ſpiciēs initiū oꝑm diuinoꝝ. ¶ Si v̓o obijciat̉. ꝙ eque facile eſt deo. totū opus in ꝯſū matōe feciſſe ſicut primo ſb̓quadā informitate ⁊ poſtea ſub cōſūmatiōe. Artifex em̄ſi ſtatim poſſet in initio actu cōſūmare domū. nō primoleuigaret ligna ⁊ lapides poliret. ſed ſtatim domū cōpleret. Dicendū ꝙ dn̄o eſt eque facile cui dicere facere eſt.vel quod plus eſt. velle eſt facere. ẜm ꝙ dicit̉ in psͣ. Oīaquecunqꝫ voluit dn̄s fecit. nihilominus voluit in iſto ꝓgreſſu ordinē rerum naturaleꝫ oſtendere. vt primo ſintprincipia ꝯdita. deinde ea que aliquo mō ab ip̄is ducūtoriginē. ſicut dicit Gre. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicendū ꝙ in hocoſtendit̉ virtus agētis primi. excellere virtutē agetis ẜmnaturā. vel agentis creati ẜm volūtateꝫ. quia poteſt vtraqꝫ modo res cōdere. ⁊ ſubito ⁊ ſucceſſiue. agēs aūt cre atum nō niſi ſucceſſiue. Et ſi hoc perfectio eſt ꝙ exit ab agente creato. multomagis eſt ꝑfectio ꝙ a deo agēte ꝓcedit. qd̓ ad ſuum finē ꝓducit̉: nō em̄ agens creatū ab initio oꝑis ſui ꝓducit rem ꝑfectaꝫ. ſed cū eſt opus ꝯſūmatū. ¶ Ad tercium dicendū. ꝙ licꝫ forma habeat ſimilitudinē cum deo. qui forma dicit̉: nihilominꝰ ⁊ materia ſūme potētie habet aliquā ſimilitudinē. ⁊ ita voluit dn̄s vtvtraqꝫ ſil̓itudo oſtenderet̉. ⁊ res creare ī materia. ⁊ rescreare in ꝓpria forma ſiue ſpecie diſtincta. ¶ Ad illud v̓oqd̓ obijcit̉ de ꝯfuſione formaꝝ. Reſpondet̉. ꝙ eſt quedaꝫꝯfuſio oppoſita ordini. cū forme errore agētis imprimūt̉oꝑe iam ꝯpleto. ſic aūt nō eſt hic. qꝛ ſic repugnāt ſummeſapiētie. Eſt aūt alia ꝯfuſio. cū nōdum ſunt res. vnaqueqꝫ cōfuſio in ſuo debito loco qui debet̉ forme diſtincte. ⁊ẜm hoc ī initio oꝑis nō repugnat ſūme ſapiētie. Eſt aūtꝯfuſio quedā latebra formaꝝ. in ſuis principijs. ⁊ ẜm hͦeſſe formas ī ſuis principijs originalit̓. nō repugnat ſapiētie. īmo on̄dit ſapīaꝫ. ꝙ em̄ forme elemētoꝝ ſint ī elemētis original̓r non repugnat ſapīe. ſed on̄dit ſapīam.¶ Ad aliud dicēdū ꝙ iſte modꝰ eēndi formaꝝ nō eſt permodū mōſtri. qd̓ cū factum eſt. vel habet diminutiōemin ꝑtibꝰ vel inordinatōꝫ. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ iſte modus eſſendi formas ſil̓. nō facit ꝯtinuā pugnā. ꝯtinua em̄pugna dr̄ eē. cū forme ſint in ſua virtute vt poſſint agereropinquāt ſibi in ſitu.¶ Membrum ſecundumD ſcd̓m quo querit̉ vtꝝ eadeꝫ ſit materiaceli ⁊ terre vel nō. Et videt̉ ꝙ eadē ſit materia. quia generi in ratione reſpōdet materia ī natura. ſic̄ differētie rn̄det forma.