factus eſt homo in fine ſeculorum. qui priuſꝙͣ per gloriam reſurrectōnis exaltaret̉. diuinitate ſuper angelosfuit ſed tn̄ minoratꝰ eſt ab angelis. ex qͣ ꝑte morti ſubiacuit. Ex hac aucͣte primo arguit̉. ex hoc ꝙ dicitur in teſtimoniū vtriuſqꝫ nature. Cū eī mīſteriū ſit ī teſtimonium diuine nature. gͦ ꝯfortatio fuit in documentū humane nature. gͦ ẜm humanā naturā videt̉ habuiſſe cuſtodiScd̓o arguitur ex ſcd̓a ꝑte qͣ dicitur. priuſꝙͣ ꝑ gloriā reſurrectōnis ⁊cͣ. q. d. ante reſurrectōem ẜm humanitateꝫerat mīor angelis. et inde vt prius. ¶ Item .vj. thob̓. ſuper illud piſcis volebat deuorare thobiā. glo. dyabolusvſqꝫ ad crucē ſecutus eſt xp̄m. Unde ex hͦ videtur. ꝙ xp̄chabuit angelū malū excitatorem. qd̓ patuit in temptatōnibꝰ Math̓. iiij. et luc̄. iiij. gͦ econuerſo debuit hr̄e angelum bonū ad cuſtodiā. ẜm illud. xxxiij. eccͣi. ꝯtra bonūꝫmalum ⁊cͣ. ¶ Contra. in xp̄o fuit diuinitas vnita nōīolum toti aīe ſed etiā carni. gͦ ſufficiebat ad totā naturaꝫhumanā ad cuſtodiendā et dirigendā ꝓut opus erat.fruſtra daretur angelꝰ. Si em̄ alicui adeſſet vnꝰ angeꝑ vnionem: nō daretur ei aliꝰ ad cuſtodiam: cū ergo diuinitas potentior ſit in infinitū omni angelo. xp̄o nō dabatur angelus. cū habebat ſibi vnitam diuinitatē: nihilem̄ fruſtra ſit in oꝑbꝰ creatoris. ¶ Item ab inſtanti conceptōnis fuit plenꝰ gratie ⁊ veritatis vt dr̄. j. Ioh̓. cratiequo ad ꝑtem motiuā. veritatis qͦ ad cognitiuā. et ſic plenitudo erat quo ad omnē potentiā aīe: talis inquā plenitudo. ꝙ nō plus poterat ꝓficere. Unde dr̄. iij. ioh̓. datus ē ei ſpūs nō ad mēſurā. Nec iterū poterat cadere. qꝛnō habuit poſſibilitatē ad peccatuꝫ. gͦ videtur ꝙ fruſtradaretur ei angelus ad cuſtodiā. Nec obſtat illud qd̓ dictum ē luc̄. ij. ꝙ ꝓficiebat ſapientia ⁊ gr̄a. qꝛ hoc ꝙ dicitur ſapīa ⁊ gr̄a intelligitur nō in ſe ſed in hoīm cognitōne: ſic gͦ patet ꝙ ex ꝑte aīe nō indiguit cuſtode. ¶ Itemnec ex ꝑte corꝑis. qꝛ poſito ꝙ etiaꝫ angelus aliqd̓ nocumentū corꝑis ꝓhiberet. nō tn̄ debebat dici cuſtos. qꝛ nobiliorē ſecum habebat ſcꝫ diuinitatē. cui hec potiꝰ attribuunt̉. ¶ Solutio ꝓpter iſtud qd̓ dicitur luc̄. xxij. et illd̓quod dicit Beda ſuꝑ hoc. cōcedimꝰ ꝙ xp̄c habuit angelos in miniſteriū: dicimꝰ tn̄ ꝙ non habuit angeluꝫ in cuſtodiam: cuſtodia em̄ ſemꝑ reſpicit indigentiā. vel defectum ſiue defectibilitatē vt ſuꝑ habitū eſt. defectibilitatem vel defectū dico. nonſolū pene. ſed etiā culpe. vn̄ xp̄cquia nullā defectibilitatē vel defectū culpe habuit. ideonec cuſtodiā habuit. ſed mīſteriū nō ꝯnotat defectū. Cōcedimus etiaꝫ ꝙ inꝙͣtum erat paſſibilis. minor erat angelis: ſed nō ideo ſeꝗtur. ꝙ angelus cuſtodiret eū. quiacuſtodire vltra p̄eſſe et vltra hoc ꝙ eſt ꝓhibere