Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xl.

ctiuā cognitiuā. Primo ergo querendū ē. vtrū habeant huiuſmōi poſſe. Scd̓o ad ꝗd ſit illud poſſe. vtrumad īmittē̓ cogitatiōes vel īcende̓. Tercō. vtrū dicant̉incētores cogitationū tm̄. an affectionum prīcipaliter. Quarto. quomō dicant̉ incēde̓ cogitatiōes bonas. Membruꝫ primuꝫD primū ſic dicit Aug. aīa rōnalis ita facta ē ad ymaginē dei. vt nulla īterpoſita creatura formet̉. ſꝫ angelꝰ ē creatura. eo mediāte format̉. Preterea. aīa rōnalis īꝙͣtum huiuſmōi ē ad īmaginē dei. Ymmago autē ē ſimilitudo exp̄ſſa. ergo īmago quā reformat̉ īeſt īmediatea deo. ſꝫ hec ē imago ſimilitudīs ī cognitione. ergo talis dat̉ angelo mediāte. Cōtra. ſicut demōes habēt.poſſunt excitare ītellectu ad malā cogitationē. ita bonhabēt poſſunt excitare ad bonā. ¶Itē Hiero. angelihomībꝰ auxiliū tribuūt. mīſfrātes eis ſalutē annunciantes eis dona largiſſima. ſꝫ ānunciādo dona. habēt poſſe ſuꝑ ītellectū. Ad qd̓ dicēduꝫ. habent aliqd̓ poſſeſicut dicit Aug. ſuꝑ Gen̄. Ad obiectū ī cōtrariū dicen ē. aīa format̉ ab angelo formatiōe gr̄e vel glorieſꝫ formationē ſi quā habet ex habilitione diſpoſitōis habet. Ad idē facit illud qd̓ ſcd̓o obijciebat̉. imago enimſimilitudīs que fit dilectionē vel cognitionē gratuitaꝫ dat̉ mediate āgelo. Sꝫ adhuc querit̉. vtrum talehabeāt poſſe. qd̓ neceſſe ſit aīaꝫ reciꝑe. qd̓ videt̉. ſuꝑiorenī ſua agit īprē ſine aliqͦ effectu īferiori. vtſol in aergit diuerſas ī eo facit īp̄ſſiones. ſimilit̓ē de igne. Reſtat ergo. aliꝗs effectꝰ neceſſe erit ī intellectu rōnali ex ipſa actiōe angelica. Contra. dicit Daquēs de malis angelis violētiā īferre preualēt.ma. lī nobis enī ē ſuſciꝑe vel ſuſciꝑe īmiſſiōes eorū. ſed immiſſiōes dicunt̉ ille actiōes. ī ītellectu humano ē ſuſcipere vel ſuſciꝑe actionē angelicā. ſiue effectū actōisangelice. ergo ſimilit̓ fuit ī bonis angelis. Ad quoddicendū. in ītellectu humano ē ſuſciꝑe effectū actiōisangelice vel ſuſciꝑe. Ad obiectū ī contrariū. dicūt ē ſimile de ſubſtātia habēte liberā voluntatē. deſubſtātia que hꝫ appetitū naturalē tm̄. Ubi enī ē ſubſtātia que hꝫ appetitū naturalē requirit̉ diſpō quā habilitet̉ ſine omni īpedimēto ad recipiendū actionē ſui agētis. vbi autē ē libera volūtas. ſi ſit aliud īpedimētum. ſufficit aſſit dolūtas ad capiēdū ab agēte creato. Secꝰ autē ē de agēte īcreato pōt īmutare volunta rōnalē ẜm vult. nihilominꝰ remanebit ſubſtātia.Aliter pōt dici. ſecus ē de affectu hūano intellectu.Intellectꝰ enī humani ē ſuſciꝑe neceſſario effectū actionis angelice. niſi cōtingat ex vehemēti īclinatione adaliud totaliter cōuerſus fuit ad idē. affectꝰ autē ſine volūtatis eſt ſuſciꝑe neceſſario ꝓpter eiꝰ abſolutā libertatē. de hoc intelligit̉ quod dicit Damaſcenꝰ. violētiam inferre preualet. Nembꝝ ſecūdumDſecundū quo querit̉ de actu ipſiꝰ potētieangelice ī ip̄am ītellectiuā potētiā. Utrū ille actꝰ ſit īmitte̓ an īcende̓. Et vr̄ ille actꝰſit īmitte̓. hoc qd̓ dicit Dama. In nobis ēſuſciꝑe vel ſuſciꝑe eorū īmiſſiōes. Si enī mali angeliīmittūr cogitatiōes malas. eadē rōne boni īmittūt cogitatiōes bonas. Similit̓ ſuꝑ illud Iob. xix. ſpoliauitme gloria mea. glo. maligni ſpiritꝰ ī afflictorū cordibusſuas cogitatiōes īmittere deſiſtūt. Et Ioh̓. Damaſ.omīs malitia. īmūde paſſiōes. ex ipſis excogitate ſūt. īmitte̓ homini cōceſſi ſunt. Si ergo ſic ē ex ꝑte malorūreſpectu malarū cogitationū. videt̉ ſic eſſe ex ꝑte bono reſpectu bonarū cogitationū. Sꝫ ecōtra videtur.ſi demōes incētores ſunt. īmiſſores malarū cogitationum. ſicut dicit Beda. dyabolꝰ ē īmiſſor malarū cogitationū. ſed incētor. Et iterū oſee. v. ſuꝑ illud. vt reue

