Queſtio.xxij.
upūt in ſpeciēscum data fuerit oitas tꝑalis.debitas ſuis modis ⁊ finibꝰ. Nec dicūt̉ qui faciūt aīmaliū creatores. ſic̄ necricole ſegetū vel arboꝝ vl̓ hmōi.nis p̄beāt quaſdā viſibiles oportuītates et cauſas nandi: illud gͦ in quo iuuāt ſemīales rōes. licet ꝑ aliꝗdaliud excitentur. nō dicunt̉ fieri contra ſed p̄ter. vt ī ꝓpoſito caſu¶ Membrum quartūEmbrū quartū quo agitur d̓ cauſis miraculi. habet quatuor articulos. ¶ Primusdde cauſa finali Ad quid ſit miraculum.¶ Secūdus de cauſa efficiēte. v. ſit creatoristm̄. an̄ creatoris et creature. ¶ Tercius de cauſa materiali. v. de om̄i re poſſit fieri miraculuꝫ. ¶ Quartus de cāformali. ſcilicet quibꝰ modis fiat multiplicatio miraculorurArticulus primusIrca primū querit̉. ad quid ſit miraculū: arguit̉ aūt ꝙ nō ſit ad aliquē finē ẜm naturam.cū ſit opus ſupra naturā. quare finis erit ſu-pra naturā: om̄e aut opus ſupͣ naturam cum ſit dei tm̄.erit aūt ad demōſtratōem diuīe potētie. aut ſapiētie autbonitatis principaliter. hec em̄ trinitas eſt. ẜm quā resꝓcedit a deo. Et videtur ꝙ oſtēdat prīcipaliter potentiam. Dicit̉ em̄ in glo. ſuꝑ illd̓ psͣ. Exaltabo te deus meꝰrex. ibi. vt notā faciāt filijs hoīm potētiam. glo. Nota.facta eſt potētia qn̄ apoſtoli virtutes fecerūt. ¶ Ad ideꝫ.j. Corin. j. Iudei ſigna petūt. glo. ſigna potētie. Ꝙ aūtſint oſtēſionē ſapientie videt̉. Dicit em̄ aug. ſuꝑ oꝑa ſexdieꝝ. Nō potētia temeraria ſꝫ ſapiētie v̓tute omīpotenseſt. et hoc de vnaquaqꝫ re ſuo temꝑe facit. qd̓ ante in eafecit vt poſſit. Ex hoc accipit̉. ꝙ prīcipaliter oſtēdāt virtutem ſapientie. Ꝙ aūt oſtēdat virtutem bonitatis. on̄ditur ex glo. ſuꝑ illud. Mirabilia teſtimonia tua. gloPerhibent teſtimoniū deo bonitatis et magnitudinis.celum et terra ⁊ om̄ia viſibilia oꝑa. quare ſi quedā mortalibꝰ vſu viluerūt. ſunt tn̄ admiratōe digna. Ꝙ at̄ ſintprīcipaliter ad fidem in nobis cōfirmādaꝫ ſiue imprimēdam. videt̉ ex glo. ſuꝑ illud. Cōfitebor tibi dn̄e in totocorde meo. ibi. Ut det illis hereditatem gentiū. glo. hecfuit intētio miraculoꝝ que xp̄c fecit. vt crederēt gentes.Item ad colozen̄. j. in fi. in qͦ et laboro certādo ẜm oꝑationē eiꝰ quā oꝑat̉ in me cū virtute. glo. miraculoꝝ. i.certo cōtra ꝑfidos adiuuātibꝰ me ſignis virtutū. et poſtlabori meo adiūgit miracula ad confirmatōem. ¶ Adqd̓ dicēdū. ꝙ vtilitas miraculoꝝ quo ad hoīem fuit adfidē aſtruēdam: ꝑ ea em̄ que erāt ſupra naturā et cōtracurſum natu re ſolitū. oportuit fidē cōfirmari. que eſt dehis q̄ ſunt ſupͣ intelligētiam