a nocumēto connotat in cuſtodito: ꝙ habeat naturam lapſam vellabilem. in cuſtodiente autē naturā ſtantem: in xp̄o aūtnon erat lapſa natura nec labilis. ¶ Ad illud qd̓ obijcitde ꝯfortatōne dicendū. ꝙ duplex eſt ꝯfortatio. quedā em̄pt̄atiua. ⁊ de hac forte bn̄ ſeꝗtur. ꝙ qui ꝯfortat cuſtoditſed hoc non fuit in xp̄o. Alia eſt mīſterialis et de illa intelligitur illud luce. xxij. et de hac nō ſeꝗtur. ꝙ ꝗ ꝯfortatcuſtodit. ⁊ eſt exemplū de ſeruiente. qui dicit̉ ꝯfortare dominū ſuū non pt̄atiue ſꝫ mīſterial̓r. dicendo ſcꝫ aliqͣ excitantia eū ad ꝯfortatiōeꝫ. Un̄ nō eſt exponendū vt quidādicūt apparuit angelus dn̄i ꝯfortans euꝫ .i. ad modū cōfortantis ſe hn̄s. qꝛ ẜm hoc fuiſſet ibi ſimulatio. ſꝫ illa fuit ꝯfortatio mīſterialis tn̄ nō pt̄atiua. ¶ Ad hoc ꝙ obijcit. ꝙ diuinitas ſufficiebat ad om̄ia. Dicimꝰ ꝙ vere diunitas ſufficiebat ad om̄ia tanꝙͣ pt̄ate vel aucͣte. ⁊ etiamad ꝯfortatiōeꝫ pt̄atiuaꝫ: ſꝫ nō ideo tollebat mīſteriū. necgruū erat ꝙ tolleret. ¶ Per hoc nūc vltimo dictū patetrn̄ſio ad obiecta nūc vltimo poſita. nō qꝛ nō ꝯcludāt verum. h̓ qꝛ ꝑ ea eque poſſet ꝓbari. ꝙ nō habuit angelū inmīſteriū. ¶ Per alia p̄dicta ptꝫ rn̄ſio ad terciū argumētum et quartū qd̓ ſit de textu et glo. luc̄. iiij. vt cuſtodiātte ⁊cͣ. Dicimꝰ ꝙ illud nō pōt totū intelligi de xp̄o. quodpōt intelligi ꝑ hͦ qd̓ ſeꝗtur. Ne forte offendas ⁊cͣ. Per lapidem em̄ ibi intelligit̉ xp̄c ẜm ꝙ dr̄ yſa. viij. Erit in la-
pidem offenſionis ⁊cͣ. Conſtat auteꝫ ꝙ xp̄c ad ſeip̄m nōpōt offendere. īmo nec ad aliuꝫ: qꝛ ibi intelligitur offeſio peccati. Un̄ dicimus. ꝙ illa ſeries tota: nō de chriſtoſed de membris eius intelligit̉. Unde ſuꝑ illud Math̓.iiij. dicit glo. ꝙ bene de mēbris intelligit̉. dyabolꝰ maliinterp̄tatus eſt de capite: qd̓ gͦ dicit glo. ꝙ ſi de xp̄o intelligitur ⁊cͣ. quaſi ꝑ hoc relinquēs ꝙ de xp̄o poſſit intelligi. dicimus ꝙ hoc dicit ꝓpter hoc. ꝙ in ꝑte de xp̄o poſſitintelligi. ſcꝫ quo ad illud qd̓ ſeꝗtur. ſuꝑ aſpidem ⁊cͣ. qd̓tn̄ dyabolꝰ fraudulēter ſubticebat. vnde ita dicit gl. hecꝓphetia eſt nō de xp̄o ſꝫ de viro ſancto: ꝙ ſi de xp̄o eſſet.meminiſſe debuerat eiꝰ qd̓ ſeꝗtur. ſuꝑ aſpidem ⁊cͣ. ſed deauxilio angeloꝝ quaſi ad infirmū loquitur. de ſua ꝯculcatōne. q. tergiuerſator tacet. Sil̓r qd̓ ſeꝗtur in manibꝰportabunt te. pōt de xp̄o intelligi quo ad aſcenſioneꝫ. vn̄glo. manibꝰ angeloꝝ ſublatus eſt xp̄c in celū: non quiaſine eis rueret. ſed qꝛ obſequebant̉ regi: et melior eſt quiportat̉. ꝙͣ iumentū portans. qd̓ aūt dicit̉ ibi. vt cuſtodiant te in omnibꝰ vijs tuis. de xp̄o nō poteſt intelligi proſe. ſed ꝓ membris ſuis: ſicut etiā dicūt aliqui intelligi illud qd̓ dicitur. xxij. luc̄. Aſtitit angelus dn̄i ꝯfortās eū.Unde beda in