tantur ad dominū obſtinati ī malo cogitabūt reuertiad dominū vt peniteāt. ſed vt quod male cogitauerūtficiant. hoc ideo. quia malignus ſpiritꝰ eſt vitiorū incentor. ſi ergo mali dicunt̉ eſſe incētores īmiſſores malarum cogitationū. multo fortiꝰ boni. dicunt̉ īmiſſores bonarū cogitationū. ſed incentores tm̄. Huiꝰ etiāgr̄a queritur. quare in ſcriptura inuenitur. demonesnittunt in cor malas cogitatiōes. ſicut habet̉ Ioh̓. xiij. miſiſſet ſathanas in cor eius. quare non inuenitur inſcriptura. boni angeli mittāt in cor cogitationes bonas. Preterea. queritur que ſit differētia inter īmittere cogitatiōes incēdere. videtur enī incēdere ſit īmitere. īmittere ē intus mittē ab extra. Incēdere auteſt ſpeciē ignis mittere in aliquā materiā ſuſceptibilē.qui incēdit īmittit. Ad quod dicenduꝫ. boni angeli ſunt īmiſſores bonarū cogitationū. ſi aliquo modopoſſent dici incētores. Si v̓o inueniatur de malis angelis ſint īmiſſores vel īmiſſionē faciūt. accipit̉ ibiprie īmiſſio ſed cōmuniter ꝓut dicitur. qui incēdit īmittit. Ad ſcd̓m v̓o dicendū. aliter ē de bonis cogitationibus malis. de bonis angelis malis. Demones enī dicūtur īmiſſores aliquādo vel īmiſſioneꝫ faceremalarū cogitationū. inꝙͣtum male ſunt. quia neceſſario inducāt vel poteſtatē habeāt inducēdi neceſſario.ſed quia mouēt ad hoc. nec malū ad aliud principiuꝫ reducitur in ſuggeſtiōe. ꝙͣ ad ipſum dyabolū. ſic autēeſt de bono. licet enim bonꝰ angelus moueat intellectuꝫad bonū aliquo. tamē prima cauſa boni eſt in angelo bono. ſed in deo. attribuitur ei immiſſio cogitationis bone. angelo in ſacra ſcriptura. Ad illd̓ v̓oqd̓ dicit̉ ī pſal. Immittit angelꝰ dn̄i .i. īmiſſionē facietdicit glo. Sꝫ attendēdū ē illa īmiſſio dicit̉ eſſe cogitatiōis bone inqͣtū bona ē. ſed īmittē dicit̉ ibi. mitte̓cuſtodiā intra extra. patet hoc qd̓ dr̄ incircuitutimentiū. vn̄ alia trāſlatio hꝫ. circūdat angelꝰ dn̄i ingiro timētes ſe. Ad illud v̓o qd̓ querit̉ de differētia immiſſionis incendij. ẜm deo attribuitur īmittere. angelo incendere. Dicendum ē. immiſſio bone cogitationis eſt factio bone cogitationis. Incenſio v̓o eſt quedāexcitatio ſiue habilitatio intellectus ad cogitationeꝫ bonam. Aliud eſt enim igne ignire lingna. aliud eſt ſiccare ligna vt ignantur. angeli autem boni faciunt cogitationes bonas in intellectu. ſed remouent impedimenta. vt cogitatiōes bone a deo fiāt in ītellectu. vnde angelos incendere non eſt aliud ꝙͣ incenſibile preparare. Nembruꝫ terciuꝫD terciū quo querit̉. vtrū dicant̉ incētorescogitationū tm̄. aut etiā affectionū. videt̉ poſſint īcende̓ affectionē ſiue volūtatē. enī maiꝰ ſit poſſe āgeli ꝙͣ p̄dicatoris. p̄dicator aūt pōt accēdē volūtatē ad bonū p̄dicationē. vn̄..ad hebr. ſuꝑ illud facit angelos ſpūs miniſtros ſuosflammā ignis. glo. miniſtros ſuos flāmā ignis facit. ꝗaminiſtri eccleſie ignis ſūt. ſpiritu feruēt. vicia nr̄avrūt. fenū enī tuū īcendūt. angeli pn̄t īcende̓ volūtatē. Itē quēadmodū ſe hꝫ illumīare ad intellectū. ita accēdere ad affectū: ſꝫ ſic ē in inferioribꝰ. illumīatiōiseſt accēſiōis. ſic erit ī ſuꝑioribꝰ. ergo angeli boniilluminent intellectum. per conſequens accendent affectum. Contra. ſi accenſibile adiungatur accenſiuoneceſſario fit accenſio. ſed noͣ neceſſario inducitur volūtas bona per operationem angeli. ergo angelus bonus accēdit voluntatē bonā. Itē Bern̄ ī lib. de libe. arbi. Uolūtas ē potētiſſimū ī aīa. ī gerit īmediate ſimilitudinē diuīe volūtatis. nihil pōt ſuꝑ volūtatē rōnalēniſi ip̄e deꝰ. angeli ſūt īcētores bonaꝝ volūtatū. qd̓enim accendit. poſſe habet ſuper illud quod incenditur Ad quod dicendum incendere dicicur dupliciter.vno modo ipſam ſpeciem ignis prebere. ſic ſpūaliter