Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quos diſpoſitio fit ad miracula. Ad ſecundū dicēduꝫ aliud eſt fieri cōtra naturā que dicit̉ materia. et alid̓cōtra naturā que dicit̉ forma. ẜm eſt prīcipiū motꝰ etſtatus. miraculū em̄ fit ꝯtra natura que dicit̉ forma.cōtra naturā que eſt materia primitus ordinata poſſibilis ad formas que ſunt curſu nature. et ſunt curſu milli ⁊cͣ.Articulus quartusD quartū quo querit̉ de cauſa formali. ſcꝫbus modis fiat multiplicatō miraculorum.Ad qd̓ dicendū. miraculū fit aut tranſmutatōem formaꝝ ſubſtātialiū. aut ſine trāſmutatōneſubſtātialiū. Si trāſmutatōe ſubſtātialiū. que īuenitur in reꝝ natura: tūc erit ẜm de coſta facta eſt mulier Gen̄. ij. de vxore loth ſtatua ſalis Gen̄. xix. de v̓gisſerpētes Exo. vij. Si ſine trāſmutatōe ſubſtātialiū. tūcerit aut modū eductōnis vt de petra aqua Nūeri. xx.Mel et oleū Deutro .xxxij. Aut modū multiplicatōisvt in quīqꝫ panibꝰ Ioh̓. vj. et in oleo heliſei. iiij. reg. i.Aut ſit ex hoc. qꝛ fieri ex hoc ſit ſemꝑ miraculū. ſedqꝛ fieri ex hoc ſine medio ſit miraculū. vt dn̄s mutauitaquā in vinū Ioh̓. ij. Conſtat em̄ aqua ml̓ta mediain vitibꝰ conuertit̉ in vinū. et habet̉ in glo. Ioh̓. ij. Autqꝛ ex hoc ẜm aliquē nouū modū. vt panis mutatur incorpus xp̄i. mutatis ſubſtātialibꝰ. manētibꝰ accidētalibus: et in hoc duplex miraculū. Aut attendit̉ miraculūẜm ordinem. cum cōtrariꝰ ordo īueniat̉ in natura.hoc aut facta trāſmutatōe ſubſtātialiū. aut ſine. Si facta trāſmutatōe. tūc eſt ſicut ſerpētes redierūt in virgasquia vegetabilia ſunt quaſi materialia ad aīalia. Si ſine trāſmutatōe. tunc fit aut in ſimpliciter ente. et tūc fitſicut qn̄ ſol reuerſus eſt decem lineis yſa. xxxviij. Aut īvegetabili. vt in virga que floruit Numeri. xvij. Aut inaīali. vt quando de ceco fit videns. et ſurdus audiēs. ettandem mortuus ſuſcitatur. Aut qꝛ nunc et hoc reſpicit tempus. vt in tenebris que facte ſunt in paſſione dn̄iquia tunc facte ſunt. cum ſolent fieri ẜm curſum nature. Nembrum quintumqueſtionis.Einde membro quinto principali q̄rit̉ deratōnibꝰ ẜm quas habent fieri miraculaQuerit aug. An ratō quā deus primisoꝑibus cōcreauit id haberet. vt ẜm ip̄amex viri latere fieri femīam neceſſe foret. Et habetbrū quīqꝫ articulos. Primꝰ vtrū ratio naturalis et ſemīalis ſit idem. Secundꝰ vtrū ſemīalis et cauſalisſit idem. Terciꝰ vtrū rōes cauſales ſiue primordialesſint in rebꝰ vel tm̄ in deo. Quartꝰ qͦt ſūt genera rōnū. Quītꝰ. v. hmōi rōes indite ſint a prīcipio creatōis.rticulus primus.O primū querit̉. v. ſemīalis et rōnalisſit idē. qd̓ videt̉ qd̓ dicit aug. ſuꝑ gen̄. dīcem̄ oīs iſte vſitatiſſimꝰ curſus nat̉e. habetqͣſdā nat̉ales leges. ẜm qͣs ſpūs vite creatus ē. hꝫ qͦſdāappetitꝰ de termīatos. Suꝑ hūc aūt curſū naturalē. poteſtas creatoris hꝫ apud ſe poſſe. de oībꝰ his face̓ aliud.ꝙͣ eoꝝ qͣſi ſemīales rōes habēt: et ita videt̉ idē dice̓ naturalē rōem ſemīalē. Itē nōne naturalis ē. exgrano ꝓducit̉ granū. vl̓ ex herba ſpica. ē ſeīalis.gidē vident̉. Cōtra. aug. iiij. ſuꝑ gen̄. Hoc nunctꝑalibus interuallis ea moueri videmꝰ. ad ꝑagēda eaſuo generi cōpetūt. ex illis inſitis rōibꝰ venit. qͣs tāꝙͣ ſemīalit̓ ſparſit deꝰ in actu cōdendi. dixit et facta ſuntUidet̉ dicere. ſemīales ſūt ille que cōdite ſūt in oꝑibus ſex dieꝝ. et ex illis ſūt deducte naturales. Ad qd̓videt̉ dicēdū. ſemīalis ratio videt̉ dici dupliciter. ẜm dicit aug. vj. ſuꝑ gen̄. Aliter in rel