fine glo. magne ſupprapoſite dicit ſic. Siaūt plaudeat hereticus et infirmū affirmet cui opus fuerit angeli ꝯfortantis auxilio: meminerit creatore creature p̄ſidio non eguiſſe. ſed quō ꝯtriſtatus eſt et confortatus. ꝓpter nos ꝯtriſtatus eſt et ꝯfortatꝰ. ¶ Ad vltimiobiectu de angelo ꝗ videtur ei datus ad exercitiū. Dicimus ꝙ nō ſeꝗtur ſi fuerit ei angelꝰ malꝰ quaſi ad exercitium. ꝙ ꝓpter hoc daret̉ ei angelus bonꝰ ad cuſtodiaꝫ:bene ſeꝗtur. ꝙ ad cuſtodiā vel ad miniſteriū. et veruꝫ eſtꝙ ad miniſteriū fuit ei. et verū eſt ꝙ angeli boni habentpoteſtatē cohibendo malos et maloꝝ ptātem. et cohibēdo miniſtrāt: nō tn̄ hoc fuit ex indigentia q̄ eſſet in xp̄o.ſed ex quadā ꝯgruitate. Unde. iiij. math̓. Acceſſerūt angeli et miniſtrabāt ei. Dicimꝰ tn̄ amplius. ꝙ nō fuit angelus malꝰ deputatus xp̄o ad exercitiū: exercitium enivt dictū eſt. ē circa difficile ſicut ars: xp̄c aūt etſi aſſumpſit ignorantiā ex ꝑte intellectꝰ. aut difficultatē ex paaffectus vnde qꝛ nō erat ī eo difficultas. ideo nec exertium. quia exercitiū ꝓprie reſpicit naturā corruptā corruptōne vitioſa. ex hac em̄ corruptōne ē difficultas de qͣloꝗmur. ¶ Sed tūc q̄rimus. ſi non eſt datꝰ iſte angelꝰ adexercitiū. ad quid gͦ? Rn̄ſio. ſicut dicit ibi glo. temptatꝰeſt xp̄c. vt in eo temptatorē vince̓ diſcamꝰ. Un̄ temptatꝰeſt ꝓ nobis nō ꝓ ſe. Et notandū eſt. ꝙ temptatō eſt ītra.⁊ ſic nō fuit xp̄c temptatꝰ: et qͦ ad hanc ꝓprie ē exercitiūEt eſt temptatō extra. ⁊ hac fuit xp̄c temptatꝰ ẜm duplicem viā. ſcꝫ viā cupiditatis Math̓. iiij. ⁊ luce. iiij. Uiamtimoris in paſſione. qꝛ habuit timorē mortis ẜm ſenſualitatem. Un̄ ad inſtructōeꝫ nr̄am voluit hr̄e malū anlum nō vere exercitatore. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ex aucͣtehiero. dicimꝰ. ꝙ illa aucͣtas accipit̉ tm̄ de aīabus illorūhoīm ꝗ ab adam deſcenderūt ſeminal̓r vel originaliter:qd̓ notat̉ cū dr̄. vnaqueqꝫ ab ortu natiuitatis ſue. facido vim in v̓bo: xp̄c aūt nō ſic .i. nō original̓r vel ſemitā ſub̓am. Un̄liter deſcendit ab adam. ſꝫ ſolū ꝑ corpunō indiguit angelo cuſtode ſicut alArticulus. iij.TD terciū quo querit̉. Utrū ꝑuulis detur cuſitaꝫ q̄ eſt ſuꝑ math̓. xviij. q̄ dicit. ꝙ vnaqueqꝫſtodia angelica. videt̉ ꝙ ſic. ꝑ aucͣtem ſupͣpoaīa ab ortu natiuitatis ⁊cͣ. ¶ Contͣ. videt̉ ꝙ nō indigeatcuſtodia. ⁊ loqͣmur de illis ꝗ ſtatim pꝰ baptiſinū vel paulopoſt moriunt̉. Cōſtat em̄ ꝙ illi noduꝫ poſſunt defice̓ ꝑculpā. nec in meliꝰ ꝓficere ꝑ bonū opꝰ: cū nōduꝫ habeātvſuꝫ rōnis. gͦ cū cuſtodia ſit vel ad faciendū ꝓficere. velad cauendum defectum. videt̉ ꝙ tempore illo nō indigant cuſtodia. ſiue ꝙ fruſtra eſſet ibi cuſtos. ¶ Item ex īte corporis idem videtur. qꝛ ſtatim anima ſeparatur. et