vt ſic apud ſenſibiles hoīesꝑ id quod viderent. fieret manuductio intelligētie ad eaque vident̉ rōni ſolite obuiare: et miraculo qd̓ videretexterior oculus fieri ſupra naturā. excitaretur interioroculus ſcꝫ intellectus ad comprehendendū ea que ſuntſupra rōem. Et cū vtentes intellectu. intelligerēt hoc fieri virtute diuina: extenderēt intellectū ſuū ad maiora. q̄ſcꝫ ꝑtinēt ad articulos fidei: vt crederēt ſcꝫ ea virtute diuina eſſe facta. Sed tū miracula ſint ad hanc vtilitateꝫhomīs principaliter. et primo ſunt ad oſtenſionē v̓tuoſoſapiētie: ſic̄ em̄ oꝑa creatōis et gubernatōnis oſtendūtmagnitudīem potentie. ita oꝑa miraculoſa demōſtrantcū creaturis ſit inſita potētia obediētie. quid. ex quo. adquid. et qn̄ faciendū ē. qd̓ ad ſapientiā ꝑtinet. ſicut eī dicimus hoīem ſapiētem ꝗ nouit occultas naturas reduce̓in actū. ita deū ſūme ſapiētē dicimꝰ ꝗ nouit occultiſſimāpotētiā obediētie. rōe finis optati in actū reducere: licꝫergo oſtēdat̉ potētia vel bonitas hoc nō eſt principaliterſed quo ad diſpoſitōem in finē. bonitas quo ad potentiam materialē. potentia quo ad vtrūqꝫ inſimul coordīatum notatur ſapientia. et in hoc dicit̉ miraculum. Po-
teſt ergo ſic diffiniri miraculū ex ꝑte rei. Miraculū eſtopus occultas naturas in actū reducens. ad oſtenſioneſapientie virtuoſe.¶ Articulus ſecundusDſecundū articulū quo querit̉ de cauſa efficiēte. vtrū hec opera ſint ſolius creatoris. ancreatoris ſimul et creature: ⁊ videt̉ ꝙ ſint crefature. et nō tm̄ creatoris .j. corin. xij. alijs datur oꝑatiovirtutū. glo. miraculoꝝ. ¶ Item aug. in li. lxxxiij. q. lxxx. q. Aliter magi faciūt miracula. aliter boni xp̄ianialiter mali. Magi ꝑ priuatos cōtractus. boni xp̄ianipublicā iuſticiam. mali ꝑ ſigna publice iuſticie. Si ergiſtis cōuenit facere miracula. nō ſoli deo cōueniet. ſed etalijs ſaltē mīſterio. ¶ Item aug. ſuꝑ gen̄. ad lr̄am ꝓbabiliter creditur. ſicut illud ſemē cui eſt ꝓmiſſum. diſpoſitū eſt in manu mediatoris ꝑ angelos. ſic om̄ia que adip̄ius ſemīs aduentū annūciandū vel ꝓnūciandū in rerum natura p̄ter curſum nature ſolitū. mirabilit̓ factaſunt: mīſtrantibꝰ angelis eſſe facta. gͦ angelis conuenitcooꝑari oꝑatio miraculoꝝ. ſaltē mīſtrādo: nō ergo ſolideo cōuenit facere miracula. ¶ Contra. anſel. in li. decōceptū virginali. Mirabilis curſus eſt ſupͣ volūtatemet naturam creature. et de his q̄ ſolus deus facit. ¶ Adqd̓ dicēdū. ꝙ miracula fieri mīſterio angeloꝝ duplicit̓poteſt dici. Facere em̄ deū aliquo mīſtrante. poteſt intelligi. ita