Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xlij.

inditaꝫ. aut volūtate creature: et ea que nec natura necvolūtas facit ſꝫ ſolus deus. ſemꝑ mirāda ſunt. ex quo apparet tres ſunt reꝝ curſus mirabilis. naturalis volūtarius. igit̉ incarnatō ſit actus naturalis autvolūtariꝰ volūtate creature. erit mirabilis. et ita opusincarnatōis erit miraculū. Preterea. maior ē diſtantia increati ad creatū. ꝙͣ huiꝰ ſpēi create que eſt frumētum. ad illā eſt ordeū vel aliaꝝ hmōi: ſꝫ ſi oꝑante deofieret. idē eſſet frumētū et ordeū. hoc dice̓t̉ miraculuꝫ illud maiꝰ dicet̉ miraculū. oꝑāte deo factū ē. vt illeq eſt deꝰ eſſet. Cōtra. miracula ſunt que fiunt conra naturam ꝑticularē. tm̄ ſupra. ſicut cecꝰ viſū repiat et ſimilia: ſꝫ opꝰ incarnatōis eſt hmōi. ſupraaturā ē: ſꝫ currit cōtrario curſu curſui nature.eſt miraculoſū. Preterca. termīat̉ ad illud. cuiꝰ eſtſimile reꝑire in natura. v̓bigratia. deꝰ ſit et econuerſo: ſꝫ opus miraculoſū termīatur ad opus conformenat̉e. Uiſus em̄ cōformis ē in priꝰ ceco. et naturalit̓ vidente: ſil̓r et vita in reſuſcitato. reſtat eſt opꝰ miraculoſum. Item ad ro. xj. in glo. ſuꝑ illud. Inſertꝰ es⁊cͣ. dicit̉. miraculū eſt. qd̓ fit contra naturā. ſꝫ incarnatio filij dei fuit cōtra naturā. fuit miraculū. probatio maioris. ſi em̄ fuiſſet cōtra nat̉am. aut fuiſſet contra increatā. aut ꝯͣ naturā creatā. cōtra increatā. qꝛip̄i nihil eſt impoſſibile. Si cōtracreatā. hoc non videt̉verū. conſtat em̄ natura creata ſemꝑ habuit ī ſe obedientiā ad obediēdū nature increate: nec iſta obediētiare pugnabat nature create. īmo de natura creat̉e eratvt obediēs eſſet. Preterea. dīna nat̉a vniebat̉ hūane. nihil ſubtrahebat̉ hūane nat̉e: īmo in hoc meliorabatur et cōplebat̉. ſi cōpletio nat̉e ē cōtra naturā ip̄ipatet fuit incarnatio cōtra naturā creature. fuit miraculū. Ad qd̓ dicendū. licet opus incarnationis ſit mirabile. tn̄ miraculū ꝓprie dictū. om̄e em̄ miraculū eſt mirabile ecōuerſo. An̄ cōcedendū ē. eſẜm curſū mirabile ꝓut dicit anſel. hoc pꝫ ſoluto adduo primo obiecta. inſolitū ẜm ponit̉ in rōne miraculi. eſt qd̓ ſit cōtra cōſuetū curſum nature. et taleeſt incarnatio. Sil̓r ad illud qd̓ dicit anſel. Nam concedendū incarnatio ſit ẜm curſū mirabilē: ſꝫ mirabile comp̄hedit ea que ſūt ſuꝑa naturā. et ea que ſunt contra naturā .i. cōtra ſolitū curſum nat̉e. Incarnatio aūtlicet ſit ſupͣ nat̉am. ē ꝯtra curſū nat̉e. et ē ꝓpriemiraculū. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. maior ē diſtātia intercreatū et increatū ⁊cͣ. Dicimꝰ ī creatura reſpectu crature eſt diſparitas vel cōtrarietas rōne ſuaꝝ formaꝝet ſicut hec forma diſtat ab illa. ita materia a materia:nec potuit materia huiꝰ materia illius. ſicut nec iſtaforma illa: hoc ē ꝓpt̓. quelibet iſtaꝝ formaꝝ nūerat et diſtinguit naturā ſuā totalit̓ a materia alteriꝰſic aūt fuit ī creatore reſpectu creature. etſi em̄ diuerſaſit diuītatis et hūanitatis nat̉a. tn̄ eſt vna ypoſtaſisſone dei in ip̄o qui eſt deꝰ. et hoc ſine aliqua ſubtractōneab hac nat̉a vel illa: dicīꝰ ꝙͣtū ad ē tāta diſcrepātia īter cręatorē et creat̉aꝫ. quāta int̓ duas creat̉as.rticulus terciusDt̓ciū articulū q̄rit̉ de coſta ade ex fct̄a ēeua. vtrū ibi fuerit miraculū vl̓: et ſic viet̉. illi mutatōi cōuenit tota miraculi. nec poteſt dici ibi non fuit ratio miraculi. quiaerat iuſolitum: immo etiā erat ī coſta ordo in cōtrariuꝫeiꝰ qd̓ factū ē de ip̄a. Si dicat̉ illud fuit ſupͣ facultatē admirātis. Cōtra. Aut em̄ dr̄ miraculū ſuꝑ facultatē. aut ſupͣ rōem admirātis. qn̄ nat̉alit̓ p̄t ꝯprehēdere illud. aut qn̄ nec nat̉alit̓ nec aliter. Si vltimo. tūcullū erit miraculū. em̄ reꝑitur aliqd̓ miraculū aoſſit ae. ſaltē credēdo fideꝫReſtatfacultatē ſiue ſupͣ rationē. qꝛlid̓ qd̓ nat̉.ītellige̓: ſꝫ cōſiat̉ ilaliter. qꝛ poterat ad