ſed idē eſt genus oīm corꝑaliū ſuꝑioꝝ ⁊ inferioꝝ. Utrobiqꝫ em̄ eſt ſubſtātia corꝑea. ergo eadē materia ī naturaſiue ī fieri. ¶ Itē rari ⁊ denſi eadē eſt materia. Sil̓r grauis ⁊ leuis. pari rōne lumīoſi ⁊ tenebroſi. ſed lumīoſū ēa ꝑte celi. tenebroſū a ꝑte terre. gͦ eadē eſt materia celi etterre. ¶ Itē diuiſio pͥma fuit lucis ⁊ tenebraꝝ. ſed ẜm alchuinū ⁊ quoſdā alios expoſitores. que poſt erāt diuiſaſiue diſtincta. priꝰ erāt ī materia īformi. gͦ cū lux ⁊ tenebre int̓ ſe diſtinguerent̉. priꝰ erāt ī vna materia informi.gͦ vna erat materia celi ⁊ terre. ¶ Itē aug. ẜm vnā expoſitōꝫ ſic exponit in glo. ſuꝑ gen̄. creauit celū ⁊ terrā .i. informē materiā vtriuſqꝫ. ergo videt̉ ex hoc dicere. ꝙ eadēſit vtriuſqꝫ materia informis. ¶ Itē in materia eſt potētia receptiua pl̓ium formaꝝ ad veſtigiū dei. cuius ē potentia factiua pluriū: ſed vniuerſalior eſt potētia dei inagēdo ꝙͣ hic in recipiēdo. erit ergo materia corꝑal̓ receptiua formaꝝ corꝑaliū. que fiūt a diuīa potētia agente.ſicut ergo hec vna ē in agēdo. ita videt̉ illa eē vna in recipiēdo. gͦ erit vna materia celi ⁊ terre. ¶ Iteꝫ ꝓbat ph̓usmateria corruptibiliū eē incorruptibilē. Nā ſi corrumperet̉. nunꝙͣ eē ſtatꝰ. Si ergo materia corruptibiliū ē incorruptibil̓ ⁊ materia incorruptibiliū incorruptibil̓. qꝛſi corruptibilis eēt. aliqd̓ pͥncipioꝝ rei incorruptibiliseēt corruptibile: ſed cuiꝰ aliqd̓ principiū eſt corruptibileip̄m eſt corruptibile. ergo incorruptibile eēt corruptibile

ſed hoc ſtare nō poteſt. ergo materia incorruptibiliū eſtincorruptibilis. Si ergo vtrobiqꝫ materia eſt incorruptibilis. quid prohibet vnam eſſe materiam vtrorunqꝫ corpoꝝ. ſed corꝑa que ad celū ꝑtinent dicunt̉ incorruptibilia. que v̓o ad terram ꝑtinent vel elementa dicunt̉corruptiblia. ergo eadem fuit materia celi ⁊ terre. ¶ Itēdicit ph̓us. Impoſſibile eſt eē materiā abſqꝫ magnitudine. ſed magnitudo nō eſt ſine corporeitate. gͦ impoſſibileē eā eē abſqꝫ corꝑe itate. ſed forma hāc poſſibile ē ꝯmūemeē celo ⁊ terre gͦ materiā poſſibile eſt eſſe ꝯmunē. ¶ Itemaquaꝝ ſuꝑioꝝ ⁊ inferioꝝ vna fuit materia. de qua dicebat̉ ſpiritꝰ dn̄i ferebat̉ ſuper aquas. ſed ex aquis ſuꝑioribꝰ factū eſt celū aqueū ⁊ criſtallinū. ergo celum criſtallinū habuit materiaꝫ cōmunē cum aquis inferioribusſed illud celū cū ſit ſuꝑius. videt̉ eē nobilius ⁊ ſimplicius ꝙͣ firmamētuꝫ. ergo multo fortius firmamentū habebit materiā ꝯmuneꝫ cum aquis inferioribꝰ. ⁊ ita cū terra: terra em̄ cōmunis materia eſt. ergo celoꝝ ⁊ terre vnaeſt cōmunis materia. ¶ Itē ſidera que fiūt in firmamto. habēt cōmunē materiā cū firmamēto. cū ſint fixa ineo: ſed ſiderū ſicut dicit gre. materia in celo primitꝰ creato deſignat̉. dicit em̄ ſol ⁊ luna ⁊ ſydera quarto die ī celo facta ꝑhibent̉. ſed quod quarto die ꝓceſſit in ſpecieꝫ.p̄mo die in celi ſubſtātia extitit ꝑ ꝯditionē. ergo