vt ille mīſtrās ſit mediꝰ int̓ deū facientem et factu. ſicut mouēs motū mediū ē int̓ primū mouēs et vltimū motū. vt cū deus oꝑat̉ ꝑ liberū arbitriū motū. velnaturā aliquā mouēs ip̄a ad faciēdū aliqua. ⁊ tūc natra vel liberū arbitriū ſūt. ſicut mouētia mota int̓ deumet faciētē et factū. et hoc mō dicimꝰ nos. ꝙ nūqͣ fiūt miracula mīſterio. et ſic intelligit̉ auctoritas anſel. Aliomō pt̄ dici miraculū fieri mīſterio. nō vt mīſtri ītelligāt̉medij. ſcꝫ motores. ſed vt intelligāt̉ ſicut p̄paratorij. veldiſponētes ad hoc vt miraculū fiat: nō vt intelligat̉ diſpoſitio media inter deū et miraculū qd̓ debet fieri. ſꝫ ſic̄poſſemus dicere. ꝙ aliquis ſanctꝰ rogat deū. et dn̄s precibus eius inclinatꝰ. facit qd̓ ip̄e petit. Uel aliquis etiāmalus xp̄ianꝰ inuocat nomē dn̄i. et dn̄s facit ob reuerētiam noīs ſui. vel aliquid hmōi: et ſic bene fiūt miracula mīſterio. ſꝫ illd̓ mīſteriū nō facit mediatōꝫ dei faciētiset miraculi et facti. et ſic loquit̉ auctoritas aug. Quodaūt hic determīat̉. debet ītelligi de miraculis oīno ſubito factis. que plene dicēda ſunt miracula. ſicut infra patebit ex diſtinctōne modoꝝ faciēdi miracula. qꝛ in multis miraculis angeli cooꝑant̉. diſponendo ſiue p̄parando materiam fiendi miraculi.Articulus terciusFD terciū quo querit̉ de cauſa materiali miraculi. Utrū de om̄i re poſſit fieri miraculūvel mirabile: qd̓ videt̉. qꝛ de corꝑe xp̄i fit miraculū vel mirabile. vt ꝙ ſit ī pluribꝰ altaribꝰ. Similit̓de hūana nat̉a ꝙ vnita e dīne. Cū gͦ mirabile vel miraculū ſit īcarnato. qͣ fit vnio: hͦ ml̓to fortiꝰ de īferioribꝰ creaturis. cū magis ſint trāſmutabiles. gͦ de oī re pt̄ fie̓i miraculū vl̓ mirabile. ¶ Itē obediētia ē ī oī re r̄ſpectu creatoris. ⁊ ẜm hͦ currit mirabile gͦ ⁊cͣ. ¶ Cōtra. Mīſterioāgl̓oꝝ fiūt mirabilia vl̓ miracl̓a. gͦ ī āgl̓is n̄ fiūt iſta. Similit̓ vr̄ idē ī aīabꝰ. gͦ tm̄ ī corꝑalibꝰ vidēt̉ fieri miracl̓avl̓ mirabilia. ¶ Preterea. In materia eſt tͣnſmutatō formaꝝ ẜm nat̉aꝫ rōe obediētie materie. cū gͦ miraculū fiat ꝯͣ naturā n̄ dr̄ ꝯͣ obediētiā creat̉e. ſꝫ ſolitū curſū qͦ nat̉aoꝑat̉. gͦ nō fit miraculū vl̓ mirabile ex oī re. qꝛ nō ex materia. ¶ An̄det̉ ꝙ aliud ē de mirabili. ⁊ alid̓ de miracl̓oMirabile at̄ pt̄ fieri ī oī creat̉a ab oīpotēte. Miracl̓mat dr̄ ꝯͣ ſolitū curſū nat̉e corꝑal̓. ibi em̄ fit a ſuꝑna v̓tutealiꝗd ꝯͣ curſū nat̉e ſolitū. Unde miraculū nō pt̄ eē de oīre. ¶ Ad hͦ v̓o qd̓ obijcit̉. ꝙ ī āgl̓is n̄ fiūt mirlia: concedēdum eſt. cū ſint mīſtri in rebꝰ corꝑalibꝰ aliꝗbꝰ per