hoc naturaliter attingere. de coſta fieret mulier. Hocem̄ excedebat et naturalia ſpiritualia que poſſet ratōcomp̄hēde̓ de ſe. fuit ſupra facultatē admiratis. Adqd̓ dicēdū. reuera fuit illud miraculū ſꝫ mirabile:ſꝫ intelligēdū ſicut dicit aug. ſuꝑ gen̄. ad lit. triplex ēexeūdi res ineſſe. et dicit̉ prima cauſalis. ẜm hoc dicit aug. de primo creatis ẜm rōem cauſalem ſiue ẜmrōes cauſales. potuerūt om̄ia fieri. que poſtmodū factaſunt: hec aūt cauſalitas dicit̉ in ip̄o deo non in ip̄iscreatis niſi materialiter. ẜm de ip̄is pt̄ facere. et ipſeſunt poſſibiles obedire. Eſt at̄ alia dicit̉ ſeminalisẜm quā multa pn̄t fieri. angeloꝝ occultas oꝑatōes. et motū corpoꝝ ſuꝑioꝝ: ſicut ſunt rane et hmoi aīalia.fiūt ex putrefactōe. Eſt tercia reſpectu corꝑalis creature. ſicut nature inſite ip̄is rebꝰ corꝑalibꝰ creatis: ẜm nos dicimꝰ. hec naturalit̓ ꝓducit̉ ab illa. vt granūex grano. et planta ex planta: dicīꝰ nihil qd̓ fiat ẜmrōem naturalē aut ſemīalē eſt miraculū. ſꝫ om̄e miraculum ſit ẜm rōem cauſalē tm̄: tn̄ cōuertit̉. vt om̄e quodſit ẜm rōem cauſalē ſit miraculū. Fieri aūt ẜm rōeꝫ cauſalem potuit dupliciter aliquid. Unde aug. in ix. ſupergen̄. ad lit. Omnis iſte nature vſitatiſſimus curſus habet quaſdam naturales leges ſuas. ẜm quas et ſpiritusvite qui creatus eſt. habet quoſdaꝫ appetitus ſuos determinatos quodāmodo. quos etiam mala voluntas nonpoſſit excedere. et elemēta mūdi huiꝰ corporei habēt determinatam vim qualitatēqꝫ ſuam. quid vnumquodvaleat vel non valeat. quid de quo fieri poſſit vel poſſit: ex his velut primordijs rerum: omnia que gignunt̉.ſuo quoqꝫ tempore exortus progreſſuſqꝫ ſumunt. fineſqꝫet diſceſſiones ſui cuiuſqꝫ generis: vt grano triticinaſcatur faba. vel de faba triticum. vel de pecore homo.vel de homine pecus. Super hunc autem motum curſumqꝫ naturalem poteſtas creatoris habꝫ apud ſe poſſealiud de his facere ꝙͣ eorum quaſi ſeminales rationeshabent: non tamen id quod in eis non poſſit. vel de hisfieri vl̓ ab ip̄o poſſit. Neqꝫ em̄ potētia temeraria. ſꝫ ſapiente virtute omnipotens. et hec de vnaquaqꝫ re in ſuopore fecit. quod ante in ea fecit. vt poſſit alius: ergo ē rerum modus. illā herba ſic germinet. illa ſic: illa etasparit. illa non parit: homo loqui poteſt. non pecus: horum et talium modorum rationes. tm̄ in deo ſunt. ſͦꝫab illo etiam rebus creatis indite atꝫ concrete. vt auteꝫlignum exciſum de terra ariduꝫ: ſine radice vlla. ſine terra et aqua. repente floreat et fructum gignat. vt ſterilisfeminam in ſenectute pariat. vt aſina loquatur: et quidhuiuſmodi eſt. dedit quidē naturis quas creauit. vt eiset hec fieri poſſent. Articulus quartusD quartum articulum quo queritur de opere iuſtificationis. vtrum ſit miraculoſum: etvidetur ſic. per illud qd̓ dicitur Ephe. iij.ẜm donum gratie que data eſt mihi ẜm operationē virtutis eius. glo. Magna virtus eius eſt. qua fecit perſecutor ſic eſſet apl̓us. Hoc em̄ eſt vt qd̓libet miraculum. Item in pͣsͣ. Miſericordias dn̄i. ſuꝑ illud. cōfitebunt̉celi mirabilia tua. glo. In iuſtificatōne impioꝝ ꝗd laudas niſi mirabilia dei. īmo plꝰ miraculo vidēt̉. vn̄ ſeꝗt̉.laudas qꝛ ſurrexerūt mortui. plꝰ lauda qꝛ redēpti ſūtditi: vides hoīm heri voragine ebrietatis. hodie ornamē ſobrietatis ⁊cͣ. Cōtra cōuenit ei ratō miraculiſuꝑiꝰ poſita: em̄ ē arduū et inſolitū. ſemꝑ fit abſqꝫ volūtate creature. īmo nec in adulto. Un̄ aug. quicrequit te ſine te. iuſtificat te ſine te. Itē qꝛ oſtenſiuū ēmiſe ricordie diuine principalit̓. miraculū an ſꝫ magis potētie. Ad obiecta aūt reſpōdendū diciturmiraculū in prima obiectōe ſꝫ vt miraculū: ſic̄ em̄ miraculū ē. de ceco fit vidēs. ita hoc qͣſi cuꝫ de ꝑſecutore fitapoſtolus. Ad ſecūdū dicendū. dicūt̉ eſſe plꝰ miraculo. Hoc ē qꝛ illa mira ſunt circa res nobiliores. vitā em̄