firmamentū habet ſuaꝫ materiā deſignataꝫ in celo primituscreato: ſed firmamēto ⁊ terre ſicut dictum eſt. cōmuniteſt materia. ergo celi et terre eſt vna materia. ¶ ContraIlloꝝ dicit̉ eſſe vna materia. que ſunt adinuiceꝫ tranſmutabilia. vel que in illa reſoluunt̉: ſed celū ⁊ terra nōſunt adinuicē trāſmutabilia. nec vnū in aliud tāꝙͣ in prīcipiū materiale reſoluitur. ſicut elemēta in ele mēta. ergo nō eſt eorum vna materia. ¶ Item corruptibiliū ⁊ incorruptibiliū nō eſt vna materia. In incorruptibilibusem̄ cum ſint ꝑpetua. nō differt poſſe ⁊ eē. ergo nō eſt eadem materia: cū poſſe a potentia materie dicat̉. ¶ Itemſi vna eēt materia vtriuſqꝫ. ⁊ prius create erant res ī materia. nō diceretur in prīcipio niſi vnū ſolū creatum: dicta aūt ſunt duo. ergo n̄ eſt vna materia vtriuſqꝫ. ¶ Itin celo nō eſt materia ſubiecta priuationi. In terra v̓o ēmateria ſubiecta priuatiōi. ergo nō eſt eadeꝫ materia celi ⁊ terre. ¶ Item in celo nō eſt materia ſubiecta generationi ⁊ corruptioni. In terra v̓o ſubiecta eſt generationi ⁊ corruptioni: gͦ nō eſt vna materia vtrobiqꝫ. ¶ Huiꝰetiaꝫ gratia querit̉ vtruꝫ cū dicit̉. In principio creauitdeus celū ⁊ terraꝫ. vtrunqꝫ creatum eſt informe: aut vnūinforme ſcꝫ terra. ⁊ alteꝝ formatū ſcꝫ celū: ⁊ videt̉ ꝙ vnūſit creatū informe ⁊ alteꝝ formatum. De terra em̄ dr̄. ꝙerat inanis ⁊ vacua. ī quo notat̉ informitas: de celo atnō dr̄. ergo celū ī ſua creatiōe iaꝫ formaꝫ habuit. Namſi nō habuiſſet. ī ſuo genere diceret̉ vacuū. quē admodūterra ī ſuo genere dr̄ vacua. ¶ Item celū ſicut dicit ſtrabꝰnō viſibile ſed empirreū. nō ab ardore ſed ſplēdore ſtatīſāctis āgelis eſt repletū. ſed ꝯſtat ꝙ nō fuit repletū ſct̄isāgelis anteꝙͣ eſſet formatū. ergo ſtatim fuit formatū. ſꝫde terra nō ſic dicit̉. ꝙ ſtatim formas ſuas receperit. ergo vnuꝫ creatum eſt vt informe. vnde ſubdit̉ congregēaque ⁊cͣ. Alterum v̓o formatum ſcꝫ celū. ¶ Item licet legatur de celo ꝙ dicit̉ firmamentuꝫ. quod factum ſit poſtea vel de celo aqueo. nō legitur de celo empirreo ꝙ poſtea factum fuerit. Si em̄ diceret̉ ꝙ noīe lucis intelligeretur. hoc ſtare nō poteſt ẜm expoſitōꝫ ſanctoruꝫ. qui vident̉ dicere. ꝙ lux illa creata fuit in illa ꝑte in qua ſol. ⁊ratio mouēs eos eſt. ꝙ lux illa ꝑ ſui p̄ſentiam ⁊ abſentam faciebat dieꝫ ⁊ noctē. Hoc aūt nō poſſet facere celuempirreū. ſed nomīe illius lucis deſignaret̉. ex om̄i em̄ꝑte circūdabat terrā ⁊ circūdedit. ergo cum nō legarpoſt factū. neceſſe eſt vt intelligamus factū. cuꝫ dicit̉ inprincipio creauit deus celum ⁊ terram. ergo vnuꝫ creatum eſt ī ſua forma diſtincta. alteruꝫ nō. ¶ Contra. ſo⁊ luna ⁊ ſidera primo die dicunt̉ eē ꝯdita ꝑ ſubſtātiam ī