mul creatas iam ſimul. ſꝫ ſuo temꝑe creant̉. ſic̄ fenuꝫeſt exortū. Aliter in ſemībꝰ. in ꝗbꝰ rurſus primordiscauſe repetunt̉ de rebꝰ ducte. que ẜm cauſas quas pͥmocōdidit extiterāt. velut herba ex terra. ſemen ex herba.Unde bis tangit̉ in principio gen̄. Primo em̄ dicit̉. protulit terra herbā virentē et facientē fructum iuxta genꝰſuū: Deinde dicit̉. vj. Iſte ſūt generatōes celi et terre. īdie qua ſecit deus celū et terrā et om̄e virgultū agri. anteꝙͣ oriretur in terra. et om̄e virgultum regionis priuſgermīaret: pluerat dn̄s ſuꝑ terrā. et homo exqui oꝑaretur terrā: videt̉ em̄ dicere duplicem ſemīaleꝫrationē. Unam ẜm quā prime fiebāt. aliam ẜm quannunc fiunt. et hec dicitur naturalis. Articulus ſecundusD ſecūdū articulū quo queritur. vtrū ideꝫ ſiratō ſemīalis cauſalis. quod videt̉ per hocqd̓ dicit aug. ſuꝑ gen̄. iiij. Ex illis inſitis rationibꝰ quas tanꝙͣ ſemīaliter ſparſit. Item aug. oīmrerū cauſas. que corporaliter viſibiliterqꝫ noſcunt̉. occulta quedam ſemīa in corporeis huius mūdi. elemētislatent. deus originaliter eis īdidit. et poſt ſequit̉. incrementa et formaꝝ diſtinctōes ab originalibꝰ vt ita dicaꝫregulis: ſed quid aliud ſunt originales nature. niſi cauſales ratōnes. ergo idem ſunt cauſales rōnes et ſeminales. Contra. rōnes ſemīales ſunt ad facienda miracula. ſꝫ cauſales rōnes ſunt ad faciēda miracula. ergo eſt idē ratio ſemīalis et cauſalis. Ad qd̓ dicendūꝓprie ſumendo eſt idem ratio cauſalis et ſemīaliarge aūt ſumēdo cauſalem. om̄is ſemīalis ē cauſalis om̄is cauſalis ratio eſt ſemīalis. Unde facta pridiſtinctōne. poſſumꝰ dicere. naturalis ratio refertiad formā. vt granū ex grano. ita de alijs: ſeminv̓o ad materiā diſpoſitā. vt qd̓ fit ex putrefactōe. dicitex ratione ſemīali eſſe. ſicut rane hmōi res fiūt ex ſeminalibus ratōibus. que ſunt in elementis: nec tn̄ dicuex naturalibꝰ ꝓprie dictis ſed ꝯmuniter: cauſalis v̓o adefficientem. et dicit̉ eſſe in deo. qui eſt cauſa eea que mirabiliter ꝓducuntur ab ip̄o. Articulus terciusO terciū quo querit̉. vtrū cauſales rationeſiue primordiales ſint in rebꝰ primis cōditab ip̄o. aut tm̄ in deo. Et videt̉ in rebꝰ: ſuꝑgen̄. vj. Queri merito pt̄ cauſales ille rōes quas mūdeindidit. primū ſimul om̄ia creauit. qūo ſunt inſtituteergo videt̉ cauſales rōes ſint in mūdo .i. ī primis oꝑibus cōditis. Cōtra. aug. ſuꝑ gen̄. vj. hꝫ ī ſe quaſdamqͦrūdam factoꝝ cauſas abſcōditas in ſeip̄o. qͣs rebꝰ criatis inſeruit. ſunt abſcondite cauſales ratōnes indeo. in rebꝰ. Ad hoc videt̉ dicendū. cauſales rationes dicūt̉ duobꝰ modis. Uno ꝯn̄iter. et ſic cauſalis dicit̉ eoꝝ que ſunt a deo mediate natura. Un̄ dicaug. in eodē li. mīſteriū gratie abſcōditū dixit in mūdoin quo ſunt abſcondite ratōes cauſales oīm rerū nat̉aliter orituraꝝ. Si v̓o cauſalis ratio appropriet̉. dicit̉ eſſiin deo reſpectu eoꝝ que ſunt ſupͣ naturā. et mediāteopere nature. Articulus. iiij.D quartū querit̉. qͦt ſunt genera rōnū. Adqd̓ pt̄ rn̄deri qd̓ elicitur ex v̓bis aug. ſigen̄. Dicit em̄ ſic. Alit̓ ī v̓bo dei ſūt. vbi il fct̄a ſꝫ et̓nā facta ſūt. ẜm dicūt̉ īmutabiles rōesꝓut dr̄ ſuꝑ gen̄. vj. Alit̓ ſe hn̄t oīm reꝝ incōmutabilesrōes ī v̓bo dei. Alit̓ oꝑa a ꝗbꝰ ſeptīo die reꝗeuit. Alitiſta ex ill̓ oꝑat̉. Itē alit̓ ſūt ī elemētis md̓i. vbi oīa ſilfacta fut̉a ſūt et ẜm videt̉ cauſalis ſiue primorialis ī mūdo indita. Alit̓ ī rebꝰ ẜm cās ſil̓ creatas. ſil̓. ſꝫ ſuo temꝑe quecūqꝫ creant̉. ſicut fenū fuit prīo exortum. et ẜm hoc videtur dici ſemīalis vel materialis.