreſpectu alioruꝫ ex ipſo naſcentium. ⁊ iō non dicit̉ de celo ſicut de terra. Uel poteſt dici. ꝙ cum dicit̉. In principio creauit deus celū ⁊ terrā ꝑ celū ⁊ terram deſignaturmateria informis. ex qua facta ſūt celū ⁊ terra. ⁊ quodāmō vna. Unde aug. ꝯtra manicheos. pͥmo materia factaeſt ꝯfuſa ⁊ informis. vn̄ om̄ia fierent. que diſtincta atqꝫformata ſūt: qd̓ credo a grecis chaos appellari: ſic em̄ ⁊ īalio loco diximꝰ dictū in laudibꝰ dei. ꝗ feciſti mundū demateria informi ꝙ aliꝗ codices hn̄t de materia inuiſa⁊ iō rectiſſime credit̉ deꝰ oīa de nihi lofeciſſe. qꝛ etiam ſiom̄ia formata de prima materia facta ſunt. hecip̄a tn̄materia d̓ oīno nihilo facta eſt. ¶ Itē infra. Informis gͦmateria illa quā de nihilo deus fecit. appellata eſt prīocelum ⁊ terra et dictum eſt. In principio fecit celum etterrā. n̄ qꝛ hͦ iā erat. ſꝫ qꝛ hoc eē poterat: ⁊ celum poſtealegitur factū. quēadmoduꝫ ſi ſemē arboris ꝯſiderantesibi dicamꝰ eſſe radices. ⁊ robur. ⁊ ramos. ⁊ fructus. etfolia. nō qꝛ iam ſunt. ſed qꝛ inde futura ſunt: ſic dictū ē.In principio fecit deꝰ celū ⁊ terram. q. ſemen celi et terre. cum in cōfuſo adhuc eſſet ⁊ celi ⁊ terre materia. Sedquia certum erat inde futuruꝫ eſſe celum ⁊ terram. iam⁊ in ipſa materia celum ⁊ terra appellata eſt. ¶ Item infra. hanc autē informeꝫ materiam etiā terraꝫ inuiſibilēatqꝫ incompoſitam voluit appellari. quia inter om̄ia elementa mundi. terra videt̉ minus ſpecioſa ꝙͣ cetera. Inuiſibilem aūt dixit ꝓpter obſcuritateꝫ. ⁊ incompoſitam ꝓpter informitateꝫ. Eandem etiā materiaꝫ aquam appellauit. ſuper quā ferebatur ſpiritus dei. ſicut ſuperferturrebus fabricandis voluntas artificis: propterea v̓o nonabſurde etiam aqua dicta eſt iſta materia. quia om̄ia q̄interra naſcunt̉. ſiue aīalia. ſiue arbores vel herba. ⁊ ſiqͣſūt ſimilia. ab humore incipiunt formari atqꝫ nutriri:hec gͦ noīa oīa. ſiue celū et terra. ſiue terra inuiſibil̓. ſiueterra incompoſita. ⁊ abyſſus cum tenebris. ſiue aqua ſuper quaꝫ ſpiritus ferebat̉: nomīa ſunt informis materie. vt res ignota notis vocabulis inſinuaretur. Dictuꝫeſt ergo celum et terra inuiſibilis ⁊ incompoſita. et tenebre ſuper abyſſum: quia informis erat. et nulla ſpecie